کد خبر: ۳۹۸۱۴۶۱

تاریخ: ۱۵ تير ۱۴۰۰ - ۰۹:۳۳

فخرالدین اسماعیلی:

هیچ مؤسسه دارای مجوز از ارشاد درخواست انحلال نداده‌ است / مؤسسات قرآنی حق راه‌اندازی شعبه نداشته‌اند

مدیرکل دفتر آموزش و توسعه مشارکت‌های معاونت قرآنی وزارت ارشاد درباره وضعیت انحلال یا تعطیلی مؤسسات دارای مجوز از ارشاد گفت: در زمان شیوع کرونا هیچ مؤسسه دارای مجوز از این وزارتخانه درخواست انحلال نداده‌ است. در غیر این صورت اعلام کند.

به گزارش ایکنا، طی روزهای اخیر، شاهد اخباری از گوشه و کنار درباره آمار کلی تعداد مؤسسات قرآنی کشور بودیم، آماری که گویا سرانجام با ارتباط میان دو دستگاه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان تبلیغات اسلامی و تشکیل هیئت‌های مشترک با حضور نمایندگان دو دستگاه مسئول، مشخص شد که حدود سه هزار و ۱۰۰ تا سه هزار و ۲۰۰ مؤسسه قرآنی است.

همچنین خبر تعطیلی، انحلال و توقف تشکل‌های قرآنی مردم‌نهاد به دلیل شرایط نامطلوب اقتصادی کشور و هزینه‌های بالای اجاره‌بها، خروج برنامه‌های قرآنی از سبد فرهنگی خانواده‌ها یا قرار گرفتن در اولویت‌های بعدی و نیز شیوع کرونا از اسفند 99 تاکنون از دیگر مواردی است که موجب ناراحتی علاقه‌مندان و دوستداران کلام وحی را فراهم می‌کند.

موضوعی که صراحتاً حسین بهبودی، مدیرکل توسعه مشارکت‌های مردمی سازمان دارالقرآن‌الکریم، در سال گذشته پس از رصد تمامی مؤسسات فرهنگی قرآن و عترت تحت نظارت سازمان تبلیغات اسلامی، به آن اشاره کرد و گفت: حدود ۲۰۰ مؤسسه از زمان شیوع  کرونا در سال ۹۹ تا اواخر سال گذشته فعالیت خود را متوقف کردند و این توقف به دو شکل است؛ تعدادی از آنها فعالیتشان را به طور کامل متوقف و برخی نیز به صورت رسمی تشریفات انحلال یا روند آن را طی کرده‌اند و امکان بازگشت ندارند و حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از این مجموعه، فعالیت حضوری را لغو کرده است و بخشی از فعالیت‌ها را در فضای مجازی انجام می‌دهد و نمی‌دانیم چه درصدی از آنها دوباره فعالیتشان را به صورت حضوری آغاز خواهند کرد.

البته آمارهای متعددی از تعطیلی و انحلال مؤسسات است، چنانکه محمد انجم‌شعاع، مدیرعامل اتحادیه کشوری مؤسسات و تشکل‌های قرآن و عترت، در نخستین نشست خبری در ۲۹ اردیبهشت‌ اذعان کرد: «هنگامی اتحادیه کشوری کار خود را شروع کرد که تقریباً ۶۶۰ مؤسسه تعلیقی و انحلالش در این یکسال رقم خورده بود». موضوعی که مرتضی طلایی، رئیس هیئت مدیره اتحادیه کشوری مؤسسات و تشکل‌های قرآن و عترت، بر آن تأکید کرد: «بالغ بر نیمی از مؤسسات دچار وضعیت رکود، توقف، تعطیلی و نیمه‌تعطیلی شده‌اند یا فعالیت‌ برخی از آنها سمت و سوی قرآنی ندارد».

