کد خبر: ۳۹۵۸۰۶۱

تاریخ: ۱۸ اسفند ۱۳۹۹ - ۱۱:۴۳

استاد حوزه تشریح کرد:

ذکر سجایای امام کاظم(ع) از زبان عالمان اهل تسنن

استاد حوزه علمیه با اشاره به شرح سجایای امام کاظم (ع) از زبان عالمان اهل تسنن گفت: ابن خلکان قرن در توصیف امام کاظم آورده «گفته کسانی بودند که او را اذیت می‌کردند، ولی امام برای آن‌ها دینار می‌فرستاد و به آن‌ها کمک می‌کرد». همچنین نقل شده: «ایشان را به خاطر عبادت‌ها و اجتهادش و فروخوردن خشم، عابد و صالح می‌گفتند».

۲۵ ماه رجب روز شهادت حضرت موسی بن جعفر (ع) است؛ ایشان در سال ۱۲۸ قمری، همزمان با انتقال قدرت از امویان به عباسیان متولد و در سال ۱۴۸ق پس از شهادت پدرش، امام صادق (ع)، به امامت رسیدند. مناظرات و گفت‌وگو‌هایی از حضرت با برخی عالمان یهودی و مسیحی در منابع تاریخی و حدیثی نقل شده که در پاسخ به پرسش‌های آنان بوده است. در کتاب مسندالامام الکاظم بیش از سه هزار حدیث از وی گردآوری شده که شماری از آن‌ها را برخی از اصحاب اجماع روایت کرده‌اند.

امام کاظم(ع) برای ارتباط با شیعیان، سازمان وکالت را گسترش داد و در مناطق مختلف، افرادی را به عنوان وکیل تعیین کرد. از سوی دیگر، حیات امام کاظم (ع) همزمان با بروز انشعاباتی در شیعه بود و فرقه‌های اسماعیلیه، فطحیه و ناووسیه با آغاز امامت او و فرقه واقفیه پس از شهادت او شکل گرفت. ایشان در طی دوران ۳۵ ساله امامت حضرت، چندین بار از سوی مهدی و هارون عباسی زندانی شد و در سال ۱۸۳ق در زندان سندی بن شاهک به شهادت رسید.

حجت‌الاسلام والمسلمین نجف‌زاده، مدرس تفسیر حوزه علمیه‎‎، در گفت‌وگو با ایکنا، گفت: حمیده مادر ایشان به «حمیده پاک‌نهاد» معروف بود و پدرشان امام جعفر صادق(ع) و حضرت در چنین خانواده‌ای رشد کرد؛ ایشان در 20 سالگی به امامت و در سن 55 سالگی به شهادت رسیدند. این شخصیت عظیم و دارای رفعت مقام را باید از زبان کسانی معرفی کنیم که قائل به امامت ایشان هم نیستند، ولی این شایستگی‌ها را در وجود آن حضرت درک کرده و زبان به مدح می‌گشایند.

نجف‌زاده بیان کرد: از جمله این افراد، ابن سمعون متوفای 387 هجری است که از قول شافعی نقل کرده «و کان الشافعی یقول قبر موسی الکاظم التریاق المجرب ...، شافعی معتقد بود که قبر موسی بن جعفر نوشداروی مجرب است. این نشان می‌دهد برخی جریانات تکفیر و سلفیه که معتقد به نرفتن به مزار و قبور اهل بیت و اولیاء الهی و مقاتل شهدا هستند و آن را شرک می‌دانند حرف نادرستی می گویند؛ شافعی گفته قبر و مضجع امام و نه خودشان محل شفا و نوشدارو است.

سجایای امام کاظم(ع) در منابع اهل سنت

وی اظهار کرد: ابن خلکان قرن هفتم هم در توصیف امام کاظم آورده «کان سخیا کریما و ... ؛ گفته کسانی بودند که او را اذیت می‌کردند ولی امام برای آنها دینار می‌فرستاد و به آنها کمک می‌کرد؛ روایت شده که امام وارد مسجد شدند و سجده طولانی از ابتدای شب داشتند و در سجده می‌فرمودند: «گناه بزرگی از من سر زده ولی خدایا عفو و بخشش در نزد تو هست، ای خدایی که اهل تقوا و مغفرت هستی» و این ذکر آن‌قدر تکرار شد که صبح شد.

استاد حوزه علمیه گفت: ابن‌وردی، متوفای قرن هشتم، گفته است کاظم را کاظم نامیدند به خاطر احسان و بزرگواری در حق کسانی که با او بدی می‌کردند؛ می‌گوید او امام هفتم معتقدان به دوازده امام(ع) هستند؛ در تاریخ اسلام شمس الدین ذهبی متوفای قرن هشتم هم گفته شده است «کان صالحا عابدا عالما متالها»؛ ابومحمد یافعی هم آورده که «کان یدعی بعبد الصالح ...و کان سخیا کریما؛ ایشان را به خاطر عبادت‌ها و اجتهادش  و فروخوردن خشم، عابد و صالح می‌گویند».

