کد خبر: ۳۹۷۴۳۵۴

تاریخ: ۰۸ خرداد ۱۴۰۰ - ۲۰:۰۵

آیت‌الله فاضل لنکرانی:

دین و مردم دو رکن مشروعیت نظام اسلامی هستند / وجوب وفا به وعده‌های انتخاباتی

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه با بیان اینکه دین و مردم دو رکن مشروعیت نظام اسلامی هستند، گفت: کسی که خودش را در معرض قرار می‌دهد، یک تعاهدی با مردم دارد، یعنی عهد دو طرفه است، آنچه که در فقه فقهای ما می‌گویند، وفا به شرط ابتدایی و عهد یک طرفه لازم نیست، ولی وفای به عهد دوطرفه لازم و واجب است.

به گزارش ایکنا، آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی، رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) قم هشتم خردادماه در نشست علمی «فقه تبلیغات رسانه‌ای و مناظرات انتخاباتی» که با مشارکت سازمان صدا و سیما و انجمن علمی ارتباطات و تبلیغ حوزه علمیه قم، برگزار شد، با بیان اینکه نظام اسلامی مشروعیتش دو رکن دارد، گفت: یک رکن نظام اسلامی دین و رکن دیگر مردم هستند. اگر دین نباشد، انتخاب مردم مشروعیت ندارد و اگر مردم بروند یک حاکم غیرصالح یا کسی که شرایطی که برای حکومت باید داشته باشد را نداشته باشد انتخاب کنند، ولو اکثریت این انتخاب را داشته باشند، این مشروع نیست.

حکومت دینی بدون آراء مردم و آراء بدون دین اعتبار ندارد

آیت‌الله محمد‌جواد فاضل لنکرانی افزود: انتخاب مردم باید در دایره شرایطی باشد که دین برای مردم قرار داده و این شرایط هم اتفاقاً به مصلحت خود مردم است، نه اینکه شرایطی باشد که خارج از مصالح مردم باشد، لذا دین بدون آراء مردم، آراء مردم بدون دین اعتباری ندارد.

وی با بیان اینکه منظور از امانت در آیات و روایات، حکومت است، گفت: هیچ امانتی بالاتر از مسئولیت و حکومت نیست. در انتخابات، مردم چشم‌شان را باز کنند، بدانند دارند این حکومت را به دست چه کسی می‌دهند، چرا که خدای تبارک و تعالی  ادای امانت را به عنوان یک وجوب شرعی قرار داده و حضور در انتخابات، وجوب ادای امانت است.

انتخابات در نظام اسلامی در دایره امانت قرار می‌گیرد، نه وکالت

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم افزود: مسئله انتخابات در نظام اسلامی در دایره امانت قرار می‌گیرد، نه مسئله وکالت. حتی در انتخابات مجلس ولو ما تعبیر می‌کنیم اینها وکلای مردم هستند، ممکن است از نظر حقوقی هم الآن مسئله وکالت مطرح باشد، ولی از جهت فقهی هر مسئولیتی در نظام اسلامی از خود ولایت فقیه گرفته تا پائین‌ترین مسئولیت‌ها، عنوان امانت دارد و امانتداری غیر از این است که انسان وکالت‌داری کند، پس این واجب است.

حق انتخاب مردم در مشروعیت دخالت دارد

وی در جمع بین تکلیف و حق، در انتخابات گفت: مردم حق دارند رئیس جمهور یا هر مسئولی را انتخاب کنند و این حق یک امر تشریفاتی و تزیینی نیست، بلکه یک امری است که در مشروعیت دخالت دارد.

رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام قم، تصدی مسؤلیت را واجب کفایی دانست و افزود: مراقبت از آراء، حفظ امانت، حق‌الناس و واجب است و نظام اسلامی باید از تک تک آراء امانتداری کند و آن را حفظ کند.

استاد دروس خارج فقه حوزه با اشاره به سخنان امیرالمؤمنین علی علیه السلام، گفت: نباید به کوچکترین و ضعیف‌ترین کسی که در جامعه وجود دارد، به دیده حقارت نگاه بشود و از نظر نقش او در حکومت، همان اندازه‌ رأیی که بالاترین شخصیت جامعه اسلامی که ولی فقیه است دارد، به همان اندازه ضعیف‌ترین شخص در جامعه همان حق را دارد، باید رأی او هم گرفته شود و رأی او هم معتبر است.

