کد خبر: ۳۹۶۷۳۵۸

تاریخ: ۰۶ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۱۹:۵۵

سید هاشم حداد با سیر در معانی قرآنی، به مقامات عرفانی رسید

منصوری لاریجانی در مراسم بزرگداشت مرحوم سیدهاشم حداد گفت: مرحوم سیدهاشم حداد هر چند سواد کلاسیکی نداشت، اما انس او با قرآن باعث شد با قرآن محرم شود و در قرآن سیر کند و سیر در معانی قرآن، او را به مقاماتی رساند که او محو توحید شد و همه چیزش قرآنی شد.

به گزارش خبرنگار افتخاری ایکنا، حوزه هنری در دوازدهمین روز از ماه مبارک رمضان، حال و هوای عرفانی و معنوی به خود گرفت. جمع مختصری از علمای اخلاق و عرفان اسلامی یکشنبه پنجم اردیبهشت‌ماه، به پاس بزرگداشت عارف کامل، مرحوم سیدهاشم حداد در سی و هشتمین سالگرد ارتحال این عارف سفر کرده در یک جمع عرفانی گرد هم آمدند تا از این استاد گمنام و عارف کامل بیشتر بشنوند.

هر چند مراسم به دلیل شیوع بیماری کرونا با حضور معدودی از بزرگان اهل معرفت برگزار شد، اما این مراسم از کانال‌های مجازی موسسه پویندگان انوار توحید، به صورت زنده پخش شد و مورد استقبال مشتاقان عرفان اسلامی در سراسر کشور قرار گرفت.

این مراسم سه سخنران ویژه داشت؛ آیت‌الله کمیلی خراسانی از یادگاران و شاگردان خاص مرحوم سیدهاشم حداد، دکتر منصوری لاریجانی، استاد برجسته عرفان اسلامی و حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعباس موسوی مطلق از اساتید و محققین اخلاق و عرفان اسلامی به سخنرانی پرداختند و در پایان نیز با مدیحه‌سرایی سیدمجید بنی فاطمه و رونمایی از کتاب حداد در آینه حداد، این مراسم به پایان رسید.

آیت‌الله کمیلی: مرحوم سید‌هاشم حداد به معنای واقعی کلمه عارف بالله بود

آیت‌الله محمدصالح کمیلی خراسانی از شاگردان مرحوم سید‌هاشم حداد در این مراسم گفت: لسان در بیان معرفی چنین شخصیتی عاجز و ناتوان است که بتواند چنین شخصیتی را توصیف کند. غریب به یک ربع قرن اینجانب شاگرد کوچک ایشان بودم و محضر این عبد مطیع خداوند، مرحوم سیدهاشم موسوی حداد را درک کردم، ظاهراً و باطناً تحت سرپرستی و تولیت ایشان بودم که در این مدت جزء اطاعت و بندگی خدا چیزی در وی ندیدم و همواره در توحید خداوند غرق بود.

وی ادامه داد: زبان و رفتار و گفتار و کردار ایشان سخن از توحید حق بود، توحیدی که متصل به اهل بیت(ع) بود و دیگری منیت و سید هاشمی در کار نبود و هر چه بود، در ذات پاک و منزه حضرت ذوالجلال بود.

این استاد عرفان اسلامی، مرحوم سیدهاشم حداد را پیرو مکتب شیعه و مولای متقیان امیرالمؤمنین(ع) دانست و گفت: آقا امیرالمؤمنین (ع) در روایتی می‌فرمایند: «شیعَتُنا هُمُ العارِفُونَ بِاللّهِ، العامِلُونَ بِأمرِ اللّهِ، أهلُ الفَضائلِ، الناطِقُونَ بالصَّوابِ، مَأکُولُهُم القُوتُ، و مَلبَسُهُمُ الاقتِصادُ، و مَشیُهُمُ التَّواضُعُ ··· تَحسَبُهُم مَرضی و قد خُولِطُوا و ما هُم بذلکَ، بَل خامَرَهُم مِن عَظَمَهِ رَبِّهم و شِدَّهِ سُلطانِهِ ما طاشَت لَهُ قُلُوبُهُم، و ذَهِلَتْ مِنهُ عُقولُهُم، فإذا اشتاقُوا مِن ذلکَ بادَرُوا إلَی اللّهِ تعالی بِالأعمالِ الزَّکِیَّهِ، لا یَرضَونَ لَهُ بالقَلیلِ، و لا یَستَکثِرُونَ لَهُ الجَزِیلَ». این روایت در صفحه ۱۱ جلد ۶ موسوعه میزان الحکمه به قلم آیت‌الله ری‌شهری نقل شده است.

