کد خبر: ۳۹۷۳۵۹۸

تاریخ: ۰۴ خرداد ۱۴۰۰ - ۱۴:۱۱

حسن بنیانیان:

گرایش به قانون به جهت عجله در تربیت است / لزوم نهضت عمومی فرهنگی

بنیانیان با انتقاد از جایگزین شدن مداحان با روحانیت در تربیت فرهنگی، گفت: اصل هدایت و تربیت مردم باید فرهنگی باشد ولی ما چون 2500 سال استبداد داشته‌ایم و بعد هم روحانیت چون عجله دارند مخاطب آنها دیندار شود گرایش به قانون در تربیت بیشتر بوده است. بنابراین شاهد غربت سنگین فرهنگی هستیم.

به گزارش ایکنا، نشست علمی «انتظارات فرهنگی در دولت سیزدهم» چهارم خرداد با حضور حجت‌الاسلام علی ذوعلم، استادیار گروه فرهنگ‌پژوهی پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی؛ حسن بنیانیان، مسئول کارگروه پیوست‌نگاری فرهنگی در دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی و مهدی جمشیدی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، برگزار شد.

حسن بنیانیان، مسئول کارگروه پیوست‌نگاری فرهنگی در دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، گفت: بخشی از تحولات فرهنگی آگاهانه و بخشی ناآگاهانه است، مثلا اگر بهترین نظریه‌پرداز در دانشگاه سخنرانی و فلسفه حجاب را بیان کند و دختران متقاعد شوند، ولی بانوان بدحجاب همچنان محترم باشند اثر آن مباحث از بین می‌رود. اگر در جامعه بگوییم راستگویی خوب است و تقریباً همه ساختارهای اجرایی ما به دروغگویی امتیاز بیشتری بدهند و حتی هر کدام از نامزدهای ریاست‌جمهوری با دروغ گفتن رأی بیشتری داشته باشند، جایی برای رشد فضائل اخلاقی باقی نمی‌ماند.

بنیانیان با بیان اینکه ساختارهای حاکم بر روابط جهان اثر فرهنگی دارد، تصریح کرد: در 200 سال گذشته تحت تأثیر خارج مرزها نبودیم، ولی الان این اثرگذاری بسیار است. ابتدا نخبگان و سپس کل جامعه اثرپذیرند. لذا بیش از 70 درصد تحولات فرهنگی ناخودآگاه است. قصد داریم که در تفکر اسلامی سیاست‌ها ذیل مبانی و اصول دینی و فرهنگی تعریف و اصلاح شوند، یعنی اگر کسی با دروغ رأی جمع کرد حرام است یا دولت با اقتصاد بازی نکند. اگر با پیشرفت اقتصادی عدالت رشد کند، مقدمه تربیت اخلاقی و دینی ایجاد می‌شود و فضائل اخلاقی رشد می‌کند.

باور به دین؛ مقدمه تمدن‌سازی

مسئول کارگروه پیوست‌نگاری فرهنگی در دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: اگر بخواهیم تمدن ایجاد کنیم، باید نخبگان جامعه باورشان را از متون اسلامی بگیرند و تصمیم‌گیری‌های آنها باید در دین ریشه داشته باشد و الگوها را در خانواده و جامعه رواج دهیم و رد پای اندیشه اسلامی در همه عرصه‌ها مشاهده شود. بنابراین دولتها بازیگران فرهنگی هستند و کسانی که می‌گویند دولت دخالت نکند، فرهنگ را به کالاهای فرهنگی تقلیل داده‌اند. همه مدیران باید درک درستی از تمدن اسلامی داشته باشند و غیر از رهبری افراد دیگر درک درستی از فرهنگ ندارند، حتی بسیاری از اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی.

وی با بیان اینکه بعد از درک فرهنگی درست، باید پیامدهای فرهنگی ساختارهای اجرایی بررسی و اصلاح شود، ادامه داد: اولین رسالت شورای عالی انقلاب فرهنگی این است که یک دوره فهم فرهنگی برای مسئولان برگزار کند. باید فعالیت مساجد و هیئات آسیب‌شناسی و نیز نهضتی برای توجه به فرهنگ راه‌اندازی شود. تحول سیاست‌گذاری‌ها نیز ضروری است، زیرا مدیران، معلمان و استادان تأثیر بیشتری دارند. از این رو باید در هر وزارتخانه نظام‌سازی انجام شود.

فهم فرهنگی نهادهای دینی اندک است

بنیانیان اضافه کرد: هدایت و تربیت مردم باید فرهنگی باشد و در صورت لزوم از پاداش و قانون استفاده کنیم؛ ولی چون 2500 سال استبداد داشته‌ایم و بعد هم در ذات روحانیت چون عجله دارند مخاطب آنها دیندار شود گرایش به قانون و زور بیشتر بوده است. بنابراین شاهد غربت سنگین فرهنگی بین ائمه جمعه و روحانیت و نخبگان هستیم و حتی فهم فرهنگی در حوزه علمیه وجود ندارد. 900 امام جمعه فهم فرهنگی کمی دارند و آنقدر که از جایگاه خود برای مدیریت استفاده می‌کنند از روش فرهنگی استفاده نمی‌کنند. وقتی درصد بالایی از مردم خواهان ماهواره هستند باید کار فرهنگی انجام و بعد قانونی وضع شود. در دین ظرفیت‌های بزرگ و ناشناخته‌ای برای تربیت فرهنگی وجود دارد. قرار بود مسجد و روحانیت محور فرهنگی جامعه باشند، ولی روحانیت در حال حذف شدن است و مداحان جای آنها می‌نشینند. مردم‌‌سالاری ناقص و ناهماهنگ با نظام اسلامی از موانع جدی تربیت فرهنگی است؛ بر این اساس نباید وزیر آموزش و پرورش را دولت تعیین کند.

وی با بیان اینکه درآمدهای نفتی سبب شده که نقش نیروی انسانی نادیده گرفته شود، اظهار کرد: یکی دیگر از موانع فرهنگ این است که بلندمدت است و فرد باید از خودش شروع کند، برخلاف اقتصاد که تأثیر آن در درآمد افراد مشهود است. بنابراین مسئولان کمتر رغبت می‌کنند به سمت فرهنگ بروند. فاصله زیاد حوزه و دانشگاه هم از دیگر موانع است و این پدیده‌های تلخ سبب شده که رهبری به این نتیجه برسند که باید آتش به اختیار باشید.