ایجاد زمینه برای شرکت حداکثری در انتخابات واجب شرعی است

آیت‌الله فاضل لنکرانی ایجاد زمینه برای شرکت حداکثری در انتخابات را واجب شرعی دانست و افزود: نظام اسلامی و مسئولین نظام باید زمینه را برای شرکت حداکثری فراهم کنند و مسئله حداکثری فقط یک امر راجح در انتخابات نیست! بلکه این موضوع مبنای فقهی دارد.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در بخش دیگری از سخنان خود، به وجوب آگاهی دادن به مردم نسبت به هر آنچه لازم است، اشاره کرد و ادامه داد: مردم باید آگاهی پیدا کنند که این رئیس جمهوری که می‌خواهد انتخاب شود، باید در اقتصاد وارد باشد، در سیاست وارد باشد، در فرهنگ وارد باشد، در همه امور و مسائل داخلی و خارجی وارد باشد، لذا آگاهی مردم را باید روز به روز بالا برد و این به عنوان یک تکلیف برای مسئولین نظام و مسئولین رسانه‌ ملی است.

رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام قم حفظ وحدت و یکپارچگی جامعه در انتخابات و در زمان تبلیغات انتخاباتی را واجب دانست و گفت: چرا هر انتخاباتی که می‌خواهد واقع بشود، باید تشتت و تقابل در جامعه به وجود بیاید؟ چرا بین مجموعه‌های علمی، سیاسی و داخلی کشور تقابل‌های بدی به وجود می‌آید و اصلاً گاهی اوقات هر انتخاباتی جامعه را شقه شقه می‌کند، در حوزه، در بیرون حوزه، دانشگاه، نهادها، بازار، نباید این مسائل واقع شود و همه باید بدانند آنچه که این انقلاب را تاکنون حفظ کرده، وحدت و یکپارچگی مردم است و هر چه که به این وحدت بخواهد ضربه بزند، منافات با آن اهداف و آرمان‌های انقلاب دارد.

آیت‌الله فاضل لنکرانی با بیان اینکه یک افرادی را شورای محترم نگهبان با تحقیق و بررسی تأیید می‌کند، گفت: در میان افراد، سلیقه‌ها و تشخیص‌ها مختلف است. یکی می‌گوید این اصلح است و دیگری می‌گوید او اصلح است. حالا ما بگوئیم آنهایی که گفتند او اصلح است، مطابق با اسلام است و همان کسانی که از دید آنها غیراصلح هستند و مورد تأیید هم قرار گرفتند، بگوییم این مطابق با اسلام نیست، این غلط است.

رأی تحمیلی حرام و تضییع حق است

وی از رسانه ملی، مطبوعات، نهادها، روحانیت و مبلغین خواست در انتخابات نگذارند مردم تکه تکه شوند و تشتت پیدا کنند و تأکید کرد: باید به مردم بگوئید خودتان بروید انتخاب کنید، چرا که از چیزهایی که جزء احکام انتخابات است، این است که اگر به کسی که نرفته تحقیق کند، به تحمیل بگویم که به یک نفر رأی بده، اگر او به ما اطمینان دارد و می‌داند که تحقیق کردیم و بینی و بین الله به یک جایی رسیدیم، اشکال ندارد، اما یک وقت می‌گویم بنویس، این حرام است و تضییع حق یک نفر است.

آیت‌الله فاضل لنکرانی با اشاره به سخنان رهبری معظم انقلاب که فرمودند نامزدها نباید وعده‌های غیرقابل عمل و وعده‌های دروغین به مردم بدهند، گفت: از بحث‌های فقهی و اخلاقی انتخابات همین وعده‌هاست، چرا که این وعده‌ها مردم را نسبت به نظام اسلامی، وقتی می‌بینند عمل نشد، مردد می‌کند و در صورت عملیاتی نشدن، خدای ناکرده برداشت می‌کنند که دین نمی‌تواند حکومت کند و از توطئه‌های دشمن، این است که بگویند دین نمی‌تواند حکومت کند!

آیت‌الله فاضل لنکرانی با اشاره به سخنان امیرالمؤمنین در خطبه نهج‌البلاغه در خصوص رعایت حقوق رعیت از سوی والی و اینکه تشکیل حکومت دینی موجب عزت اسلام است و سخنی از امام راحل‌(ره) که فرمود هدف اصلی از انتخابات حفظ اسلام است، گفت: باید در انتخابات این مقصود که عزّت اسلام و دین است رعایت بشود، لذا کسی که می‌خواهد انتخاب شود، حق ندارد وعده خلاف بدهد.

تعاهد انتخاباتی وجوب وفا دارد

وی با واجب دانستن وفا به وعده‌ها در انتخابات از سوی نامزدها گفت:  این نکته بسیار مهم است و من تقاضا می‌کنم در رسانه ملی به این مطلب خیلی توجه داده شود. کسی که خودش را در معرض قرار می‌دهد یک تعاهدی با مردم دارد، عهد دو طرفه است، آنچه که در فقه فقهای ما می‌گویند وفا به شرط ابتدایی لازم نیست، عهد یک طرفه است. مثلاً می‌گویم امروز می‌آیم درس، بعد نخواستم بیایم و نمی‌آیم، این خلاف شرعی نشده! اما اگر تعاهد شد؛ یعنی عهد در مقابل عهد، یعنی آن آقایی که به مردم می‌گوید اگر من آمدم اقتصاد را چه می‌کنم، سیاست را چه می‌کنم، اخلاق را چه می‌کنم، بداند که با مردم تعاهد می‌کند. تعاهد با مسئله عهد فرق دارد، تعاهد مسلم وجوب وفا دارد و حتماً باید به آن وفا کند.