اما سیدفخرالدین اسماعیلی، مدیرکل دفتر آموزش و توسعه مشارکت‌های معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در گفت‌وگو با ایکنا درباره وضعیت انحلال یا تعطیلی مؤسسات دارای مجوز از این وزارتخانه گفت: انحلال واژه‌ای است که بار حقوقی مشخص و فرایندی دارد که از مؤسسه شروع می‌شود و در ادامه باید به تأیید هیئت رسیدگی به امور مؤسسات فرهنگی قرآن و عترت برسد و در نهایت در مرجع ثبت شرکت‌ها اعمال و ثبت شود. به نظر می‌رسد برخی به بار حقوقی این واژه به خوبی توجه نکرده‌اند یا معنای جدیدی را برای این واژه تصور کرده‌اند. از زمانی که مسئولیت بنده در دفتر آموزش به عنوان خادم مؤسسات قرآن آغاز شد (از مرداد 99) و تا یک سال قبل از این مسئولیت، حتی یک مؤسسه دارای مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درخواست انحلال نداده‌اند.

اسماعیلی ادامه داد: معمولاً هنگامی که فعالیت مؤسسه‌ای به پایان رسیده باشد، باید با تشکیل مجمع عمومی یا در مواردی با رأی دادگاه یا با اعلام ورشکستگی و موارد قهری و اجباری، با ارائه درخواست کتبی و ضمائم مربوطه و طی مکاتبه‌ای از سوی استان به معاونت قرآن و عترت درخواست انحلال مطرح شود و پس از تصمیم‌گیری نهایی، نتیجه انحلال به استان و به اداره ثبت شرکت‌ها اعلام و در سامانه اداره ثبت قرار می‌گیرد.

وی با تأکید بر اینکه در ایام کرونا هیچ مؤسسه دارای مجوز از وزارت ارشاد درخواست انحلال نداده‌ است، تصریح کرد: اگر مراد از انحلال، تعطیلی یا کاهش فعالیت و در برخی موارد رکود فعالیت است که در شرایط حاضر طبیعی جلوه می‌کند، چراکه در تمام دنیا این‌طور بوده است و شرکت‌ها، کارخانه‌ها و مغازه‌ها در ایام شیوع کرونا تعطیل و نیمه‌تعطیل شده‌اند.

سیدفخرالدین اسماعیلی: از زمانی که مسئولیت بنده در دفتر آموزش به عنوان خادم مؤسسات قرآن آغاز شد (از مرداد 99) و تا یک سال قبل از این مسئولیت، حتی یک مؤسسه دارای مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درخواست انحلال نداده‌اند

اسماعیلی با ابراز گلایه از اینکه آمار تعطیلی یا تعلیقی حدود ۶۶۰ مؤسسه از کدام منبع آمده است؟ گفت: این تعداد صحت ندارد و از رسانه‌های فعال در حوزه قرآن و عترت درخواست می‌کنم که اگر مؤسسه‌ای که دارای مجوز از وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی است و درخواست انحلال داده یا ادعا دارد و آن را تسلیم معاونت قرآن و عترت کرده‌ است، نام آن را اعلام کنند.

در ادامه مدیرکل دفتر آموزش و توسعه مشارکت‌های معاونت قرآنی وزارت ارشاد درباره وضعیت نامناسب شعب جامعةالقرآن گفت: به طور کلی هیچ مؤسسه مستقلی مجاز به راه‌اندازی و تأسیس شعبه نیست. مجوز فعالیت مؤسسه جامعةالقرآن الکریم از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و بر اساس آخرین آمار که جامعةالقرآن در آبان ۹۹ اعلام کرد و در سامانه حمد (سامانه جامع مدیریت مؤسسات قرآنی) نیز ثبت شد، این مؤسسه ۲۷۲ شعبه دارد. آمار ۷۰۰ شعبه این مؤسسه از کجا آمده است؟! در آزمون سراسری سال ۹۷ و ۹۸ نیز به ترتیب ۶۵ و ۱۵۵ شعبه داشت. متأسفانه مؤسسه جامعةالقرآن، وزارت ارشاد را در جریان تأسیس و تعلیق یا تعطیل شعب نگذاشته و هیچ‌گونه هماهنگی با معاونت قرآن نداشته و همچنان این سؤال باقی است که بر چه اساسی اقدام به تأسیس و تعطیلی کرده است؟

اسماعیلی در پاسخ به این پرسش که آیا راه‌اندازی شعب از سوی مؤسساتی چون بیت‌الاحزان، مکتب القرآن و ...  مجاز بوده است، افزود: هیچ مؤسسه‌ای مجوز راه‌اندازی شعبه ندارد و در اساسنامه مؤسسات فرهنگی نیز نیامده‌ است. اخیراً در معاونت قرآن و عترت تلاش شده تا برای مؤسسات بزرگ مجوز تأسیس شعب را، که آن‌هم تابع شرایطی‌ است، صادر کنیم اما همین مجوز هنوز ابلاغ نشده‌ و موضوع طی دستورالعمل جدید در حال بررسی است و ابلاغ نشده است.