نجف‌زاده تصریح کرد: کسانی که معتقد به امامت امام هم نبودند فضائل و کمالات و بزرگواری‌های آن حضرت را بیان می‌کردند؛ البته جلوه‌های شخصیتی آن حضرت به این حد خلاصه نمی‌شود؛ دانش، تلاوت قرآن، زهد و نقش هدایتگری و بردباری و حلم آن حضرت و نیکی به مردم، روزه‌داری و نماز آن بزرگوار نشانه شخصیت و بزرگواری امام است.

پایبندی به شعار دین از سیاست جدا نیست

وی افزود: دوره موسی بن جعفر(ع) در دوره خاص سیاسی است؛ توصیه بنده به مخاطبان، خواندن کتاب انسان 250 ساله مجموعه بیانات رهبر انقلاب است؛ ایشان فرموده‌اند که اگر امام کاظم(ع) فقط اهل عبادت، تقوا و گوشه‌نشینی بود و با سیاست کاری نداشت کسی با او تعارض و دعوا نمی‌کرد؛ این نشان می‌دهد که امام شخصیت کاملاً سیاسی و اجتماعی داشتند و اگر نبود زمینه حضور آن حضرت و روشنگری‌ها و تثبیت خط سیاسی اهل بیت(ع) و بیان خباثت‌های دستگاه خلافت لازم نبود به زندان بیفتند.

استاد حوزه ادامه داد: یکی از کیاست‌های امام کاظم(ع) در آن دوره که نشانگر بلوغ سیاسی امام(ع) است، استفاده از کسانی بود که جزء ارادتمندان و یاران امام بودند، ولی در دستگاه خلافت حضور داشتند و تقیه می‌کردند. علی بن یقطین مهمترین این افراد است؛ پدر وی پارچه‌فروش و به شدت معتقد به امامت بود و به امام ارادت داشت. وی آن‌قدر ثروت داشت که سالانه 150 نفر از شیعیان را به حج می‌فرستاد و عالی‌ترین منصب را در دستگاه خلافت عباسی داشت، ولی پنهانی با امام مرتبط بود. همچنین حفص بن غیاث کوفی، عبدالله بن سنان بن شریف، فضل بن سلیمان کاتب بغدادی، اسماعیل بن بضیع و راشد از اصحاب امام کاظم هستند ولی در دستگاه خلافت هم پذیرش منصب دارند تا خط اهل بیت را ترویج و به شیعیان خدمتگزاری کنند.

سعادت دنیا و آخرت در کلام امام

وی تصریح کرد: زندگی آن حضرت تراث ارزشمندی دارد که از جمله روایات است؛ امام کاظم(ع) در نقلی از پدر بزرگوارشان فرمودند: امام صادق(ع) فرمودند پسرم به این سفارشاتی که می‌کنم عمل کن، هم زندگی دنیای تو سعادتمندانه و هم مرگ تو شهادت‌گونه خواهد بود.

نجف‌زاده با بیان اینکه یکی از مشکلات اجتماعی امروز نداشتن قناعت در درون خانواده‌هاست، تصریح کرد: امام کاظم(ع) فرمود: پدرم سفارش کرد که اگر کسی به روزی که خدا به او و خانواده‌اش داده است، قانع باشد. دستش جلوی دیگران دراز نخواهد بود، ولی اگر کسی چشمش دنبال دست دیگران باشد همیشه فقیر است و احساس بی‌نیازی نمی‌کند. اگر بانوان این اصل را در زندگی محور قرار دهند، قطع یقین بخشی از مشکلات حل خواهد شد.

وی افزود: حضرت فرمودند: ای فرزندم کسی که دنبال این باشد که پرده‌های عیوب و زشتی‌های دیگران را کنار بزند خداوند هم عیوب او را برای دیگران آشکار می‌کند؛ اگر من برای برادر دینی خود چاه کندم خودم در آن خواهم افتاد. امروز اگر عیوب دیگران را در فضای مجازی منتشر کنیم، روزی آبروی ما هم خواهد رفت. الان که در آستانه انتخابات هستیم کسی حق ندارد به شنیده‌ها اکتفا کند و حتی آنچه را دیده حق ندارد، بیان کند؛ امام علی(ع) فرمودند: میان حق و باطل 4 انگشت فاصله است و آنچه را می‌بیند حق و آنچه را می‌شنود باطل است.

مدرس حوزه علمیه تصریح کرد: کسی که کم‌فروشی و گران‌فروشی کرده و کلاه سر دیگران می‌گذارد؛ وعده می‌دهد و عمل نمی‌کند بداند چاه برای دیگران کنده است و اگر تصور می‌کند می‌تواند از آن عبور کند، بدون آنکه در آن بیفتد اشتباه است؛ امام(ع) همچنین فرمودند: حق را به مدیر و فرزند و همسر و ... بگو به نفع تو و یا ضرر تو باشد؛ انسان باید پای حق بایستد. پیامبر(ص) به سلمان فرمود که مراقب باش حق را بگو پای آن بایست هرچند ناگوار باشد.