کد خبر: ۳۹۶۶۵۲۹

تاریخ: ۰۲ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۲۳:۲۸

بررسی تاریخچه سپاه از تاسیس تاکنون

به مناسبت سالگرد تاسیس سپاه، در این یادداشت به بررسی تاریخچه سی ساله سپاه از تاسیس تاکنون دست پرداخته‌ایم.

به گزارش ایکنا از بوشهر، در نخستین روزهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357سپاه پاسداران انقلاب‌ اسلامی به فرمان امام خمینی(ره) و به همت جمعی از جوانان غیور و انقلابی ایران اسلامی، عده‏‌ای از دلسوختگان راستین و پیروان صدیق ولایت‌فقیه پی ریزی گردید و پس از مدتی رهبر کبیر انقلاب اسلامی، در دوم اردیبهشت ماه 1358 طی فرمانی به شورای انقلاب، رسماً تأسیس نهاد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را اعلام كردند.

هدف از تشکیل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نهادی است تحت فرماندهی عالی مقام رهبری که هدف از تشکیل آن، نگهبانی از انقلاب و دستاوردهای آن و کوشش در راه تحقق آرمان های الهی، گسترش حاکمیت قانون و  بود که البته تقویت توان دفاعی جمهوری اسلامی از راه همکاری با دیگر نیروهای مسلح و آموزش نظامی، تقویت کامل بنیه دفاعی جمهوری‌اسلامی از طریق همکاری با سایر نیروهای مسلح و آموزش نظامی و سازماندهی نیروهای مردمی

بود.

ماموریت سپاه

در اساس نامه سپاه پاسداران که به تصویب شورای انقلاب رسیده، ماموریت هایی برای سپاه در نظر گرفته شده که به شرح ذیل است:

مبارزه قانونی با عوامل و جریانهایی که در صدد خرابکاری، براندازی نظام جمهوری اسلامی، و یا اقدام علیه انقلاب اسلامی ایران‌می‌باشند.

مبارزه قانونی با عواملی که با توسل به قوه قهریه در صدد نفی حاکمیت قوانین جمهوری اسلامی باشند.

اقدام همانند دیگر نیروهای انتظامی در جهت خلع سلاح کسانی که بدون مجوز قانونی اسلحه و مهمات حمل و نگهداری می‌نمایند.

همکاری با نیروهای انتظامی در مواقع لزوم، در جهت برقراری نظم و امنیت و حاکمیت قانون در کشور.

همکاری با دیگر نیروهای انتظامی در جهت حفاظت از اماکن و شخصیتهای سیاسی و مذهبی به تشخیص شورای تأمین محل. (‌حدود‌وظایف و اختیارات این شورا طبق قانونی است که به تصویب مجلس شورای اسلامی خواهد رسید).

همکاری با ارتش جمهوری اسلامی ایران در مواقع لزوم در جهت پاسداری از استقلال و تمامیت ارضی و نظام جمهوری اسلامی ایران.

همکاری با ارگان اطلاعاتی کل کشور طبق قانونی که به تصویب مجلس شورای اسلامی خواهد رسید.

برنامه‌ریزی، سازماندهی، اداره و فرماندهی و اجرای آموزشهای عقیدتی، سیاسی و نظامی اعضاء بسیج مستضعفین بر طبق موازین‌اسلامی.

مشارکت در عملیات امدادی به هنگام بروز بلایا و حوادث و انجام خدمات امدادی، آموزشی، تولیدی و جهاد سازندگی به درخواست‌دولت و با رعایت کامل موازین عدل اسلامی در زمان صلح در حدی که به تشخیص شورای عالی سپاه، آمادگی رزمی لازم را برای انجام مأموریتهای‌خود از دست ندهد.

پرورش و آموزش اعضاء سپاه طبق تعالیم و موازین اسلامی مبتنی بر رهنمودهای ولایت فقیه در زمینه‌های عقیدتی، سیاسی و نظامی در‌جهت کسب توان لازم به منظور انجام مأموریتهای محوله.

حضور سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در همه مسائل کشور

پس از پایان جنگ تحمیلی و پذیرش قطعنامه 598، رهبر معظم انقلاب طی پیامی دستور ورود سپاه پاسداران به میدان سازندگی را صادر کردند. هدف از ورود سپاه به این عرصه، استفاده بهینه از منابع، امکانات اقتصادی و عمرانیِ موجود در سپاه، در راستای مشارکت در اجرای برنامه های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور، کسب تجربه و دانش فنی به منظور افزایش توان دفاعی سپاه، تداوم ارتباط سپاه و مردم و ایجاد بستر مناسب برای مشارکت نیروهای متخصص بسیجی در توسعه کشور بود.

از همین رو، قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء صلی الله علیه و آله سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در راه مأموریت دفاع از دستاوردهای انقلاب اسلامی و توسعه همه جانبه کشور، وارد عرصه سازندگی شد. پس از فراغت از جنگ، این مرکز با اجرای طرح های بزرگ ملی و محلی در زمینه های گوناگون، مانند سد سازی، جاده سازی، زه کشی و احداث کانال، ساخت تصفیه خانه، احداث خطوط انتقال آب و گاز و نفت، ساخت سازه های شناور، بندر، اسکله و موج شکن، ساخت پالایشگاه، احداث تونل، سازه های زیرزمینی، مخازن نفت و آب، حمل و نقل، معدن، کشاورزی، خدمات مشاوره ای و... ، کمک به دولت جمهوری اسلامی و خدمت به مردم را هدف خود قرار داد.

