کد خبر: ۳۹۵۷۶۶۲

تاریخ: ۱۵ اسفند ۱۳۹۹ - ۱۳:۳۴

در گردهمایی دانشجویی حامی گردشگری مطرح شد:

کرونا فرصتی برای توسعه گردشگری سلامت و تولید صنایع دستی

کارشناسان و پژوهشگران در پنجمین گردهمایی گروه‌های دانشجویی حامی گردشگری و حافظ میراث فرهنگی، فرصت‌ها و ظرفیت‌های دوران کرونا برای توسعه «گردشگری سلامت» و تولید «صنایع دستی و هنر‌های سنتی» را بررسی کردند.

به گزارش ایکنا، به نقل مرکز گردشگری علمی و فرهنگی دانشجویان ایران وابسته به جهاددانشگاهی، در پنجمین گردهمایی گروه‌های دانشجویی حامی گردشگری و حافظ میراث فرهنگی که طی دو روز گذشته از سوی این مرکز و به صورت برخط برگزار شد، رحیم‌یعقوب‌زاده، رئیس مرکز، حسین بختیاری، مدیرعامل مجمع ملی هنرمندان و صنعتگران صنایع دستی، محمد پناهی، رئیس کمیته گردشگری سلامت انجمن علمی بازاریابی ایران و ابتهال زندی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی در محل جهاددانشگاهی واحد الزاهرا(س) به ایراد سخن پرداختند.

رحیم یعقوب‌زاده، رئیس مرکز گردشگری علمی و فرهنگی دانشجویان وابسته به جهاددانشگاهی کشور گفت: در شرایط کرونا و بر اساس ضرورت رعایت شیوه نامه‌های بهداشتی، برنامه‌های اردویی دانشجویی را از نظر کمی کاهش دادیم و بسیار محدود برگزار کردیم، البته در نحوه اجرا هم تغییراتی هم اعمال کردیم؛ اما در همان تعداد محدود هم کیفیت اردو‌ها و برنامه‌های گردشگری را ارتقا دادیم.

وی ادامه داد: در اردو‌هایی که اجرا شد، حضور شرکت کننده‌ها را محدود کردیم، اما از مستندسازان، خبرنگاران، عکاسان، کارشناسان و متخصصان مربوطه و اساتید استفاده کردیم و برای سایر علاقه مندانی که در بازدید‌ها حضور نداشتند مستند علمی و آموزشی در قالب فیلم و تیزر و بروشور و کتابچه و گزارش تدوین شد و در شبکه‌های اجتماعی مرکز منتشر کردیم.

رئیس مرکز گردشگری جهاددانشگاهی با اشاره به استقبال دانشجویان و اساتید از گردهمایی ادواری گروه‌های دانشجویی حامی گردشگری و حافظ میراث فرهنگی خاطرنشان کرد: در بازدید‌هایی که از مقصد گردشگری کارگاه‌های آموزشی برگزار شد و از آن فیلم و مستند آموزشی تهیه و تدوین شد و از طریق سامانه مرکز و یا شبکه‌های اجتماعی، در اختیار دانشجویان قرار داده شد و در گردهمایی‌ها نمایش داده می‌شود.

‌
گردشگری سلامت، ظرفیت و فرصت است

‌
در ادامه محمد پناهی، رئیس کمیته گردشگری سلامت انجمن علمی بازاریابی ایران درباره مفهوم گردشگری سلامت و شرایط توسعه این بخش در دوران شیوع کرونا و پساکرونا گفت: پیش از شیوع کرونا صنعت گردشگری جهان رشد بسیار خوبی را تجربه کرد و این حوزه در سال ۲۰۱۹ بیش از ۲۰ درصد رشد داشت که عدد کمی نیست، گردش مالی این حوزه از نظر توسعه و سرمایه گذاری حتی از صنعت نفت و پتروشیمی پیشتازی کرد و اگر کرونا اتفاق نمی‌افتاد این صنعت امسال دوشادوش نخستین صنایع ثروت ساز دنیا عرضه اندام کند.

