کد خبر: ۳۹۶۱۹۷۱

تاریخ: ۱۲ فروردين ۱۴۰۰ - ۱۱:۴۸

استاد دانشگاه تهران:

شبهات دانشجویان بدون پاسخ نماند/ قرآن و نافله شب؛ 2 توصیه گران‌بها به دانشجویان

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با بیان اینکه قرآن و نافله شب سبب می‌شود تا صفای باطنی در دانشجویان تقویت شود، گفت: استادان نباید صرفا به ذکر شبهات بدون آنکه جواب آن را بدهند بپردازند.

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدمجتبی میردامادی، استاد دانشگاه تهران، شامگاه چهارشنبه، 11 فروردین ماه در نشست علمی «10 چیزی که تقصیر دانشجو نیست»، گفت: یکی از مشکلات موجود در فضای دانشگاهی این است که چشم‌انداز دانش روشن نیست و آنچه لازم است در گفتار و نوشتار به صورت  سهل و آسان ارائه نمی‌شود، در حالی که معنای چشم انداز دانش این است که کلیت آن قابل درک باشد.

وی افزود: منطق علم این است که اگر کسی حرف نادرستی بزند انسان دانشمند می‌تواند صحت و سقم آن را متوجه شود؛ قرآن فرموده است: «نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ هَذَا الْقُرْآنَ وَإِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الْغَافِلِينَ» ما بهترین قصه‌ها را برای تو بیان می‌کنیم که فاعتبروا یا اولی الابصر و مایه عبرت باشد؛ درس استاد هم باید بر دانشجو تاثیر داشته و مایه عبرت باشد.

میردامادی با تاکید مجدد بر اینکه تدریس باید طوری باشد که برای دانشجو مؤثر باشد، تصریح کرد: قرآن فرموده است: «وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا» یعنی همان اندک را هم موثر قرار دهیم؛ اگر دانشی بر دانشجو اثر ندارد بدانیم دانش نیست و اگر نمی‌آموزند بدانیم که حقیقتا در ذات خود علم نیست و اطلاعاتی است که ممکن است شخص داشته باشد و دیگران هم داشته باشند.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران افزود: استاد باید به شبهات هم پاسخ بدهد، همانطور که خدا به هاروت و ماورت علم آموخت تا بتوانند سحرهای باطل را از بین ببرند؛ بسیاری از علوم شاید اطلاعات باشد که به درد دانشجو نخورد لذا استاد معارف باید با منش خود نوعی فرهیختگی ایجاد کند و اگر شبهه ایجاد شد همان موقع پاسخ دهد.

وی اضافه کرد: به یکی از اساتید گفتند که شما برای چه شبهه‌افکنی می‌کنید گفته بود که می‌خواهم دانشجویان فکر کنند ولی وی متوجه نیست که القای شبهه بدون آنکه پاسخ بدهیم خودش گناهی است؛ از شهید مطهری نقل است که من در 18 سالگی در همه چیز شک کردم که البته شک ایرادی ندارد ولی نباید در شبهه باقی بمانیم. بنابراین اینکه استادی که علم و دانش دارد می‌تواند با فکر و اندیشه خود تاثیر داشته باشد، از این رو ما آنچه بلد هستیم درس نمی‌دهیم بلکه آنچه هستیم درس می‌دهیم.

میردامادی با تاکید بر لزوم وجود صفای باطن در استاد معارف، تصریح کرد: حضرت علی(ع) در ذم اختلاف معلمان در گفتار بیان فرموده است که دیدگاه‌های متضاد را در جای که نص صریح داریم تکرار نکنید آیا خدا امر فرموده است که فرمان او را تبعیت کنید یا دین ناقصی فرستاده که شما می‌خواهید کامل کنید؟، لذا نباید شبهه را به دانشجویان القاء کنیم.

تداخل در امتحانات دانشجویی

استاد دانشگاه تهران اظهار کرد: تداخل امتحانات دانشجو از مشکلاتی است که درس معارف میان دروس تخصصی قرار می‌گیرد و موجب اضطراب می‌شود و با اینکه دانشجو درس خوانده ولی باز دچار اضطراب می‌شود. در امتحانات معارف برای جذب مخاطب و برای اینکه دانشجو را با مباحث الهیاتی همراه کنیم این کار انجام شود؛ در مورد تداخل گاهی می‌بینیم که دانشجو دو درس تخصصی و یک عمومی دارد که این تداخل کار نادرستی است.

میردامادی تصریح کرد: گاهی دانشجو بیان استاد را متوجه نمی‌شود بنابراین استاد باید بدون لکنت و قلمبه سلمبه حرف بزند، یکی از ویژگی‌های پیامبران بیان ساده و سهل بوده است؛ لذا طوری سخن بگوییم که مخاطب اقناع شود و به قول جامی «کم گوی و گزیده گوی چون در» .