وی افزود: در این روایت، حضرت 10 ویژگی را برای شیعیان بیان فرموده‌اند که یک شیعه کامل امامیه و اثنی عشری این 10 ویژگی را دارد. این اوصاف ده‌گانه که حضرت بیان فرمودند، در استاد ما وجود داشت و این اوصاف ده‌گانه در ایشان متمرکز بود و به جرئت می‌توان گفت که مرحوم سیدهاشم حداد مصداق تام و تمام این عبارات نورانی و این اوصاف عرفانی بود. و در رفتار و گفتار و مرام، یک شیعه کامل و موحد و عارف بالله چه در منزل و بین خانواده و چه در خیابان و حرم‌های مطهر و چه در جلسات خصوصی و عمومی بود و این اوصاف ده‌گانه در ایشان به چشم می‌خورد و در قلب هم می‌شد این اوصاف را در این لمس نمود.

آیت‌الله کمیلی خراسانی با اشاره به اینکه مرحوم استاد به معنای واقعی کلمه عارف بالله بودند، اظهار کرد: آنچنان معرفت به الله و توحید در ایشان جلوه کرده بود که تحت هیچ شرایطی و برای هیچ چیزی از توحیدی حقیقی دور نمی‌شد، حتی در بدترین شرایط مالی، توکل تام به الله داشت و آن‌هایی که از باطن ایشان خبر داشتند، به وضوح می‌دیدند این رفتار و حرکات و سکنات، تنها فاعل موثر در زندگی او حق تعالی است و هیچ کدام از این رفتارها و گفتارها از روی عادت و منیت نبوده است و آنچنان در توحید بود که توحید ذات را ذوب کرده بود.

وی در پایان گفت: گاهی شاهد بودیم که موقع حرف زدن و قبل از انجام اموری ایشان ابتدا درنگ می‌کردند و بعد آن کار را انجام می‌دادند، معلوم بود که به عالم غیب متصل هستند و دارند کسب تکلیف می‌کنند، حتی کوچک‌ترین حرکات ایشان بدون امر الله نبوده است.

منصوری لاریجانی: مرحوم سید هاشم حداد با انس به قرآن محو توحید شد

اسماعیل منصوری لاریجانی از اساتید برجسته عرفان اسلامی در این مراسم گفت: بنیان فکری و مشرب عرفانی همه عرفای اسلامی، وحدت وجود است، نه یک کلمه بیشتر و نه یک کلمه کمتر. مرحوم سید هاشم حداد نیز به شدت وحدت وجودی بودند که کسی جز خدا وجود ندارد و هر کس بگوید من هستم، مشرک است. علامه حسن‌زاده می‌فرماید که این شرک است همین که بگوید من و خدا.

وی ادامه داد: اگر بخواهید در محضر خداوند حضور و غیاب کنید و در ساحت توحید قدم نهید، باید دائم ذکر خداوند را بگوید، و ذاکر بودن هم به اینکه استاد دانشگاه و حوزه و عارف هستم نیست و همه باید اینگونه باشند.

این استاد دانشگاه افزود: در ذکر هم خود را با الفاظ گفتن سرگرم نکنید، هر چند ذکر زبانی هم خوب است، اما مهمترین ذکرها ذکر استعداد است و با ذکر خود را به ساحت توحید برسانید. و آنچه من و شما را در وطن اصلی خود قرار می‌دهد، ذکر است، برای همین است که اولیای الهی و حضرات معصومین دائما در ذکر بودند.

وی ادامه داد: تازه آداب ذکر خیلی سنگین است که به آثار علامه حسن زاده آملی رجوع کنید. ولی آنچه ما را وارد وادی توحید می‌کند، ذکر است و ذکر ما را به روح مجرد می‌برد. نفس ما هم خودش آینه است و آینه خدا نما است، اما اگر ما چیزی در این آینه نمی‌بینیم، به خاطر گناهانی است که انجام داده‌ایم و این آینه را کدر و تیره کرده‌ایم.

منصوری لاریجانی با توصیه به اینکه در قرآن با اهل بیت‌(ع) سیر و سفر کنید، گفت: سعی کنید در قرآن سیر و سفر کنید و بدانید که قرآن کتاب سیر و سلوک است، هر چند صرف و نحو خواندن هم خوب است، اما برای اینکه سیر و سفر کنید، باید در قرآن سیر کنید و برای این سیر و سفر هم نیاز است با اهل بیت(ع) همراه شوید و با اهل بیت(ع) در قرآن سفر کنید و در منازل قرآن با اهل بیت(ع) فرود بیایید.

این استاد عرفان اسلامی با اشاره به انس مرحوم حداد با قرآن و رسیدن به توحید اظهار کرد: مرحوم سیدهاشم حداد هر چند سواد کلاسیکی نداشت، اما انس او با قرآن باعث شد با قرآن محرم شود و در قرآن سیر کند و سیر در معانی قرآن او را به مقاماتی رساند که او محو توحید شد و همه چیزش قرآنی شد، و به قرب نوافل و فضائل نائل آمده بود.