رئیس کمیته گردشگری سلامت انجمن علمی بازاریابی ایران با بیان اینکه بیش از ۵۰ کشور دنیا در صنعت گردشگری کسب درآمد می‌کنند، گفت: این حوزه علایق و سلایق مختلف را شامل می‌شود، و افراد به دنبال انواع آن هستند، در کشور ما ظرفیت‌های متنوع از گردشگری از اماکن مقدسه بنا‌های باستانی وجود دارد، از گردشگری معنوی تاریخی و فرهنگی گرفته تا ظرفیت گردشگری دریایی، اما آنچه می‌توان بر روی سرمایه‌گذاری کم‌ریسک و خلاق و البته همیشه پر رونق داشت، گردشگری سلامت است.

وی با اشاره به علاقه‌مندان بسیار جهانی برای سفر به ایران و بازدید از ظرفیت‌ها و جاذبه‌های متنوع گردشگری ایران افزود: گردشگری سلامت ایران در قله رفیع منطقه، آسیا و حتی جهان قرار دارد، و به دلایل مختلف کشور ما یکی از ستون‌های گردشگری سلامت جهان است. ایران یک پیشینه بسیار کهن و تاریخی در علم طب با قدمت ۷هزار سال دارد و با همه فراز و نشیب‌هایی که در طول تاریخ داشتیم، اما در سرامد این دانش در منطقه و جز هشت کشور صاحب تخصص و ممتاز در نظام سلامت جهان و در این حوزه هستیم.

پناهی نخبه‌گری و نخبه‌پروری در ایرانیان امری ذاتی و نهادینه شده دانست و افزود: بسیاری از حکیمان قدیم و معاصر و جدید ایرانی در دنیا شناخته شده و صاحب سبک هستند و همین یک ظرفیت بزرگ در ایران برای گردشگری سلامت ایجاد کرده است؛ گردش مالی گردشگری سلامت سال قبل از کرونا ۱۰۰ میلیارد دلار و البته سهم ایران ۱.۲ میلیارد بوده است؛ با توجه به پزشکان برجسته در ایران و کوتاه بودن طول انتظار برای درمان بیماران در کشور و از همه مهمتر وجود زیرساخت‌های درمانی بخش خصوصی و همچنین مهمان‌پذیری و مهمان‌نوازی ایرانیان و خدمات پذیرایی از بیماران در زمان اقامت در بیمارستان این ظرفیت را مضاعف و بالقوه کرده و می‌تواند جایگزین مناسبی برای درآمد‌های نفتی ما شود.

رئیس کمیته گردشگری سلامت انجمن علمی بازاریابی ایران گفت: گردشگری سلامت می‌تواند ۸ تا ۹ میلیارد دلار درآمد ارز برای کشور کسب کند، شرایط کنونی برای این بخش لازم است، اما کافی نیست.

پناهی با اشاره به فعالیت گردشگری سلامت در دوران کرونا اظهار کرد: گردشگری سلامت بر خلاف خود صنعت گردشگری در دوران کرونا و پساکرونا یک ظرفیت است؛ نه تنها تهدید و بحران‌ساز نیست بلکه یک فرصت است. زیرساخت‌های موجود و ظرفیت‌های درمانی و پزشکی، متخصصان و بار علمی کشور در زمینه مقابله با کرونا موید همین موضوع است. گردشگری سلامت در دوران کرونا و پس از آن می‌تواند برای کشور درآمدزا باشد.

وی تصریح کرد: گردشگری سلامت در پساکرونا یک جهش منحصر به فرد را تجربه خواهد کرد، گستره مرز‌ها و خدمات گردشگری متفاوت می‌شود و جابه جایی پزشک و بیمار تسهیل خواهد شد و یک تغییر بنیادین در افکار قرن ۲۱ در روی آوردن به فناوری‌های هوشمند و نوین ایجاد می‌شود. آینده گردشگری بسیار درخشان و در دستان استارتاپ‌ها و فناوری‌های نوین و نوظهور و هوشمند خواهد بود.

