کد خبر: ۳۹۶۸۶۵۹

تاریخ: ۱۲ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۱۵:۰۶

محرومیت‌زدایی؛ مأموریت ذاتی بسیج سازندگی

محرومیت‌زدایی از مناطق کم‌برخوردار به عنوان مقدمه‌ای برای دستیابی به توسعه پایدار مطرح می‌شود، مأموریتی که بعد از جهاد سازندگی بر عهده سازمان بسیج سازندگی گذاشته شد.

به گزارش ایکنا، پایگاه اطلاع‌رسانی بسیج سازندگی، گزارشی اختصاصی در مورد محرومیت‌زدایی و مأموریت‌ها از سوی بسیج سازندگی کشور منتشر کرد که به شرح ذیل است.

محرومیت‌زدایی از مناطق کم‌برخوردار به عنوان مقدمه‌ای برای دستیابی به توسعه پایدار مطرح می‌شود، مأموریتی که بعد از جهاد سازندگی بر عهده سازمان بسیج سازندگی گذاشته شد و حالا بعد از گذشت بیش از 20 سال از برگزاری نخستین اردوهای جهادی این مفهوم معنایی فراتر از دسترسی به امکانات اولیه در مناطق محروم پیدا کرده است. اکنون این طرح جزئی از مأموریت ذاتی سازمان بسیج سازندگی به حساب می‌آید و تحقق بخشی به آن در برگزاری اردوهای جهادی در مناطق کم‌برخوردار ادامه دارد.

در بیانیه گام دوم انقلاب بود که مقام معظم رهبری از برقراری عدالت به عنوان هدف اولیه بعثت‌های الهی یاد کردند. ایشان به طور واضح و شفافی خواستار رفع محرومیت‌ها در جمهوری اسلامی شدند: «عدالت در صدر هدف‌های اولیه همه بعثت‌های الهی است و در جمهوری اسلامی نیز دارای هما شأن و جایگاه است. صریحا می‌گویم آنچه تاکنون شده با آنچه باید می‌شده و بشود، دارای فاصله‌ای ژرف است. در جمهوری اسلامی، دل‌های مسئولان به طور دائم باید برای رفع محرومیت‌ها بتپد و از شکاف‌های عمیق طبقاتی به شدت بیمناک باشد». رهبرانقلاب در بیانیه گام دوم که همان کلید ورود انقلاب اسلامی به دومین مرحله خودسازی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی است، پس از اشاره به سنگین شدن کفه عدالت در تقسیم امکانات عمومی کشور پس از انقلاب اسلامی، در دو فصل از هفت سرفصل توصیه به جوانان نسبت به آینده یعنی اقتصاد و عدالت اجتماعی توجه ویژه‌ای به محرومیت‌زدایی دارند و آن را در سایه مدیریت‌های جهادی الهام گرفته از ایمان اسلامی و اعتقاد به اصل «ما می‌توانیم» میسر می‌دانند.

جامعه هدف؛ ساکنان مناطق کم‌برخودار

برگزاری اردوهای پراکنده آفت کار جهادی است. رسیدگی به وضعیت امکانات در مناطق کم‌برخودار باید به گونه‌ای باشد که پس از شناسایی نقاط ضعف با معرفی آن‌ها به گروه‌های جهادی برنامه‌ریزی مدونی برای رفع این محرومیت‌ها انجام شود و این اهداف به مرحله اجرایی شدن برسند. حضور بیش از 27 هزار گروه جهادی در کشور نعمت نامحدودی است که باعث شده در زمینه شناخت این نقاط ضعف تجربیات میدانی متعددی کسب شود؛ به طوریکه اکنون در بیشتر استان‌ها شهرستان‌های کم‌برخودار و روستاهایی که نیاز به تسهیلگری در امور رفع نیازها و بهبود معیشت دارند، از سوی جهادگران گمنام بسیج سازندگی شناسایی شده و به عنوان جامعه هدف در طرح محرومیت‌زدایی شناخته می‌شوند. به این ترتیب با شناخت این نقاط ضعف و کاستی‌ها عرصه‌های محرومیت‌زدایی بیش از پیش برای متولیان سازمان بسیج سازندگی روشن شد.