وی درباره موقوفاتی که برای برخی شعب از افراد خیّر به دست آمده است، گفت: طبیعتاً درباره این موقوفات که برای شعب در نظر گرفته شده، مدیر مؤسسه مستقل باید‌ پاسخگو باشد و مسائل حقوقی آن متوجه مؤسسه مرکزی است و حتی اگر حوادث غیرمترقبه رخ دهد، مدیر مؤسسه باید پاسخگوی آثار و عواقب آن باشد، چرا که بدون‌هماهنگی و مجوز اقدام به تأسیس شعبه کرده است. همچنین موضوع ممنوعیت شعبه کمتر از یک ماه پس از استقرار بنده در دفتر آموزش، به استان‌ها ابلاغ شد و در حال حاضر نیز در موافقت اصولی که برای متقاضیان جدیدالتأسیس مؤسسات صادر می‌شود، به این ‌ممنوعیت اشاره شده است که مستقلاً و رأساً حق ایجاد شعبه را ندارند. بنابراین فعالیت شعب تمام مؤسسات فرهنگی قرآن و عترت مانند جامعة‌القرآن، مکتب‌القرآن، بیت‌الاحزان و مهد قرآن و سایر مؤسسات قرآنی غیرمجاز است و هیچ کدام از این شعب مجوز ندارند.

اسماعیلی با اشاره به جلسه‌ای حضوری که با حجت‌الاسلام سیدمحمدمهدی طباطبایی، مدیر جامعةالقرآن، در مهر ۹۹ داشت، گفت: از ایشان درخواست کردیم که شعب این مؤسسه را مستقل کنند، اما مدیر محترم مؤسسه شیوه اداره فعلی را عامل اصلی توفیق و ضامن ادامه حیات جامعةالقرآن دانستند و همچنان بر رأی خویش تأکید کردند. طی این چند ساعت جلسه بدون اینکه دخل و تصرفی در برنامه‌های قبلی و بعدی ایشان داشته باشیم، با ایشان گفت‌وگو کردیم که شعب مشکلات و معترضانی دارد و این موضوع اکنون دامن‌گیر مؤسسه شده است. متأسفانه آن مؤسسه مستقلاً و بدون هماهنگی با وزارت فرهنگ و ارشاد اقدام به تأسیس شعبه کرده است، حال آنکه اکنون تمام انتقادات به سوی وزارت ارشاد است. حتی پیش از کرونا ۷۰۰ شعبه این مؤسسه فعال نبود و بسیاری از آنها تعطیل شده بود.

وی در پاسخ به این سؤال که چرا بر فعالیت مؤسسات نظارت نمی‌شود تا مانع تأسیس شعب شود؟ افزود: متأسفانه با شیوع کرونا امکان نظارت میدانی فراهم نبود و گرنه قطعا با نظارت حضوری از تأسیس شعب جلوگیری می‌شد. در آینده‌ای نزدیک و با ابلاغ دستورالعمل جدید باید شعب در چارچوب این دستورالعمل ساماندهی شوند و مستقل می‌شوند؛ به این معنا که مؤسسه مرکزی تمامی امور حقوقی و قانونی از جمله بیمه و مالیات مربوط به شعب را می‌پذیرد یا شعب به عنوان مؤسسه مستقل و منفک از مؤسسه مرکزی به ادامه فعالیت می‌پردازند.

