کد خبر: ۳۹۸۰۹۴۱

تاریخ: ۰۹ تير ۱۴۰۰ - ۰۸:۲۰

منصور حاجی بیان کرد:

کم‌کاری مجامع حوزوی و دانشگاهی در تدوین پایان‌نامه‌های مرتبط با پیامبر(ص)

پژوهشگر معارف اسلامی در پاسخ به سؤالی درباره وضعیت توجه به پیامبر اسلام(ص) در پایان‌نامه‌ها و رساله‌های علمی و دانشگاهی تصریح کرد: بسیاری از حوزه‌هایی که در رابطه با پیامبر اسلام وجود دارد مورد توجه کافی قرار نگرفته و ضرورت بازنویسی و توجه مجدد با یک رویکرد همگانی به آموزه‌های پیامبر اسلام(ص) و تبدیل کردن آن به مفاهیم و اصطلاحات امروزی و کاربردی کردن آن احساس می‌شود.

منصور حاجی، پژوهشگر معارف اسلامی، در گفت‌وگو با ایکنا، به بیان نکاتی درباره لزوم افزایش پژوهش‌های علمی و دانشگاهی در زمینه پیامبر اعظم(ص) پرداخت و اظهار کرد: بدون تردید یکی از مهم‌ترین موضوعات اصلی در جهان اسلام، توجه و رسیدگی همه‌جانبه به موضوعات و شبهاتی است که علیه پیامبر عظیم الشأن اسلام در طول تاریخ اسلام مطرح شده است. با نگاهی گذرا می‌توان دریافت که این موضوع و ایراد اتهامات و شبهات به ایشان از عصر رسالت آغاز شده و بعدها در دوران خلفای اسلامی به صورت‌های متفاوتی در حوزه‌های علمی از قبیل کلامی، تاریخی، عرفانی و مطالب دیگر مطرح شده است.

وی افزود: آیات متعدد قرآن کریم که به پیامبر اسلام اسلام(ص) ارتباط دارند بیانگر آن هستند که این شبهات به انحاء مختلف و صورت‌های گوناگون، بعداً از سوی منافقان و کفار و برخی از یهودیان آن دوران مطرح شده و هدف اصلی و اساسی آنها ایجاد شبهه در تقدس پیامبر(ص) و مرجعیت علمی آن حضرت بوده است. آیات قرآن به صورت صریح بسیاری از این شبهات را پاسخ داده اما در طول حیات جهان اسلام، مشاهده می‌کنیم که این شبهات و ایرادات علمی به صورت‌های متفاوتی مجدداً بازسازی و در قالب نظریات به ظاهر علمی علیه پیامبر اسلام(ص) مطرح شده است.

حاجی بیان کرد: در کنار این مشکلات و موضوعات، هم اکنون با پدیده بسیار وحشتناک توهین به ساحت نبی مکرم اسلام(ص) مواجه هستیم که از طریق رسانه‌های جمعی و ابزارهای نوین دوره معاصر همانند اینترنت و فضاهای مجازی و ماهواره‌ای هر از چند گاهی شاهد مطرح شدن آن از سوی دنیا غرب به رهبری صهیونیسم جهانی هستیم. بسیاری از کاریکاتورها و عبارات استهزاآمیزی که علیه پیامبر اسلام منتشر می‌شود ریشه در همان شبهاتی است که قبلاً در خصوص ایشان مطرح شده است که بعضاً در آیات قرآن و احادیث حضرت ائمه(ع) به آن پاسخ داده شده و اکنون نیز به صورت‌های گوناگون مطرح می‌شود.

این پژوهشگر معارف اسلامی یادآور شد: در طول تاریخ شاهد این هستیم که بسیاری از علمای اسلامی اعم از اهل سنت و شیعه با تکیه بر مستندات مورد قبول خودشان به پاسخگویی این شبهات پرداخته‌اند اما حقیقت آن است که دایره اینگونه تهاجمات علیه پیامبر گرامی اسلام به گونه‌ای است که ایجاب می‌نماید یک رویکرد جدید علمی ذیل معارف محمدی در همه سطوح و از جانب همه فرق و مذاهب اسلامی به وجود آید.

وی تصریح کرد: یکی از موضوعات بسیار مهمی که می‌توان به آن اشاره کرد و بر اساس آن به رفع خلأها پرداخت، توجه بیش از پیش دانشجویان و طلاب حوزه‌های علمیه به مباحث مرتبط با شخصیت عزیز پیامبر اسلام است. بدون تردید لازم است اندیشمندان اسلامی ما، چه در میان اهل سنت و چه شیعیان که وارد مباحث علمی شده‌اند تمامی مباحث آنان ریشه در احادیث حضرات اهل بیت(ع) و صحابه پیامبر داشته باشد که همه آنها به وجود مبارک رسول‌الله منتهی می‌شود.