در عرصه محرومیت‌زدایی خدمات متعددی از سوی جهادگران به مردم مناطق کم‌برخوردار و محروم ارائه می‌شود. شناسایی نیازها باعث اولویت‌بندی در ایجاد امکانات شده است. بدیهی است این نیازها با توجه به شرایط مردم بومی این مناطق تعریف شده و در راستای آن اقدام به برگزاری اردوی جهادی شده است. اکنون به جز خدمات درمانی حوزه‌های خدمات محرومیت‌زدایی شامل مواردی مانند تأمین آب کشاورزی، زیرساخت‌هایی برای اشتغال‌زایی، مدرسه‌سازی، تقویت حوزه‌های فرهنگی، تأمین آب شرب، ایجاد راه روستایی بین مزارع و معابر شهری، ارتقای سطح بهداشت و تأمین مسکن برای محرومین می‌شود.

کلید خانه‌های مردم در دست جهادگران سازندگی

سکونت در دومین شهرستان کم‌برخوردار کل کشور نگاه او را به فعالیت‌های جهادی تغییر داده است. محمدمهدی عینی این روزها نماینده یکی از قرارگاه‌های جهادی در شهرستان دلفان استان لرستان است. بارها تأثیر حضور میدانی جهادگران در عرصه عمران و آبادانی و بهبود معیشت روستاییان را دیده است و می‌گوید: «نهضت محرومیت‌زدایی به دنبال هدفمند کردن حرکت‌های جهادی مبتنی بر نیازهای هر منطقه است. در ابتدای برگزاری اردوهای جهادی بسیاری بر این باور بودند که این تجربه برای برخی از دانشجویان محدود به همین حضور در اردو می‌شود اما ما بارها این را دیدیم که به فرمایش رهبر انقلاب این جوان‌ها شور و شعف حضور در این اردوهای خدمت‌محور را چشیدند و دیگر راضی به تاخت زدن آن با هیچ لذت دیگری در شهرهای پر از امکانات خود نشدند».

محمدمهدی عینی می‌گوید: «به کارگیری این جوان‌ها در مسیر عمران و آبادانی از رویکردهای اصلی در طرح محرومیت‌زدایی است. با ادامه‌دار شدن حرکت‌هایی مانند کمک به اشتغال روستائیان، ساخت مدرسه و درمانگاه و مسجد و همچنین، ارائه خدماتی مانند توزیع بسته‌های معیشتی و برگزاری اردوهای جهادی درمانی تصور پراکنده و مقطعی بودن این حرکت‌ها به حاشیه رانده شد. در جبهه محرومیت‌زدایی اهداف محکم و استواری وجود دارد و جهادگران نیز سربازان این جبهه هستند، یعنی تا زمانی که به هدفشان که همان رفع محرومیت‌هاست، دست پیدا نکند، خیال آسوده‌ای نسبت به مردم آن منطقه محروم و کودکان آنجا نخواهند داشت. به جرأت می‌گویم که این جهادگران نسبت به بسیاری از مسئولان ما نسبت به آینده کودکان شهرستانی مانند دلفان نگران‎‌تر هستند و برخورد مسئولانه‌تری با مشکلات این مناطق دارند».

