کد خبر: ۳۹۶۲۲۹۲

تاریخ: ۱۶ فروردين ۱۴۰۰ - ۰۸:۵۸

شرح مناجات امیرالمؤمنین(ع)؛

جود و احسان الهی در کلام امام موسی کاظم(ع)

حمیداوی در توضیح واژه «جواد» در مناجات امیرالمؤمنین(ع)، گفت: این کلمه به معنی بسیار احسان‌کننده است و امام موسی کاظم(ع) درباره آن فرمودند: «خداوند در هر حالی جواد و بخشنده است، چه عطا کند و چه عطا نکند؛ زیرا اگر به تو نعمتی بدهد، یعنی از آنچه که متعلق به تو نبوده به تو بخشیده و اگر از دادن نعمت جلوگیری کند همچنان بخشنده است زیرا آنچه را متعلق به تو نبوده، نداده است.»

به گزارش ایکنا از خوزستان، محمود حمیداوی، مدرس قرآن، روز گذشته 15 فروردین‌ماه، در برنامه مجازی شرح مناجات امیرالمؤمنین(ع) گفت: امیرالمؤمنین(ع) در فراز شانزدهم این مناجات عرضه می‌دارند: «مَولایَ یا مَولای، اَنتَ الدّائِمُ وَ اَنَا الزّائِلُ وَ هَلْ یَرحَمُ الزّائِل اِلاّ الدّائم»: مولای من، تو همیشگی هستی و من زوال پذیرم؛ چه کسی غیر از(خدای) همیشگی بر (انسان) زوال پذیر رحم می‌کند؟

وی اظهار کرد: در این فراز «اللّه» با صفت «همیشگی» معرفی شده است که به معنای ثابت، پایدار و جاودان و درباره اللّه به معنای امتداد و همیشگی بودن در گذشته تا آینده است.

حمیداوی گفت: در این فراز، انسان با صفت «زوال‌ پذیر» معرفی شده که ضد دائم است و به معنای عبور کننده و نابود شونده است؛ چنان‌که خداوند درباره نابودی و عدم ماندگاری تمام اشیا فرمود: «کُل شَیءٍ هالِکُ اِلاّ وَجْهَهُ»: هرچیزی هلاک شونده و نابود شونده است مگر سیمای پروردگار.

این مدرس قرآن با اشاره به فراز دیگری از این مناجات، گفت: در فراز دیگر می‌خوانیم: «مَولایَ یا مَولای، اَنتَ الرآزقُ وَ اَنَا الْمَرزوقُ وَ هَلْ یَرحَمُ الْمَرزوقُ اِلاّ الرازق»: مولای من، تو روزی دهنده هستی و من روزی گیرنده‌ام؛ چه کسی غیر از روزی دهنده بر روزی گیرنده رحم می کند؟ واژه‌های رزق و رازق و رزاق اختصاص به پروردگار دارد و استفاده این کلمات برای هیچ چیز دیگری صحیح نیست، زیرا فقط اوست که رزق و روزی را می‌آفریند و آن را به مخلوقاتش از جمله انسان‌ها ـ چه نیکو و چه بد ـ می‌رساند: «هیچ جنبده ای بر روی زمین نیست مگر آنکه روزی او بر عهده پروردگار است».

وی ادامه داد: امیرالمؤمنین (ع) در فراز دیگر عرضه می‌کنند: «مَولایَ یا مولای، اَنتَ الْجوادٌ وَ اَنَا الْبخیلُ وَ هَلٌ یَرحَمُ الْبَخیلَ اِلاّ الْجَواد»: مولای من، تو بسیار احسان کننده هستی و من بخیلم؛ چه کسی غیر از سخاوتمند بر بخیل رحم می‌کند؟

این مدرس قرآن توضیح داد: در این فراز، «اللّه» با صفت «بسیار احسان کننده» معرفی شده است. امام موسی کاظم(ع) درباره آن فرمودند: واژه جواد درباره انسان یعنی کسی که آنچه پروردگار بر او واجب کرده بپردازد، اما درباره خداوند! او در هر حالی جواد و بخشنده است: چه عطا کند و چه عطا نکند؛ زیرا اگر به تو نعمتی بدهد، یعنی از آنچه که متعلق به تو نبوده، به تو بخشیده و اگر از دادن نعمت جلوگیری کند همچنان بخشنده است، زیرا آنچه را متعلق به تو نبوده، نداده است.

حمیداوی گفت: در این فراز، درباره انسان صفت «بخیل» به کار رفته است. بخیل کسی است که صفت بُخل در او بیشتر باشد، چه بخل داشتن در اموال خویش و چه بخل ورزیدن به اموال غیر، که ناپسندتر و مذموم‌تر است.