کد خبر: ۳۹۷۳۰۴۰

تاریخ: ۰۳ خرداد ۱۴۰۰ - ۰۷:۴۲

روی میز مطالعه/ «عزم و رزم و قصه»

سه دهه یادداشت‌ درباره ادبیات کودک

کتاب «عزم و رزم و قصه» نوشته‌هایی پراکنده سیدعلی کاشفی خوانساری طی سه دهه درباره انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، هنر متعهد و ... است.

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ کتاب «عزم و رزم و قصه» نوشته‌هایی پراکنده از سیدعلی کاشفی خوانساری است که طی سال‌های مختلف با موضوعاتی همچون انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، هنر متعهد و ... در نشریات گوناگون منتشر و در قالب کتابی به همت نشر گویا روانه بازار نشر شده است.

قدیمی‌ترین این مطالب مربوط به سال ۱۳۷۱ و جدیدترین آن مربوط به سال ۱۳۹۸ است. در لابه‌لای این نوشته‌ها می‌توان به شمه‌ای از روابط میان ادبیات و مسائل اجتماعی پی برد. مطالب نیز بر اساس قالب تقسیم‌بندی شده‌اند. در بخش مقالات شش مقاله، شامل یک مقاله‌شناسی و یک کتاب‌شناسی درج شده در بخش نقد، نقد‌هایی بر چهار رمان از ابراهیم حس‌بیگی، حسین فتاحی، شیوا ارسطویی و شاهرخ تندرو صالح و دو نقد بر کتاب‌های کودکان آمده است. یادداشت‌ها هم شامل ۲۹ یادداشت کوتاه و بلند در موضوعات و شیوه‌های گوناگون است.

مقالاتی، چون رمان جنگ در ایران، فهرست نقد داستان‌های جنگ، کتابشناسی امام خمینی (ره) در کتاب‌های کودکان، سی سال ادبیات داستانی انقلاب، تعهد و آزادی، رمان جانبازان و ... در کنار یادداشت‌ها و نقد‌هایی درباره افرادی، چون نادر ابراهیمی، شیوا ارسطویی، ناصر ایرانی، داوود بختیاری دانشور، محمدحسین بهجتی (شفق)، راضیه تجار، شاهرخ تندروصالح، محسن چینی‌فروشان، ابراهیم حسن‌بیگی، بنفشه حجازی، جهانگیر خسرو شاهی، احد ده‌بزرگی، قاضی ربیحاوی، مصطفی رحماندوست، مصطفی رخ‌صفت، مصطفی زمانی، محمدعلی زم، فیروز زنوزی جلالی، محمدرضا سرشار، محسن سلیمانی، سیدمهدی شجاعی، افسانه شعبان‌نژاد، طاهره صفارزاده، سیروس طاهباز، فریدون عموزاده خلیلی، حسین فتاحی، قاسمعلی فراست، امیرحسین فردی، اسماعیل فصیح، فریبا کلهر، منصور کوشان، احمد محمود، محسن مخملباف، تقی مدرسی، محسن مؤمنی شریف، یوسفعلی میرشکاک، محمد نوری‌زاده، و ... در این کتاب درج شده است.

درباره نویسنده

سیدعلی کاشفی خوانساری، شاعر و منتقد، سردبیر فصلنامه نقد کتاب کودک است. تاکنون بیش از صد جلد کتاب در حوزه مسائل نظری ادبیات کودک و نوجوان، تاریخ ادبیات و مطبوعات کودکان ایران منتشر کرده‌است. از جمله آثار او می‌توان به روزنامه‌جات عهد بوق، دعوا‌های ادبی، لالایی‌های لالیلایی، حیدرنامه، عروسک‌های خدا، حج‌نامه‌ها، حمله‌خوانی و حمله‌سرایی، بابای سوره و سروده‌های پس از مرگ اشاره کرد.

کاشفی خوانساری در بخشی از مقدمه کتاب گفته است: نکته‌ای که با مرور این نوشته به چشم خواهد آمد، تغییر نگاه نویسنده طی این سی سال است. این فقیر نه از نوشته‌های گذشته خود - هر چند که احساساتی و کم‌مایه باشد - شرمسار است و نه از تغییر و تحول‌هایی که در نگاه و قلم داشته است و دلیلی برای کتمان هیچ کدام نمی‌بیند.

برشی از کتاب

در بخشی از کتاب در یادداشتی با عنوان «مقاومت چه جایگاهی در کتاب‌های کودکان دارد» آمده است: «مهمترین نکته این است که بدانیم مفهوم و مصداق مقاومت در ادبیات کودک و ادبیات بزرگسال متفاوت است. پس باید با جلسات کارشناسی مصادیق واقعی مفهوم مقاومت را متناسب با نیاز و درک کودک و نوجوان شناسایی و مشخص کنیم. نکته بسیار مهم دیگر پرهیز از کار‌های سفارشی، شعاری و مستقیم است. آثاری که تناسب و جذابیتی برای مخاطب کودک و نوجوان ندارد و در حقیقت مخاطب اصلی که در ذهن نویسنده و ناشر منظور بوده است، نهاد‌های دولتی و نظامی تأمین کننده هزینه‌های کتاب بوده‌اند.

در شرایط امروز، شناسایی و معرفی بدترین کتاب‌های منتشر شده برای مخاطبان کم سن و سال با موضوع مقاومت، دفاع مقدس، انقلاب، پایداری، بیداری اسلامی و ... به اندازه شناسایی و معرفی بهترین‌ها لازم و ضروری است. چرا که آسیبی که کتاب‌های ضعیف، بد و غیرکارشناسانه به ما وارد می‌کند، بسیار مهم و غیرقابل اغماض است.»