کد خبر: ۳۹۶۹۶۰۲

تاریخ: ۱۶ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۱۰:۳۰

تفاوت دعا و زیارت در اسلام و مسیحیت

برخلاف زیارات برخی ادیان دیگر مثل مسیحیت که تمرکز عمده آیین های شان معطوف به شیوه گذران مسیر است، عمده آیین های زیارتی در جهان اسلام بر حضور نمادین در بارگاه قدسی متمرکز‌ند.

به گزارش ایکنا، فرهنگ مهروش، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، یادداشتی درباره دعا و زیارت در فرهنگ اسلامی به رشته تحریر درآورده که متن آن از نظر می‌گذرد؛

«برخی دین شناسان مثل فردریش هایلر با تفسیر دعا به هرگونه ارتباط با عالم قدس عملاً آیین های زیارت را نیز گونه ای دعا انگاشته اند. برخی نیز با نظر به فرهنگ اسلامی، دعا را ارتباط با خدا، و زیارت را ارتباط با ولی خدا بازشناسانده اند؛ تعبیری که با نظر به غالب مصداق های زیارت و دعا در فرهنگ اسلامی پذیرفتنی می نماید؛ البته با تسامح از مواردی هم چون عمره که زیارت خانۀ خدا شناخته می شود و در شکل پذیرفتۀ آن از نگاه عموم مسلمانان پیوند قاطعی با زیارت ولیّ خدا ندارد.

بااین حال، در مقام مطالعۀ تطبیقی ادیان مختلف، خاصه صورت های کهن و آیین های ساده تر دعا و زیارت باید به تمایز بنیادین زیارت و دعا توجه داشت: دعا کوششی است برای فراخواندن نمادین قدسیان به حضور در مکان فرد مؤمن، و زیارت کوششی است برای حضور نمادین خود آن مؤمن در بارگاه قدس. خاصّه انتظار می رود که در فرهنگ جوامعی هم چون قوم عرب در آستانۀ ظهور اسلام که معتقد به حضور همه جایی رب النوع ها و الاهه ها نبودند و برپایۀ بینش های تجسیم گرایانۀ ایشان فراخواندن هریک از خدایان برای حضور معنا داشت، این دو رفتار دینی در تمایز کامل با همدیگر مشاهده شوند. نیز، البته طبیعی است که با ظهور اسلام بتوان صورت های اصلاح شدۀ این دو شیوۀ ارتباط با عالم قدس را در قرابت با هم دید.

برخلاف زیارات برخی ادیان دیگر مثل مسیحیت که تمرکز عمده آیین های شان معطوف به شیوه گذران مسیر است، عمده آیین های زیارتی در جهان اسلام بر حضور نمادین در بارگاه قدسی متمرکز اند و حتی اگر آدابی برای سفر نیز یاد شده است فرع بر این حضور شناخته می شود. پس این تعریف که «زیارت جابه جایی نمادین بدن ها در مسیر های جغرافیایی نمادین است» با مصادیق اسلامی عمل تناسب تام ندارد. از نگاه غالب مسلمانان، زیارت بیش از آن که نوعی سفر باشد، شیوه ای برای ارتباط قلبی با بزرگان دین و ابراز شیفتگی و ارادت زبانی به ایشان است؛ خواه از طریق حضور در مکان های منتسب به آن ها، خواه با گزاردن آیین هایی مختلفی از راه دور. ممکن است این ارتباط با شفاعت جویی برای دستیابی به حاجتی خاص همراه باشد یا نباشد؛ مهم، اصل برقراری چنین ارتباطی است. زیارت شونده نیز ممکن است فردی زنده یا درگذشته باشد. براین پایه، باید زیارت مسلمانان را حضوری راستین یا نمادین در یک بارگاه قدسی تلقی کرد.»