کد خبر: ۳۹۷۰۲۴۲

تاریخ: ۱۹ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۱۲:۳۳

بررسی ایکنا درباره حواشی اخیر سرود ملی

چکناواریان: جای بحث اگر اثر بهتری هست ارائه شود/ جعفرزاده: «ای ایران» مناسب نیست

اظهارات علی رهبری مبنی بر کپی بودن سرود ملی ایران پس از گذشت سالیان موجب تعجب اهالی موسیقی شده است.

به گزارش ایکنا؛ در پی ارسال نامه سرگشاده علی رهبری، رهبر ارکستر و آهنگساز شناخته شده به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر کپی‌برداری سرود ملی ایران از سرود ملی کره جنوبی و پیشنهاد تغییر سرود ملی بر این شدیم تا نظرات دیگر موسیقیدان‌ها را پیرامون این موضوع جویا شویم.

لوریس چکناواریان؛ رهبر ارکستر و آهنگساز در واکنش به این نامه گفت: من احترام زیادی برای آقای رهبری قائل هستم اما این نوع بحث‌ها، بحث‌های خوبی نیستند و حرفه‌ای نیست؛ برای مثال همه‌ ما وقتی می‌خواهیم در کنار هم عکس بگیریم بالاخره گوشمان، چشممان و....با هم شباهت‌هایی دارد.

این استاد موسیقیدان افزود: هیچ چیزی در  این دنیا نیست که کامل باشد و شباهتی با دیگری نداشته باشد اگر از این طریق نگاه کنیم همه با هم شبیه هستیم. من این دیدگاه را ندارم و نباید در رابطه با این مسائل صحبت شود. اگر کسی موسیقی بهتری دارد ارائه کند تا همه ببینیم.

مانی جعفرزاده، آهنگساز در واکنش به این نامه گفت: هفت سال پیش مفصل پیرامون این موضوع صحبت کردم و خبرگزاری‌ها به آن پرداختند. بعد از گذشت مدت بسیار دلیل بازگشت به این بحث را متوجه نمی‌شوم. احساس می‌کنم که همکاران و اساتید هر از گاهی بازمی‌گردند به یک سری موضوعاتی که به نظر می‌رسد که بیشتر غرائض شخصی در آن هست تا موضوعات کلان فرهنگی. در همان زمان هم گفتم که به باور من شباهت این دو سرود انکارناپذیر است ولیکن اصلاً سخن پیرامون این موضوع و کش‌دادن و دامنه‌دار کردن آن از هر سیاست و تدبیری به دور است. به علت اینکه ما داریم درباره سرود ملی مملکتمان صحبت می‌کنیم و حالا شما می‌خواهید اثبات کنید که این سرود از سرود ملی کره جنوبی کپی شده است بسیار خوب؛ اما این را در نظر داشته باشید که هر دو این سرودها به لحاظ بافت ملودیک تا چه اندازه به یکی از آثار هندل (آهنگساز آلمانی دوره باروک) به نام Serse Hwv40 شباهت دارند.

جعفرزاده ادامه داد: در نتیجه از این نوع موضوعات کم نداریم و پیشتر هم درباره آن صحبت شده است و فکر می‌کنم بیشتر از این نباید درباره‌ آن صحبت کرد. به هرحال سرودهای ملی در جهان شباهت‌های زیادی با هم دارند و این دو سرود همزمان به یک اثر کلاسیک شباهت زیادی دارند و هر برداشت دیگری می‌توان از این ماجرا کرد. من هفت سال پیش هم همین حرف‌ها را زدم. هرچند که قاطعانه گفتم که از این شباهت خوشحال نیستم.

وی پیرامون انتخاب قطعه «ای ایران» به عنوان سرود ملی افزود: حتماً نظر غلطی است چون سرود ملی باید قطعه‌ای کوتاه باشد که «ای ایران» کوتاه نیست، معمولاً ماژور باشد که «ای ایران» از آنجا که در مایه‌ دشتی است کمابیش طرحی از مینور ارائه می‌دهد و باز اینکه سرود ملی باید به شکلی ساخته شود که هر ارکستری در هرجای جهان بتواند آن را اجرا کند. به سیاق معمول سرودهای ملی برای ارکسترهای نظامی نوشته می‌شوند که در مناسبت‌های متفاوت از سیاسی و ورزشی گرفته تا مجامع اداری بین‌المللی قابل اجرا باشند و اثری که برای ارکستر «گلها» نوشته شده در کم‌ترین حالت نیاز به تنظیم برای ارکستر نظامی دارد.

این موسیقیدان در پایان گفت: خلاصه‌ کلام اینکه در هیچ جای جهان بنا نیست علی‌الدوام و تنها بر سر رقابت‌ها و خصومت‌های فردی چند پیشکسوت سرودهای ملی عو بشوند. خوب یا بد، کپی یا اصل سرود ملی ما همین است که داریم می‌شنویم و دیگر سرودهای ملی جهان هم از منظرِ هنری چیزی بیش از این نیستند. سرود ملی در همه‌ جای جهان یک اثر سفارشی و سیاسی است و بار هنری آن بسیار کمرنگ است.

ایکنا در راستای بررسی این موضوع سراغ تنی چند از موسیقیدانان دیگر نیز رفت که به دلیل حساسیت موضوع و حاشیه‌های احتمالی آن اساتید از گفت‌وگو خودداری کردند. همچنین برخی از این اساتید به این نکته اشاره کردند که علی رهبری چند سال رهبر ارکستر سمفونیک تهران بوده و این سرود ملی را چندین بار اجرا کرده است؛ سؤال اینجاست چرا در آن زمان به چنین موضوعی اشاره نکرده است و بعد از گذشت این همه سال به آن پرداخته است؟!
گزارش از سجاد محمدیان