حاجی گفت: بنابراین هیچ کس و به هیچ عنوان در جهان اسلام نمی‌تواند خودش را وامدار پیامبر اسلام نداند، بلکه همه ما به گونه‌‌ای وامدار هستیم. حتی شخصیتی همانند حضرت علی(ع) می‌فرمایند پیامبر خدا(ص) هزار باب بر من گشودند و از هرکدام از آنها هزار باب بر من گشوده شد. امیرالمؤمنین(ع) خودشان را دانش آموز مکتب پیامبر خدا معرفی می‌کنند. همچنین تمامی حضرات اهل بیت(ع) که به واسطه امام ماقبل خودشان، علوم الهی را یاد گرفته‌اند علوم آنها به همین واسطه به پیامبر خدا منتهی می‌شود.

این پژوهشگر معارف اسلامی یادآور شد: اهل سنت نیز که علوم خود را از صحابه، تابعین و بسیاری از همسران پیامبر خدا(ص) دریافت ‌می‌کنند آنها نیز خود را وامدار علم به پیامبر(ص) می‌دانند. به تبع آن تمامی متکلمین، فلاسفه، عرفا و اندیشمندان حوزه‌های علم سیاست و علوم اجتماعی و مفسران بزرگ قرآن نیز در تفاسیر و کارهای خودشان ناگزیر هستند به آموزه‌های پیامبر خدا(ص) توجه کنیم.

وی در پاسخ به سؤالی درباره وضعیت توجه به پیامبر اسلام(ص) در پایان‌نامه‌ها و رساله‌های علمی و دانشگاهی تصریح کرد: با نگاهی اندک، موقعی که به عناوین پایان‌نامه‌های بسیاری از کشورهای اسلامی و حتی ایران نگاه می‌کنیم متوجه می‌شویم که بسیاری از حوزه‌هایی که در رابطه با پیامبر گرامی اسلام وجود دارد بعضاً مورد توجه کافی و وافی قرار نگرفته و ضرورت بازنویسی و توجه مجدد و با یک رویکرد همگانی به آموزه‌های پیامبر اسلام(ص) و تبدیل کردن آن به مفاهیم و اصطلاحات امروزی و کاربردی کردن آن احساس می‌شود.

حاجی یادآور شد: برای مثالی در این زمینه می‌توان گفت بسیاری از پایان‌نامه‌های ما اساساً اشاره به تأثیر احادیث حضرت علی(ع) در حوزه‌های فلسفی و عرفانی مربوط است. بسیاری از آرا و مباحث اندیشمندان و فلاسفه ما در حوزه مقامات محمدیه و مباحث دیگری در رابطه با خاتم الانبیاء است اما موقعی که از زوایای دیگری نگاه می‌کنیم دیده می‌شود که بعضاً بسیاری از مباحث، مرتبط با سالیان گذشته بوده و در دوره جدید می‌طلبد اندیشمندان، اساتید و دانشجویان متعهد ما با رویکرد پیامبرشناسی جدیدی، به این مسئله بپردازند.

وی بیان کرد: با توجه به اینکه در آینده نزدیک دولت انقلاب و اسلامی به ریاست جناب آقای رئیسی، قدرت اجرایی کشور را به دست خواهند گرفت این نیاز و برنامه‌ریزی احساس می‌شود که دولت ایشان از همان ابتدای امر، رویکرد توجه همه جانبه به ویژه در حوزه علمی به ساحت نبی مکرم اسلام را در دستور کار خود قرار داده تا بتواند از این فرصت به وجود آمده نسبت به ترویج معارف محمدی و صیانت از وجود مبارک آن حضرت و همچنین تبیین مؤلفه‌های اسلام ناب محمدی بپردازند که از بزرگ‌ترین یادگار‌های حضرت امام خمینی(ره) است.

این پژوهشگر معارف اسلامی افزود: همچنین لازم است سیاست‌های مقام معظم رهبری در ترویج اسلام و مؤلفه‌های آن مخصوصاً در حوزه‌های پایداری و ... را مد نظر خود قرار دهیم تا ان‌شاء الله جهان اسلام با رویکردی جدید و مناسب در میان جوامع علمی شیعه و اهل سنت به بیان آموزه‌های پیامبر اسلام(ص) متناسب با دوران معاصر پرداخته و زمینه‌های الگوسازی از آن برای جوامع و جهانیان به وجود آید.