کد خبر: ۳۹۶۴۱۹۰

تاریخ: ۲۴ فروردين ۱۴۰۰ - ۱۵:۵۱

حجت‌الاسلام رودگر بیان کرد:

پیگیری مدیریت علمی معنویت در همایش «معنویت و علوم اسلامی»

دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به اهداف همایش «معنویت و علوم اسلامی» بیان کرد:‌ این همایش به دنبال ایجاد تحرک و پویایی لازم در میان دانشمندان اسلامی است که به دنبال پژوهش‌های روزآمد باشند و دیالکتیک بین معنویت و دانش‌های اسلامی را مورد مطالعه قرار دهند و بتوانیم در این دوره جدید، معنویت را مدیریت علمی کنیم و در کنار مدیریت علمی، در بطن جامعه مدیریت عملی هم داشته باشیم.

به گزارش خبرنگار ایکنا، مراسم رونمایی از پوستر همایش ملی «معنویت و علوم اسلامی» امروز، سه‌شنبه، 24 فروردین‌ماه، از سوی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و با حضور حجج اسلام محمدجواد رودگر، دبیر علمی همایش؛ مجتبی الهی خراسانی، رئیس میز توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی و مهدی علیزاده، رئیس همایش، برگزار شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدجواد رودگر، دبیر علمی همایش، در این نشست به ایراد سخنرانی پرداخت و اظهار کرد: همواره موضوعات و مسائل جدید عامل تولید علم و اندیشه و تضارب آرا هستند و در طول تاریخ علم بشری، با چنین موضوعی مواجه بوده‌ایم. معنویت نیز در این بازه زمانی از چنین موقعیت ممتازی برخوردار است، اگرچه ممکن است معنویت را با ساحات مختلف دین و معرفت دینی یا هر قرائت و تعریفی که از معنویت پیوند داده و ادبیاتی در مجموعه معارف و علوم اسلامی ما تولید شده باشد که این چنین هم هست.

وی ادامه داد: اگرچه این تولیدات به شکل پراکنده است، اما آنچه هست می‌تواند دست‌مایه‌ای بسیار قوی برای اکنون ما باشد که معنویت را به عنوان یک موضوع مستحدثه و روزآمد با توجه به مجموعه آن چالش‌هایی که در ‌حوزه‌های مختلف داریم مورد بهره‌برداری قرار دهیم و بحث‌های جدید و عالمانه شکل گرفته و در نتیجه ادبیات جدیدی نیز تولید شود؛ یعنی آنچه هست متناسب با حاجات و نیازهای امروزی جامعه ما و نظام اسلامی در قالب معنویت ناب اسلامی تحقق پیدا کند.

دیالکتیک معنویت و دانش‌های اسلامی

حجت‌الاسلام رودگر تصریح کرد: در راستای تحقق این هدف، همایش «معنویت و علوم اسلامی» شکل گرفت و شاید بتوان گفت که فلسفه کلان همایش همین است؛ یعنی قصد دارد که ادبیات غنی تولید کرده و به بیانی به دنبال ایجاد تحرک و پویایی لازم در میان عالمان حوزوی و دانشمندان اسلامی است که به دنبال پژوهش‌های روزآمد باشند و دیالکتیک بین معنویت و دانش‌های اسلامی را مورد مطالعه و مداقه قرار دهند تا بتوانیم در این دوره جدید، معنویت را مدیریت علمی کنیم و در کنار مدیریت علمی، در بطن جامعه مدیریت عملی هم داشته باشیم.

دبیر علمی همایش یادآور شد: برای تحقق این همایش یک کمیته علمی از میان اهل فقه، فلسفه، اخلاق، عرفان و کلام شکل گرفت. به خصوص کسانی‌که مطالعات عمیقی در حوزه‌ دانش‌های متعارف نامبرده و همچنین معنویت به طرق مختلف داشته‌اند و درباره معنویت‌های نوظهور نیز کار کرده‌اند با این کمیته همکاری کردند. مباحث گوناگونی با حضور همه کسانی که در کار دخیل هستند انجام شد و در نهایت تصمیم بر این گرفته شد نسبت معنویت و علوم اسلامی با دو نگاه فلسفه علمی و تاریخی بررسی شود. ان شاءالله بتوانیم مقالات علمی مناسبی را دریافت کنیم تا به هدف تولید ادبیات علمی متناسب و در واقع آنچه به عنوان هدف این همایش تدارک دیده شده دست پیدا کرده و  ادبیات عمیقی در این حوزه ایجاد کنیم.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در پایان تصریح کرد: همچنین در این راستا نشست‌های علمی مغتنم و متنوعی در حوزه‌های مختلف علوم انسانی و الهیات معنوی برگزار شد که می‌تواند دست‌مایه‌ای برای محققان باشد. محورهای این همایش شامل «چیستی، چرایی و چگونگی معنویت‌پژوهی»، «مصداق‌یابی معنویت‌پژوهی در اسلام»، «معنویت به مثابه دانش، گرایش یا رشته»، «نسبت‌سنجی معنویت با علوم اسلامی» هستند.