پناهی با بیان اینکه گردشگری سلامت در پساکرونا جهش ایده‌آل خواهد داشت خاطرنشان کرد: امروزه همه شهروندان جهانی با استفاده از فناوری‌های نوین ارتباطات و الکترونیک به راحتی می‌توانند به ظرفیت‌های کشور‌ها دسترسی داشته باشند، مهم این است که بازاریابی و تبلیغ محصولات گردشگری نیز بر همین مبنا برنامه‌ریزی شود. دانشجویان، متخصصان و صاحبان علم از هم‌اکنون باید وارد عرصه فناری‌های هوشمند برای برنامه‌ریزی بازاریابی و توسعه گردشگری سلامت شوند.

وی افزود: گردشگری سلامت یعنی سفر به یک مکانی خارج از محل زندگی برای دریافت خدمات سلامت (نه خدمات درمانی) و اقامت بیش از ۲۴ ساعت و کمتر از یک سال؛ خدمات سلامت با خدمات درمان متفاوت است؛ سفر به منطقه کویر و یا ساحل موجب آرامش و انبساط خاطر و شادابی می‌شود، که مفهوم گردشگری سلامت است.

پناهی درباره انواع و شاخه‌های گردشگری سلامت گفت: این حوزه شامل گردشگری پزشکی و درمانی که فردی از محلی برای دریافت درمان به منطقه‌ای دیگری می‌شود، نوع دیگر آن گردشگری طبیعت درمانی است که فرد به منطقه‌ای می‌رود و نمک درمانی، آب درمانی، لجن درمانی، کویر درمانی انجام می‌دهد و از مواهب طبیعی و طبیعت برای درمان خود بهره می‌گیرد، اما در نوع سوم محوریت سلامت انبساط روح و روان است و برای ایجاد نشاط و شادابی دریافت حس خوب سفر می‌کند که این هم شاخه‌ای گردشگری سلامت است.

وی همچنین درباره نحوه ورود و فعالیت در زمینه گردشگری سلامت از نگاه عملکردی در دو بخش تخصص در حوزه گردشگری و در حوزه سلامت توضیح داد و از دانشجویان خواست که در هر کدام از این بخش‌ها خود را به تخصص‌های لازم در هر دو بخش مجهز کنند؛ زبان و بنا به علاقه و توان خود تخصص‌های اجرایی مدیریتی و درمانی مورد نیاز این حوزه را بیاموزند، با ثبت مؤسسات و شرکت‌های مرتبط و با دفاتر خدماتی سفر و مراکز درمانی کشور ارتباط بگیرند و به حوزه گردشگری سلامت ورود کنند.

‌
صنایع دستی و گردشگری مکمل هستند

‌
در بخشی از این گردهمایی، حسین بختیاری، مدیرعامل مجمع ملی هنرمندان و صنعتگران صنایع دستی نیز گفت: صنایع دستی و میراث فرهنگی و گردشگری آمیخته به هم، مکمل یکدیگر و غیرقابل تفکیک هستند، تصمیم‌گیران و سیاست‌گذاران کشور باید از ظرفیت‌های گردشگری و صنایع دستی کشور استفاده و باور کنند باید وابستگی به درآمد‌های نفتی را فراموش کنند.

وی صنایع دستی و هنر‌های سنتی مادر میراث فرهنگی و گردشگری کشور دانست و افزود: هنرمندان صنایع دستی و هنر‌های سنتی، خالقان میراث فرهنگی در همه جای جهان هستند، جاذبه‌های گردشگری در همه جهان و ایران توسط هنرمندان صنایع دستی و هنر‌های سنتی خلق و ایجاد می‌شود و این سه بخش با هم‌افزایی می‌توانند یک ظرفیت بسیار بزرگ ایجاد می‌کنند و برای نتیجه‌بخش بودن و توسعه آن باید برنامه‌ریزی و راهبرد‌های علمی و عملیاتی توسط متولیان این حوزه‌ها انجام شود.