وی ادامه داد: هیئت هماهنگی مؤسسات قرآنی با ترکیبی از نمایندگان معاونت قرآن و عترت ارشاد، سازمان تبلیغات اسلامی و شورای توسعه فرهنگ قرآنی برای تهیه، نگارش و تدوین آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل جدید و به منظور ایجاد وحدت رویه در تمامی امور مؤسسات دارای مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان تبلیغات اسلامی، طی بیش از ۵۰ جلسه تشکیل شد و به آیین‌نامه ساماندهی شعب مؤسسات نیز به عنوان یکی از پیوست‌های اصلی دستورالعمل پرداخته شد. این آیین‌نامه در خرداد امسال به استان‎ها ارسال شد تا کارشناسان استانی و رؤسای ادارات قرآنی تبلیغات و ارشاد نظرات و پیشنهادات خود را اعلام کنند.

وی با ذکر اینکه در حال حاضر به دنبال احصای نظرات مسئولان درباره آیین‌نامه ساماندهی شعب مؤسسات قرآنی هستیم، تصریح کرد: این آیین‌نامه به هیئت رسیدگی به امور مؤسسات فرهنگی وزارت ارشاد نیز ارسال شده است تا میزان مغایرت و یاهمخوانی آن با قوانین و اسناد بالادستی بررسی شود و در آینده‌ای نزدیک و تا پیش از پایان تابستان و به احتمال زیاد در مرداد برای اجرا به استان‌ها ابلاغ شود.

اسماعیلی همچنین به راه‌اندازی سامانه‌ای برای مدیریت جامع مؤسسات قرآنی سراسر کشور اشاره کرد و گفت: از مؤسسات درخواست کردیم تا اطلاعات خود را در سامانه حمد به آدرس qia.ir ثبت کنند. این سامانه کارکردهای گوناگونی دارد و به مدیریت و هدایت جریان قرانی کشور کمک شایانی خواهد کرد. قرار است کارگروهی با حضور نمایندگان اتحادیه تشکل‌ها و مؤسسات قرآنی کشور، سازمان دارالقرآن و معاونت قرآن و عترت تشکیل شود و کارگروه متناظر استانی هم با ترکیب مشابه به ثبت اطلاعات مؤسسات در استان‌ها و شهرستان‌ها کمک کند. پیش از این نیز طی مکاتبه با اتحادیه و دارالقرآن الکریم، دسترسی ایجاد شده، زمینه ثبت اطلاعات برخی مؤسسات وابسته به سازمان‌ تبلیغات فراهم شده و اکنون اطلاعات قریب به ۸۰۰ مؤسسه آن سازمان در سامانه ثبت شده است. در جلسه اخیر با قائم‌مقام‌ محترم اتحادیه مقرر شد که ضمن تشریح سامانه برای اعضای هیئت‌مدیره اتحادیه کشوری، دسترسی اتحادیه نیز به برخی پنل‌های مورد نیاز ایجاد شود.

اسماعیلی سامانه حمد را اولین پلتفرم جامع مؤسسات قرآنی کشور توصیف کرد و گفت: تمامی امور مربوط به حمایت‌ها، نظارتها، رتبه‌بندی، نظام آموزشی و برنامه‌ر‌یزی مؤسسات در این سامانه قابل ثبت و احصا بوده و به عنوان یک سامانه با قابلیت‌های فراوان کار مؤسسات را در مدیریت، برنامه‌ریزی و گزارش‌ها بسیار آسان خواهد کرد. ماه‌ها بر روی این سامانه کار کارشناسی و فنی انجام شده است، به طوری که تمام‌ نیازهای مؤسسات را در فاز نخست برطرف کنیم و امیدوارم در هفته‌های آینده چند ماژول‌ اصلی دیگر مورد نیاز مانند حسابداری (که کار مؤسسات را برای اموری مانند مالیات آسان خواهد کرد) به سامانه افزوده شود.

مدیرکل برنامه ریزی دفتر آموزش، برنامه‌ریزی و توسعه مشارکت‌های قرآن و عترت در پایان با تأکید بر نقش اساسی سامانه حمد در تصمیم‌گیری‌های آتی، گفت: در سامانه حمد بانک اطلاعات مربیان کشور ایجاد شده است و به زودی تنها مرجع تأیید بیمه مربیان خواهد شد.