سپاه و رسالت فرهنگی

فعالیت های سپاه، تنها به ماموریت های نظامی و سازندگی محدود نمی شد و در دهه اخیر که دشمنان اسلام، دایره تهدیدهای خود را در حوزه فرهنگ و جنگ نرم، متمرکز کرده و سطح عملیات روانی خویش را گسترده کرده‌اند، اندیشه ای مقدس در سطح فرماندهان عالی سپاه شکل گرفت که به لزوم فعالیت های فرهنگی و مقابله با توطئه های دشمنان معتقد بوده است. این دیدگاه که از حساسیت اوضاع فرهنگ جهانی و تهدیدهای بر ضد جهان اسلام سرچشمه می گیرد، می کوشد فعالیت های فرهنگی سپاه را به عنوان یکی از مأموریت های اصلی این نهاد در کنار مأموریت های دیگر ببیند.

افتخارآفرینی های سپاه

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مدت زمانی کوتاه، توانست بدون داشتن هرگونه پیشینه نظامی گری و آموزش های کلاسیک دانشکده های نظامی چنان افتخاراتی را کسب کند که عظمت آنها را می توان در ژرفای سخنان معمار کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (قدس سره) یافت، و این اعماد تا آنجا پیش رفت که سپاه به یکی از ستون های کشور بدل گردید و اداره کشور وابسته به آن شد: «پاسدارها اگر نباشند، ... کی می تواند این مملکت را اداره کند؟» و آنجا که پاسدار بودن آرزوی امام شد: «ای کاش من هم یک پاسدار بودم» و چه افتخاری بالاتر از این!

فعالیت های سپاه در یک نگاه

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی افزون بر جنبه دفاع در برابر دشمن، ضریب امنیت اجتماعی کشور را با ایجاد روحیه امیدواری افزایش داد و معادله های دشمنان را در ایجاد تهدید نظامی بر ضد نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران بر هم زد.

بخشی از عملکرد این نهاد در راه حفظ دستاوردهای بلند انقلاب اسلامی عبارت است از: حضور در دفع غائله گنبد و ترکمن صحرا، جلوگیری از سقوط شهرهای سنندج، پاوه و نقده به دست گروهک های ضد انقلاب، برقراری امنیت در مرزهای شمال غرب کشور، مقابله با غائله سیستان و بلوچستان و جلوگیری از سقوط شهر زاهدان، خنثی سازی فتنه گروهک خلق مسلمان در تبریز، مقابله با توطئه های منافقان در خارج از کشور، ایجاد شبکه اطلاعاتی و امنیتی مناسب که مبنایی برای تشکیل وزارت اطلاعات شد، مشارکت در بازسازی کشور و... .

سپاه پاسداران در آینه کلام امام خمینی رحمه الله

امام خمینی (قدس سره) در بخشی از سخنان خود در حمایت از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی فرمود: «من از سپاه راضی هستم و به هیچ وجه نظرم از شما برنمی گردد. اگر سپاه نبود، کشور هم نبود. من سپاه پاسداران را بسیار عزیز و گرامی می دارم. چشم من به شماست. شما هیچ سابقه ای جز سابقه اسلامی ندارید».

ایشان همچنین درباره نقش سپاه در پشتیبانی از جمهوری اسلامی فرمود: «سپاه پاسداران که رُکنی بزرگ در پیروزی انقلاب اسلامی است، با اقتدا به مولای خود سید مظلومان ـ علیه الصلوة والسلام ـ نجات بخش ملت ایران و اسلام عزیز از شب های تاریک و ظلمانی ستمشاهی بود و در پاسداری از انقلاب و هدف های آن، عاملی مؤثر و رُکنی رکین بوده و هست».

سپاه پاسداران در سایه سار کلام رهبر

رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت اللّه خامنه ای درباره جایگاه سپاه در نظام جمهوری اسلامی ایران می فرماید: «سپاه در تاریخ شناخته شده خود ما، یک پدیده کم نظیر و شاید بی نظیر است؛ یعنی سپاه، موجودی است که ولادت و رشد و نمای آن در صحنه انقلاب، آن هم در عرصه دشوارترین آزمون های انقلاب بود».

ایشان در جای دیگر می فرماید: «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در سایه روحیه انقلابی و معنویتی که از سرچشمه جوشان دل منوّر و روح مصفای آن امام عارفان و قُدوه صالحان، پیوسته می جوشید و بیش از همه، جوانان رزمنده و خالص سپاه و بسیج را سیراب می کرد، توانست نقش تعیین کننده ای در دفع حمله ایادی استکبار به جمهوری اسلامی، ایفا... و حفظ و استمرار نظام را تضمین کند».

یادداشت از مریم عالی‌زاده