مشق اخلاق پژوهشی

در این نشست حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی الهی خراسانی، رئیس میز توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی، نیز در سخنانی در این مراسم اظهار کرد: مطالعات مختلف معنویت در رشته‌های علوم انسانی در دنیا در حال انجام است و اقدام پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اقدامی بسیار مهم است. در دو سه سال اخیر مطالعه ظرفیت‌های علوم اسلامی مختلف برای بررسی معنویت در دستور کار پژوهشکده اخلاق و معنویت قرار گرفته و با توجه به نو بودن موضوع، امیدواریم با همت و پشت‌کار و دقت علمی اعضای پژوهشکده به سامان برسد.

وی اظهار کرد: از سوی دیگر چون تربیت پژوهشگر در این زمینه دغدغه و از اولویت‌های علوم اسلامی است؛ لذا طرح واره‌ای در چارچوب تربیت پژوهشگر اسلامی با نام «مشق اخلاق پژوهشی» طراحی شد و ترکیب تازه‌ای با نام همایش معنویت ایجاد کرد و امیدواریم این همایش هم در برگزاری نشست‌های تخصصی و هم پنل‌های ارتقای دانش و مهارت‌های حرفه‌ای پژوهشگران و هم گفتمان‌سازی در این زمینه در اخلاق، فلسفه و عرفان قدم‌های جدی بردارد.

معنویت و اخلاق در بیانیه گام دوم

در ادامه حجت‌الاسلام مهدی علیزاده، رئیس همایش، به ایراد سخنرانی پرداخت و ضمن تبریک فرا رسیدن ماه مبارک رمضان، اظهار کرد: همراهی و همدلی خوبی از سوی قطب علوم انسانی اسلامی و مشخصاً میز توانمندسازی در پژوهشکده از این کار صورت گرفت و ریل‌گذاری‌های لازم انجام شد. در بیانیه گام دوم انقلاب، در بخش فرهنگ، یکی از دال‌های مرکزی، بحث معنویت است و دوگانه معنویت و اخلاق به خوبی توسط مقام معظم رهبری برجسته شده است. اگر نگاه جدی به دین و لایه‌های دین‌ورزی داشته باشیم، یقیناً امر معنویت در سطوح بنیادین و محوری قرار می‌گیرد و جزیی از غایات اصیل دین است و بسیاری دیگر از آداب دینی به این بخش گوهرین و اصیل متصل می‌شوند.

وی گفت: امروزه بحث دینداری در دنیای سرمایه‌داری که دارای هژمونی است با یک بازار مصرف گسترده و متنوع روبرو شده که به جهت ویژگی‌هایی که انسان مدرن از آن برخوردار است و از جمله اینکه روحیه تعبد کاهش یافته و انسان‌مداری رواج پیدا کرده است، انسان به دنبال گم‌شده‌ای به نام معناست که زندگی خود را معنا ببخشد و از حضیض مادیت و بحران‌هایی که در پی داشته خودش را خلاص کند، اما در این فضا، یک بازار مکاره شکل گرفته و هر کسی متاع خود را عرضه می‌کند و انسانی که دنبال معنویت است، درگیر این سوپرمارکت بسیار بزرگ و رنگارنگ است که اینها عرضه می‌کنند.

چالش‌های کاربردی‌سازی معنویت در زندگی مدرن

رئیس همایش «معنویت و علوم اسلامی» یادآور شد: از سوی دیگر انسان دیندار اصیل با این موضوع روبروست که در بسیاری از عرصه‌های زندگی مدل کاربردی معنویت را جست‌وجو می‌کند که در حوزه‌های مختلف کاری و اجتماعی از آن استفاده و آن را حفظ کند. دغدغه کاربردی کردن و انضمامی دین و معنویت در عرصه‌های زندگی مدرن با اقتضائات آن، چالش‌ها و ابهاماتی را پیش روی انسان دیندار قرار داده است.

وی گفت: اگر قرار باشد مطالعات چندرشته‌ای انجام شود یک ریل‌گذاری خاص را می‌طلبد و طبیعتاً پیش از آنکه نسخه‌های علمی برای جامعه بپیچیم لازم است فرهیختگان در باب چیستی، چرایی و چگونگی معنویت به یک دیدگاه کم و بیش مشترک و پخته برسند که قابل به اشتراک گذاشتن باشد و بر اساس آن نقشه راه اجتماعی و گفتمان‌سازی آن را متناسب با دریافت دانشی پی‌ریزی و طراحی کنیم؛ بنابراین به عنوان یک پیش‌نیاز مهم ضروری بود درباره نسبت معنویت با علوم اسلامی پرسش جدی کرده و محملی برای تضارب اندیشه‌ها را فراهم کنیم که بحمدالله با همکاری پژوهشکده اخلاق و معنویت در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی انجام خواهیم داد.

در پایان این مراسم از پوستر همایش ملی «معنویت و علوم اسلامی» رونمایی به عمل آمد.