کد خبر: ۳۹۶۴۶۸۴

تاریخ: ۲۶ فروردين ۱۴۰۰ - ۰۱:۴۷

جرعه‌ای از زلال وحی /2

پرهیزکاری؛ فلسفه عبادتی انسان‌ساز

پژوهشگر و مدرس قرآن با اشاره به اینکه خداوند در آیه 183 «بقره»روزه‌داری را راهی برای رسیدن به تقوا بیان می‌کند، اظهار کرد: فلسفه عبادتی انسان‌ساز و تربیت آفرین همچون روزه، پرهیزکاری است.

مرتضی مختاری، پژوهشگر و مدرس قرآن، در تشریح نکته کاربردی جزء دوم قرآن کریم در گفت‌و‌گو با ایکنا از استان مرکزی، به آیه 183 سوره مبارکه «بقره»: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ، ای اهل ایمان، بر شما هم روزه واجب گردید چنانکه امم گذشته را فرض شده بود، و این دستور برای آن است که پاک و پرهیزکار شوید» استناد کرد.

بیشتر بخوانید:

«صبغة الله»؛ حامل پیام دوری از تفرقه

وی تصریح کرد: خداوند در این آیه روزه‌داری را راهی برای رسیدن به تقوا بیان می‌کند و این امر را مختص اهل ایمان می‌داند. درواقع خداوند روزه‌داران را با لفظی زیبا یعنی اهل ایمان خطاب می‌کند. تقوى، به معناى خویشتن‌دارى از گناه است. بیشتر گناهان از دو ریشه غضب و شهوت سرچشمه مى‏‌گیرند و روزه سد محکمی است که در مقابل تندى‏‌هاى این دو غریزه می‌ایستد و سبب کاهش فساد و افزایش تقواست.

مختاری تقوى و خداترسى در ظاهر و باطن را از مهم‏‌ترین اثرات روزه دانست و اظهار کرد: روزه یگانه عبادت مخفى بوده و دیدنی نیست، در حالیکه نماز، حج، جهاد، زکات و خمس قابل مشاهده است. روزه‌داری اراده انسان را تقویت مى‏‌کند. روزه‌داران طی یک ماه علاوه بر پرهیز از حرام از خوردن وآشامیدنی حلال نیز اجتناب می‌کند و همین امر زمینه کنترل نفس و حفظ ناموس خود و دیگران را سبب می‌شود.

این داور ملی مسابقات قرآن روزه را زمینه‌ساز تقویت نوع‌دوستی و تقویت عاطفه برشمرد و اضافه کرد: فردی که یک ماه مزه‏ گرسنگى را چشید، درد آشنا شده و رنج گرسنگان را احساس و درک مى‏‌کند. پیامبراسلام (ص) هم روزه‌داری را نصف صبر معرفی می‌کنند و در جایی دیگر هم روزه ماه مبارک رمضان را سبب آمرزش همه گناهانش می‌دانند.

مختاری ادامه داد: در روزه ی خواص علاوه بر اجتناب از مفطرات، اجتناب از گناهان نیز لازم است و روزه‏ خاصّ‏‌الخاص علاوه بر اجتناب از مفطرات و پرهیز از گناهان، خالى بودن دل از غیرخدا نیزمطرح است. روزه، انسان را شبیه فرشتگان مى‏‌کند، فرشتگانى که از خوردن، آشامیدن و شهوت دورند.

وی افزود: رسول خدا(ص) فرمودند: هرکس ماه رمضان را براى خدا روزه بدارد، تمام گناهانش بخشیده مى‏‌شود. چنانکه در حدیث قدسى نیز آمده است که خداوند مى‏‌فرماید: «الصوم لى و اَنَا اَجزى به، روزه براى من است و من آن را پاداش مى‏‌دهم». از نبی مکرم اسلام(ص) نقل است که فرمودند: «براى هر چیز زکاتى است و زکات بدن‌ها، روزه است». فلسفه این عبادت انسان‌ساز و تربیت آفرین (روزه) در یک جمله کوتاه، اما بسیار پرمحتوا چنین بیان شده است: «شاید پرهیزکار شوید».