وی ادامه داد: در این منازل قرآنی، هر منزل یک شراب قرآنی است که هر منزل شرابی تازه است که باید این شراب‌های قرآنی را نوشید.

منصوری لاریجانی در پایان گفت: عرفای شیعه نگفتند فقط ما رسیدیم و دیگر کسی نیاید، بلکه دیگران را هم تشویق به این رسیدن کردند، از مرحوم سید هاشم حداد آثاری باقی نمانده اما تعدادی نامه و دستورالعمل باقی مانده است که هر کدام خودش به تنهایی یک کتاب است و این نشان می‌دهد که ایشان هم در را نبسته بود و می‌خواست دیگران هم به این وادی پا بگذارند.

استاد موسوی مطلق: مرحوم سید‌هاشم حداد مجسمه خطبه متقین امیرالمؤمنین(ع) است

حجت‌الاسلام والمسلمین سید‌عباس موسوی مطلق از اساتید اخلاق و عرفان اسلامی در این مراسم با توجه به هجمه دشمن به تخریب عرفان اسلامی اظهار کرد: امروز دشمن برای از بین بردن عرفان اسلامی و نام و یاد عرفا تمام تلاش خود را انجام می‌دهد و در چنین شرایطی برگزاری چنین مراسمی جای تشکر و قدردانی دارد.

وی ادامه داد: مرحوم سید هاشم حداد از عرفای توحیدی بود که توحید او ایمان به مبدأ و همراه با ولایت بوده است و اینطور نبوده که توحید منهای اهل بیت (ع) باشد. در صورتی که توحید بدون اهل بیت (ع) مروجین سقیفه هستند.

این استاد و محقق حوزوی مرحوم سید هاشم حداد را مجسمه خطبه متقین امیرالمؤمنین (ع) دانست و گفت: ما مرحوم سید هاشم حداد را در آینه شاگردان ایشان دیدیم و مرحوم حداد یعنی مجسمه خطبه متقین امیرالمؤمنین (ع) است. حداد یعنی همین خطبه متقین، حداد یعنی خدا را دیدن و خود را ندیدن، حداد یعنی عصاره عرفان و چیزی جز توحید از مرحوم حداد برای ما تعریف نشده است آن هم توحید همراه با ولایت در ایشان بود.

حجت الاسلام والمسلمین موسوی مطلق با بیان اینکه ما نوکر و مطیع خدا و اهل بیت (ع) هستیم، گفت: هر کس در این مسیر مطیع خدا و پیروی مکتب اهل بیت (ع) است ما هم در مقابل سر تسلیم فرود می‌آوریم، و مرحوم سید هاشم حداد نیز چیزی جز خدا و اهل بیت (ع) نداشت و متصل به توحید و ولایت بود.

وی ادامه داد: ما نیز نمدی از کلاه مرحوم حداد را برای خود ندوخته‌ایم، هر چند جز فحش و تکفیر هم چیزی نصیب ما به خاطر این مراسمات نشده است، اما یک عارف شیعی را در میان موج حملات دشمنان در تخریب عرفان اسلامی معرفی می‌کنیم. باید هم خداشناس بود و هم دوستان خدا را شناخت و هم علی‌شناس بود و دوستان علی را شناخت و معرفی کرد.

مدیحه‌سرایی مداح اهل بیت(ع)

در ادامه این مراسم سید مجید بنی فاطمه از مداحان اهل بیت (ع) به مدیحه‌سرایی پرداخت و با روضه وداع امام حسین‌(ع) حال و هوای این مجلس عرفانی را کربلایی کرد که مرحوم سیدهاشم حداد نیز همواره متوسل به سید الشهدا (ع) و امام زمان (عج) بود. سپس صوت قرائت دعای یا من تحل که توسط مرحوم سیدهاشم حداد قرائت شده در مراسم پخش شد. همچنین کلیپ‌هایی از سخنان امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری درباره عرفان حقیقی پخش شد.

رونمایی از کتاب حداد در آینه حداد

پایان بخ‌ این مراسم عرفانی، رونمایی از کتاب حداد در آینه حداد نوشته آیت الله کمیلی خراسانی بود که با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین موسوی مطلق، دکتر منصوری لاریجانی، دکتر تورنگ، دکتر لطفی رونمایی شد.

کتاب حداد در آینه حداد، ناگفته‌هایی از سیره عملی مرحوم سید هاشم حداد به روایت آیت‌الله محمدصالح کمیلی خراسانی در ۲۸۰ صفحه از سوی موسسه تحقیقاتی پویندگان انوار توحید تهیه شده است، که بخش اول این کتاب درباره سیره عارف کامل مرحوم سید هاشم حداد، بخش دوم درباره احوالات و صفات سالک و استاد عرفان، بخش سوم درباره توحید و مطالب توحیدی، بخش چهارم پاسخ به شبهات است.

گزارش: امیرمحسن سلطان احمدی