مدیرعامل مجمع ملی هنرمندان و صنعتگران صنایع دستی اظهار کرد: به عنوان فعالان اجتماعی و دانشگاهی همه باید برای توسعه گردشگری، صیانت از میراث فرهنگی و گسترش صنایع دستی بیش از همیشه باید تلاش کنیم این رویکرد و اقدام می‌تواند هم منبع درآمد برای کشور باشد و هم جاذبه‌های بسیاری برای ایجاد اشتغال و کارآفرینی و حضور در بازار‌های جهانی خواهد داشت.

بختیاری افزود: صنایع دستی ایران در همه جهان شناخته شده است، فرش دستباف ایران و میناکاری و سفال ایران اعتبار و شهرت جهانی دارد، اساتید این حوزه چهره‌های جهانی هستند. همه این ظرفیت‌ها برند ایران و نام ایران را در جهان دارای جایگاه شاخص کرده و تولید و بازاریابی صنایع دستی ایران را کم هزینه کرده است و می‌تواند ظرفیت درآمدزایی خوبی برای تولیدکننده و سرمایه‌گذار ایجاد کند.

سپس، ابتهال زندی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی و مدرس و پژوهشگر حوزه گردشگری درباره راه‌های موفقیت صنعت گردشگری در پساکرونا گفت: در دوران کرونا بسیاری از کسب و کار‌ها و فعالان صنعت گرشگری، مشاغل و درآمد‌های خود را از دست دادند، البته با توجه به اخبار خوبی که از واکسیناسیون عمومی در جهان می‌رسد ایجاد امید شده است سال آینده شاهد کاهش جولان ویروس کرونا باشیم و صنعت گردشگری رشد مجدد خود را شروع کند.

مدرس و پژوهشگر حوزه گردشگری با نمایش چند نمودار آماری صنعت گردشگری از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰ گفت: تا قبل از سال ۲۰۲۰ آمار به شدت صعودی بوده است و همیشه پیش‌بینی می‌شد از نظر آماری صنعت گردشگری در یک جایگاه طلایی قرار خواهد گرفت، اما متأسفانه شیوع کرونا صنعت گردشگری و هتل‌داری را با رکورد و خسارت بی‌سابقه مواجه کرد.

زندی بازگرداندن اعتماد به گردشگران را گام اول برای آغاز مجدد و احیای صنعت گردشگری دانست و گفت: البته اعتمادزایی در بازا‌های هدف گردشگری بسیار سخت خواهد شد گردشگران صنعت گردشگری به همین راحتی به شرایط قبل از ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ بر نمی‌گردد، گردشگران پساکرونا تا چندین سال شیوه نامه‌های بهداشتی را دقیق و حساس رعایت می‌کنند، آمار شیوع بیماری را در مقاصد گردشگری را کنترل خواهند کرد اقدامات مدیران و مسئولان شهر‌ها و روستا‌های مقصد خود را جست‌وجو می‌کنند که چگونه توانسته‌اند ویروس را کنترل کنند.

وی رکود در صنعت گردشگری را نیز به عنوان یک فرصت برای فعالان صنعت گردشگری تحلیل کرد و افزود: این رکود می‌تواند به فعالان این حوزه بدهد که اهداف و راهبرد‌ها و برنامه‌های خود را مورد بازبینی قرار دهند، بسیاری از صاحبان تاسیسات گردشگری همواره علاقه‌مند بوده‌اند که یک اصلاحات و اقدامات جدید انجام بدهند، اما فصل سفر و فرصت نداشتند را بهانه می‌کردند و شلوغی‌ها را و کمبود وقت و تعداد زیاد گردشگر را بهانه برای تعویق تجدید نظر در برنامه‌های خود عنوان می‌کردند.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی گفت: با استفاده از فرصت طلایی رکود کرونایی فعالان گردشگری می‌توانند راهبرد‌های بازاریابی خود را تغییر دهند، بسیاری از تاسیسات گردشگری، برنامه‌های بازایابی خود را که عموما مبتنی بر شیوه‌های سنتی است باید تغییر دهند و هم اکنون بهترین فرصت برای هتل‌ها و دفاتر خدماتی است تا رویکرد خود را تغییر دهند. همیشه یک گونه از سفر رواج داشته، اما اکنون می‌توان به بازار‌ها و ممحصولات متنوع فکر کنند برنامه‌های خود را به روز کنند.

