کد خبر: ۳۹۶۸۳۹۰

تاریخ: ۱۱ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۱۳:۱۴

اسلام در آفریقای جنوبی؛ از «شیخ یوسف» مبلغ تا تأسیس نخستین مسجد

اسلام یکی از ادیانی است که با سرعت زیادی در آفریقای جنوبی گسترش یافت. مسلمانان آفریقای جنوبی مدیون فداکاری و مسئولیت‌شناسی اولین مسلمانان هستند که به ایمان خود پایبند بودند و علی‌رغم شرایط بسیار دشوار همچنان به خداوند باری‌ تعالی ایمان داشتند.

به گزارش ایکنا، ظهور اسلام در آفریقای جنوبی را می‌توان در قرن 17، در کیپ تاون کنونی، جست‌وجو کرد. در آن زمان هلندی‌ها اغلب رهبران مسلمان را از هند شرقی (اندونزی امروزی) به کیپ تاون که در کنترل آنها بود، تبعید می‌‌کردند. تبعیدیان سیاسی معمولاً مردان مسلمان عالی‌رتبه و ثروتمند بودند که چون تهدیدی برای ثبات حاکمیت هلند محسوب می‌شدند، تبعید شدند.

یکی از این رهبران «آبادین تادیا توسوپ» یا شیخ یوسف بود که در تاریخ 2 آوریل 1694 به همراه خانواده و پیروانش از طریق یک کشتی به نام «De Voetboog » به کیپ تاون وارد شد. هلندی‌ها با اسکان‌دادن او در مزرعه‌ای در زندولیت(Zandvleit)، به عنوان زندانی، سعی کردند او را با جدا‌کردن از دیگران منزوی کنند. هرچند این کار نتیجه‌ای نداد و شیخ شروع به انتشار آموزه‌های حضرت محمد(ص) برای بردگان پیرامون خود کرد.

بنا به اعلام رایزنی فرهنگی کشورمان در آفریقای جنوبی، اسلام به سرعت محبوبیت زیادی در میان سایر بردگان و اربابان آنها یافت. بردگان از تعالیم شیخ یوسف برای به دست‌آوردن موقعیت‌های بهتر در خانه‌های اربابان خود استفاده می‌‌کردند و اربابان نیز می‌دانستند که رفتار خوب با بردگان بسیار مهم است. خیلی زود، اولین جامعه منسجم مسلمانان در آفریقای جنوبی در زندولیت تشکیل شد.

«شیخ یوسف»؛ پدر اسلام در آفریقای جنوبی

شیخ یوسف در 23 ماه می سال 1699 در زندولیت درگذشت و این منطقه به احترام زادگاه وی به ماکاسار(Makassar) تغییر نام یافت. شیخ در تپه‌های فاور (Faure)، مشرف به ماکاسار به خاک سپرده شد و هنوز هم به عنوان بنیانگذار و پدر اسلام در آفریقای جنوبی شناخته می‌شود.

در سال 1767، شاهزاده «عبدالله کادی ابوسلام» از اندونزی، به کیپ تاون تبعید شد. او در طول دوران حبس خود، نسخه‌ای از قرآن را از حفظ نوشت که هنوز در کیپ تاون از آن نگهداری می‌شود. پس از آزادی در سال 1793، او اولین مدرسه را در این کشور تأسیس کرد که در میان بردگان و جامعه سیاه بومی بسیار محبوب شد.

«اوال»؛ نخستین مسجد

شاهزاده ابوسلام نخستین امام مسجد اوال (Auwal Mosque) شد که در محله بو-کائپ(Bo-Kaap) کیپ تاون واقع شده و به عنوان اولین مسجد مستقر در آفریقای جنوبی شناخته می‌شود. این مسجد در زمینی متعلق به کوریدون ون سیلون (Coridon van Ceylon)، برده مسلمان سیاه پوست آزادشده ساخته شد و اولین مسجدی بود که در آنجا نمازهای یومیه اقامه و زبان عربی-آفریقایی برای اولین‌بار در آنجا آموزش داده شد.

شاهزاده عبدالله کادی ابو سلام در قبرستان Tana Baru، که در بوکائب واقع شده و اولین قبرستان مسلمانان در این کشور بود، به خاک سپرده شد.

مهاجرت مسلمانان از هند در اوایل سال 1800 به وسیله انگلیس به گسترش اسلام در سایر بخش‌های آفریقای جنوبی کمک کرد. این گروه به سرعت مسجد جامع، اولین مسجد در خیابان «گِرِی را» در دوربان در سال 1881 و مسجد خیابان کرک را که به عنوان مسجد جامع ژوهانسبورگ نیز شناخته می‌شود، در سال 1906 تأسیس کردند.

زیارتگاه‌های کیپ تاون

کرامت‌ها (Kramats) زیارتگاهی شامل قبور پیشگامان اسلامی هستند که در کیپ تاون دفن شده‌اند. بیش از 20 کرامت شناخته شده در شبه جزیره وجود دارد و اعتقاد بر این است که آنها به شکل دایره واقع شده‌اند.

قدیمی‌ترین زیارتگاه‌های شناخته شده مربوط به مقابر شیخ عبدالرحمن مطیع شاه و سید محمود در کنستانسیه (Constantia) است و مزار شیخ یوسف اغلب به عنوان یکی از مقدس‌ترین زیارتگاه‌ها در نظر گرفته می‌شود که مسلمانان از سراسر جهان برای زیارت به آنجا سفر می‌کنند. سایر کرامت‌ها در لیونز هید(Lion’s Head) و سیگنال هیل(Signal Hill) واقع شده‌اند.

کرامت در جزیره روبن (Robben Island) یکی از معروف‌ترین زیارتگاه‌هاست. این مکان محل دفن Tuan Matarah یا «سید عبدالراغمان موتورا» است که اعتقاد بر این بود که او فردی بسیار فرهیخته و مذهبی بوده است که در جزیره درگذشت. او در دوران حبس خود، پیام اسلام را منتشر کرد و به خاطر آرامش و روش‌های درمانی که برای سایر زندانیان در هنگام بیماری داشت، معروف بود.

جزیره روبن بخشی از تاریخ اسلام در آفریقای جنوبی محسوب می‌شود و زیارتگاه‌ها اغلب به عنوان نمادی از تلاش برای استقرار اسلام در این کشور در نظر گرفته می‌شوند.