مسئول قرار گاه جهادی امام رضا(ع) با اشاره به اینکه بسیاری از نیروهای جهادی در راه رسیدن به هدف غاییشان به فیض شهادت در حین خدمت نائل شده‌اند ادامه داد: اکنون بیش از هر زمان دیگر قدر و قیمت واقعی این جهادگران گمنام شناخته می‌شود..بسیاری از شهدای جهادگر ما که در جبهه محرومیت‌زدایی تلاش می‌کردند، از بهترین‌های دانشکده‌هایشان بودند. با حضور در همین اردوهای دانشجویی دیگر آرام و قرار نداشتند. هر بار که می‌رفتند، بار بعد با دست پرتر باز می‌گشتند و در مسیر همین خدمت نامشان جاودانه شد. خیلی صریح می‌گویم که در جریان سیل‌های پیاپی در استان لرستان اگر این جهادگران بسیجی نبودند، بسیاری از کارها روی زمین می‌ماند. مردم مناطق محروم قدر آن‌ها را می‌دانند و مانند خانواده خودشان به آن‌ها اعتماد دارند؛ به طوریکه وقتی در جریان سیل از مردم خواهش می‌شد به دلیل ناایمن بودن خانه‌هایشان را ترک کنند آن‌ها برای خارج کردن گل و لای از منازلشان تنها حاضر بودند کلید خانه‌هایشان را به دست این جوانان بسیجی که مخلصانه و بی‌چشم‌داشت برای کمک به آن‌ها آمده بودند، بسپارند.

دعوت از خیّران برای اجرای طرح‌های اولویت‌دار

رویکردهای طرح محرومیت‌زدایی مردم‌پایه از سوی جهاد سازندگی در شش حوزه قوام یافته است. کمک به دولت در رفع محرومیت‌ها و عمران و آبادانی مناطق کم‌برخوردار، به‌کارگیری جوانان داوطلب جهادگر در اردوهای جهادی این مناطق، آشنایی جوان‌ها با محرومیت‌ها، کمک به کاهش هزینه‌های دولت در اجرای طرح‌های عمرانی، ورود بسیج سازندگی به طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی مسئله‌محور و استفاده از ظرفیت خیّران و نیکوکاران در کمک به پروژه‌های اولویت‌دار از مهمترین اهداف این طرح است که دسترسی به برخی از آن‌ها تحقق یافته و تلاش برای به انجام رسیدن دیگر رویکردها با برگزاری اردوهای جهادی تخصصی ادامه خواهد داشت.

شاخص‌هایی برای سرافزاری

تمرکز بسیاری از اردوهای جهادی بر حوزه محرومیت‌زدایی قرار گرفته است؛ به طوریکه اکنون اجرای بیش از 174 هزار و 230 پروژه عمرانی از حاشیه پایتخت گرفته تا نقاط صفر مرزی در دستورکار سازمان بسیج سازندگی و دیگر نهادهای حمایتی همراه این سازمان قرار گرفته است. در سال 1397 کلنگ 40 هزار پروژه عمرانی به زمین زده شد و تاکنون 32 هزار و 392 پروژه از این طرح‌ها در محروم‌ترین نقاط ایران پهناورمان به بهره‌برداری رسیده است. در سال 1398 اجرای هشت هزار و 500 طرح عمرانی در مناطق سیل‌زده به تصویب رسید که از این میان تاکنون پنج هزار و 986 پروژه به اتمام رسیده است.

در جریان زلزله کرمانشاه هزار و 200 پروژه عمرانی در دستور کار قرار گرفت که اجرای آن‌ها در مراحل پایانی قرار دارد. پروژه احداث سه هزار و 561 منزل مسکونی و تعمیر هفت هزار و 286 واحد در سیل استان‌های لرستان و گلستان تا پایان مردادماه سال 1399 به مرحله بهره‌برداری رسید. به دستور فرمانده کل سپاه اجرای سه هزار و 521 پروژه طرح شهید همدانی آغاز شد. دو هزار و 466 مورد از طرح‌ها احداثی، 177 پروژه تکمیلی و 383 پروژه مرمت در این برنامه گنجانده شده بود که از این بین تا به حال 926 پروژه به مرحله بهره‌برداری رسیده است. اجرای هزار و 148 پروژه در طرح جوادالائمه(ع) در 327 محله و 193 شهر نیز در حال انجام است و این روند تا تحقق کامل این پروژه ها ادامه خواهد داشت.