زندی افزود: گردشگری داخلی همواره موضوع بحث همه کارشناسان بوده است، اما هرگز به آن توجه نشده است اکنون با فرصتی که کووید۱۹ پیش روی طراحان بسته‌های گردشگری قرار داده است این مدل گردشگری در پساکروا رونق خواهد گرفت و نسبت به سفر‌های برون مرزی استقبال بیشتری خواهد داشت.

وی تصریح کرد: کرونا همچنین فرصت بازسازی و نوسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده را ایجاد کرده است، هتل‌های و مراکز پذیرایی اکنون با فراغ بال می‌توانند تأسیسات خود را مرمت کنند دفاتر خدماتی می‌توانند نیرو‌های خود را آموزش دهند، صنعت گردشگری می‌تواند در این شرایط می‌تواند نفس بکشد و برای خیز مجدد در پساکرونا آماده شود.

این مدرس و پژوهشگر حوزه گردشگری بیان کرد: فرهنگ استفاده از فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی بهره مندی از فناوری الکترونیک در برقراری ارتباطات شبکه‌ای و هم اندیشی‌های وبیناری از میراث و فرصت‌هایی است که در دوران کرونا ایجاد شد شاید اگر ویروس کرونا نبود شاید هرگز به گردشگری مجازی و گردشگری الکترونیک این چنین بها نمی‌دادیم.

سپس زهرا نقی‌زاده، سرپرست ﺟﻬﺎدداﻧﺸﮕﺎﻫﯽ واﺣﺪ اﻟﺰﻫﺮا(س) به عنوان میزبان این گردهمایی، از حضور اساتید گردشگری و صنایع این برنامه تشکر کرد و افزود: بیش از ۱۸۸۰ بازدید کننده از مباحث و هم اندیشی امروز به صورت آنلاین استقبال و بازدید کردند.

وی به اقدامات انجام شده در حوزه فرهنگی و علمی به ویژه در بخش گردشگری در جهاددانشگاهی واحد الزهرا(س) افزود: در چند سال گذشته رشد کمی و کیفی مناسبی در مجموعه فعالیت برنامه مرکز گردشگری و همچنین این واحد انجام شده است، فعالیت‌ها به روز شده و با نیاز‌های علمی و فرهنگی جامعه اساتید و دانشجویان همسان سازی شده و همخوانی دارد که با استقبال هم مواجه شد.

سرپرست ﺟﻬﺎدداﻧﺸﮕﺎﻫﯽ واﺣﺪ اﻟﺰﻫﺮا(س) مرکزی گردشگری را نقطه ثقل فعالیت‌های جهاددانشگاهی عنوان کرد و گفت: این مرکز می‌تواند نقطه اتکایی برای جذب بیشتر دانشجو باشد و با رویکرد‌های جدیدی که به موضوع گردشگری ایجاد کرده است توانسته است سایر دانشجویان در رشته‌های مختلف به سمت فعالیت‌های گردشگری جذب شوند و اکنون اغلب دانشجویان علاقه‌مند هستند در برنامه‌های تفریحی و گردشگری مرکز که بیانگر ترویج روحیه خودباوری و علاقه به ایران است حضور داشته باشند.

در این نشست همچنین برخی از کارشناسان، اساتید و دانشجویان از واحد‌های دانشگاهی از استان‌های سراسر کشور در ارتباط صوتی و تصویری، نقطه نظرات، پرسش‌ها و چالش‌های پیش روی صنعت گردشگری و برخی اید‌ها و راه کار‌ها را مطرح و اساتید و کارشناسان در این نشست به ابهامات و پرسش‌ها پاسخ دادند.