استاد دانشگاه تهران اضافه کرد: در تاریخ یعقوبی روایتی از امام صادق(ع) نقل است که پیامبران براساس مقتضیات زمان مبعوث شده‌اند؛ عیسی(ع) را در زمانی برانگیخت که پزشکی مردم را مقهور کرده بود و پیامبر را در روزگاری مبعوث کرد که مردم سخن زیبا گفتن و کلام مسجع و موزون را می‌پسندیدند. پس حضرت را با قرآن مبین برانگیخت. بنابراین باید قول کریم، قول لین، قول سدید و جدال احسن داشته باشیم که در برابر قول زور است.

میردامادی با بیان اینکه عدم مدیریت درس و عدم تمرکز استاد از دیگر قصورات است، افزود:  همچنین چندشغله بودن برخی از استادان از مشکلات است که البته در دانشگاه تهران این معضل کمتر است ضمن اینکه کارهای مدیریتی هم جزء مشکلات برخی استادان است؛ تکرار مباحث در کلاس هم از دیگر معضلات است و استاد خیال می‌کند دانشجو مطلبی را نفهمیده است ولی او در جلسه اول فهمیده است.

وی ادامه داد: مسئله دیگر به‌سازی فایل‌های درسی و همراه کردن آن با تصویر در فضای مجازی است که باعث بالارفتن جذابیت می‌شود بنابراین نباید صرفا به صوت بسنده شود، به خصوص این کار در دروس معارف می‌تواند موجب کسالت و خستگی دانشجو شود؛ همچنین برخی استادان به روز نیستند و نمی‌توانند مطالب را به درستی به دانشجو منتقل کنند همچنین گاهی مسئله‌ای برای استاد حل نشده لذا قطعا نمی تواند آن را به دانشجو انتقال دهد؛ یعنی استاد باید ابتدا خودش مباحث کلامی و تاریخی را به درستی بفهمد تا بتواند آن را به دیگران یاد بدهد.

قرآن و نافله شب؛ 2 توصیه گرانبها به دانشجویان

میردامادی اظهار کرد: باید به دانشجو صفای باطن بیاموزیم، دانشجو دارای فطرت الهی است ولی باید تقویت و تکمیل شود زیرا دانشجو در فضای آلوده هست و باید روز به روز صفای باطن او تقویت شود. یکی قرائت قرآن و دیگری نافله شب باید دائما به دانشجویان توصیه شود که بنده به دانشجویان هنرهای زیبا هم توصیه می‌کنم؛ در روایت داریم هرقدر تلاوت قرآن و نافله شب می توانید بخوانید زیرا انسان از شرک پاک می شود و صفا و جلای باطنی خواهد یافت. در سوره احزاب هم فرموده اذکروالله ذکرا کثیراو

میردامادی تصریح کرد: ایجاد امید در دانشجو از دیگر کارهایی است که باید انجام شود؛ به خصوص اساتید انقلاب اسلامی باید طوری مستدل سخن بگویند که دانشجو خنثی فکر نکند، این همه بمباران تبلیغاتی علیه انقلاب می‌شود و استاد باید به درستی بحث را برای دانشجو تبیین کند؛ به تعبیر رهبری وقتی یک ساختمانی خراش برداشته است نباید همه آن را به درد نخور بدانیم.

وی افزود: وجود تحریم و کرونا و کم پولی نظام را باید بیان کنیم و در عین حال به دانشجو امید بدهیم نه اینکه صرفا همنوا با رسانه‌های غیر منصف باشیم. باید برای ادامه تحصیل در داخل کشور امید بدهیم و حتی اگر کسی قرار است به کشور دیگری برود طوری تربیت کنیم که برگردد زیرا افتخار نیست که دانشجویان ما به خارج کشور بروند و رتبه و موفقیت های زیادی به دست آوردند ولی به ایران بر نگردند.

تبیین مهدویت برای دانشجویان

میردامادی بیان کرد: در هیچ دوره‌ای در ایران این همه پیشرفت را شاهد نبوده‌ایم و این موفقیت‌ها باید توضیح داده شود. به خصوص در دروس اندیشه مسئله مهدویت و ولایت فقیه و رهبری را به درستی تدریس کنیم ما هزار روایت در مورد مهدویت و جامعه مهدوی داریم که می‌توانیم به درستی تدریس کنیم.

میردامادی اظهار کرد: تحقیر دانشجو در مشکل جلوه دادن درس و القاء ناتوانی از دیگر مسائلی است که باید مورد توجه قرار دهیم مثلا برخی می‌گویند این درس سخت است خوب گوش دهید که دلیلی برای بیان همین مسئله وجود ندارد؛ باید به دانشجو اعتماد به نفس بدهیم و کمک کنیم و او را تحقیر نکنیم؛ استاد باید با عشق درس بدهد نه اینکه صرفا بخواهد تدریس کند؛ دانشجو را جای فرزند خودمان بگذاریم و با همان شور و شوق و عشق تدریس کنیم.