حرمت پذیرش مسئولیت از سوی افراد ناتوان

آیت‌الله فاضل لنکرانی احراز توانایی انجام مسئولیت از سوی خود افرادی که می‌خواهند انتخاب شوند را مهم دانست و تأکید کرد: غیر از اینکه نهادهایی باید صلاحیت افراد را احراز کنند، خود ایشان هم باید ببینند چنین توانایی‌ای دارند یا نه؟ چرا که در نظام اسلامی، پذیرش یک مسئولیتی که انسان می‌داند از عهده آن برنمی‌آید یا می‌داند کسی قوی‌تر از او وجود دارد، حرام است.

وی با بیان اینکه قصد اصلی‌ انتخاب‌شوندگان در انتخابات باید خدمت به دین باشد، گفت: شخص باید ببیند دین چه می‌گوید، اسلام چه می‌گوید؟ اسلام از او چه توقعی دارد، مسئله مسئله‌ امانت است. این امانت که مردم به او می‌سپارند، یک وجهش این است که باید دید دین چه می‌گوید؟ اینکه غربی‌ها چه می‌گویند؟ آنها چه می‌گویند؟ قبل از اینها باید ببیند قرآن چه می‌گوید؟ آیا قرآن اینکه زیر بار استکبار و کفر برود و یک جامعه‌ای را به ذلت بکشاند، قبول می‌کند یا نه؟ آیا دین اجازه‌ این قرارداد را می‌دهد یا نه؟ اینها در رأس افکار او باشد.

اهمیت عدم استبداد رأی حاکم اسلامی

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم همچنین به عدم استبداد به رأی، حاکم اسلامی اشاره کرد و گفت: در نظام اسلامی مشورت بر خود پیامبر اکرم واجب بوده و امام رضوان الله تعالی علیه نیز می‌فرمایند بر تک تک مردم نظارت بر اولیای امور واجب است و این حرفی است که متأسفانه هنوز روی آن کار نشده است.

وی یادآور شد: چرا در انتخابات به مردم می‌گوئیم که بیائید و وقتی آمدند، آنها را فراموش می‌کنیم تا انتخابات بعدی؟! باید به مردم بگوئیم وقتی آمدید، تازه وظیفه‌تان بیشتر می‌شود، باید ببینید این آقایی که انتخاب کردید، درست عمل می‌کند یا نه؟ نباید بگذاریم فقط رقبای سیاسی او حرف‌هایی علیه او بزنند، خود مردم باید نظارت کنند و اینکه مردم باید نظارت کنند، تا مسبوق به یک حقی نباشد، نظارت معنا ندارد!

آیت‌الله فاضل لنکرانی با بیان اینکه فقه و اخلاق پایه سیاست است، گفت: شما درباره کاندیدای مورد نظر خودتان نقاط قوتش را بگوئید. البته حق ندارید مبالغه کنید، اما نسبت به دیگران از جهت توانایی کار، اگر شخص اقتصاد بلد نیست، سیاست بلد نیست، اینها هم عیبی ندارد گفته شود، چون می‌خواهید یک مسئولی انتخاب کنید و همانطور که  رهبری هم مکرر فرمودند، دنبال تخریب نباید باشید، چرا که اسلام قبل از اینکه با سیاست شکل بگیرد، با فقه و اخلاق شکل گرفته، و اینکه روایت می‌گوید «اذا قال المؤمن لأخیه اُفٍ خرج من ولایته»، این از ولایت خدا خارج می‌شود، یعنی اینقدر مؤمن در پیش خدا عظمت دارد.

توصیه‌های اخلاقی هنگام رقابت انتخاباتی

رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام قم در پایان توصیه کرد: در تبلیغات و رقابت انتخاباتی طعنه نزنیم، رقیب را از اسلام و انقلاب خارج نکنیم، ما افرادی داریم که سرمایه‌های این انقلاب هستند. اینها محصول این انقلاب هستند، برای اینکه الآن در انتخابات بگوئید این انقلابی نیست! اینها دشنام و خلاف واقع است که امیدواریم هرچه می‌گذرد، اخلاق، فقه و عقلانیت بیشتر بشود.

آیت‌الله فاضل لنکرانی اظهار امیدواری کرد که انتخابات بسیار باشکوه برگزار شود و آنچه مرضی رضای امام زمان و منویات رهبری انقلاب هست، تحقق یابد و یک انتخاباتی واقع شود که این انقلاب را تحکیم کند و باعث عزت ملت ایران شود.