کد خبر: ۳۹۸۲۵۳۱

تاریخ: ۱۹ تير ۱۴۰۰ - ۰۸:۳۴

ایکنا گزارش می‌دهد:

فناوری مالی اسلامی؛ انقلابی جدید در اقتصاد جهانی

حجم معاملات در بازار جهانی فناوری مالی اسلامی(فین‌تک اسلامی) در حدود 49 میلیارد دلار است و انتظار می‌رود تا سال 2025 به 128 میلیارد دلار برسد یعنی حدود 16 درصد رشد کند. با توجه به این چشم‌اندازهای امیدوارکننده و اصول بنیادین و با وقوع انقلاب دیجیتالی در جهان، امیدها به عملکرد فین‌تک اسلامی حتی برای غیرمسلمانان منطقی به نظر می‌رسد.

به گزارش ایکنا، بخش‌های متعدد اقتصادی از شتاب توسعه فنی در سراسر جهان بهره‌مند شده‌اند و شاید یکی از مهمترین ذینفعان آن، حوزه مالی(پول) باشد، زیرا الگوهای جدیدی برای تکمیل وظایف مشابه مؤسسات سنتی به‌ وجود آمده است؛ اما با استفاده از ابزارهای مختلف که موجب شده معاملات مالی با سهولت از طریق سیستم عامل‌های رسانه‌های اجتماعی انجام شود.

بدون شک، بخش فناوری مالی یا fintech(فین تک) یکی از برجسته‌ترین نتایج ترکیب انقلاب فنی با ماجراجویی‌های بخش مالی بوده است؛ از همین رو ابزار پرداخت بدون تماس و برنامه‌های تلفن همراه ظاهر شد که پول‌ها را از طریق مجازی پس‌انداز می‌کنند و اجازه پرداخت و انتقال پول را با سرعتی بی‌سابقه و  از راه دور می‌دهند.

در همین حال، اقتصاد اسلامی هم در حال گسترش بوده و شامل بخش‌ها و محصولات غیرمتعارف دیگری مانند سرگرمی‌ها، مُد و سایر موارد شده است؛ از همین رو اقتصاد اسلامی طبیعتاً از انقلاب جهانی فین‌تک عقب نماند و نقش بسیار امیدوارکننده‌ای را ایفا کرد.

با این حال، برخلاف آنچه معمول و مورد انتظار است، ابتکار عمل در بخش فناوری مالی اسلامی از غرب و نه از شرق آمده است؛ چیزی که نشان دهنده اطمینان به فرصت‌های تضمین شده و شاید نیز اطمینان به کیفیت مفهوم آن است.

بخش مالی اسلامی شاهد فعالیتی شتابان در سطح جهانی است و سازمان اعتبارسنجی آمریکایی «استاندارد اند پورز» انتظار رشد 2/2 تریلیون دلاری صنعت را بین 10 تا 12 درصد طی دوره 2021 - 2022 دارد، آن هم به دلیل افزایش انتشار اوراق قرضه اسلامی و بهبود  اقتصادی که در بازارهای عمده مالی اسلامی مشاهده می‌شود.

در همین حال صنعت در سال گذشته با وجود همه‌گیری کرونا اگرچه با سرعت کمتری نسبت به سال 2019 به رشد خود ادامه داد، دارایی‌های جهان اسلامی رشد 10.6 درصدی را در سال 2020 شاهد بود که البته در سال قبل از آن 17.3 درصد رشد داشته است.

با توجه به این چشم‌اندازهای امیدوارکننده و اصول بنیادین و با وقوع انقلاب دیجیتالی در جهان، امیدها به عملکرد فین‌تک اسلامی حتی برای غیرمسلمانان منطقی به نظر می‌رسد.

محیط مناسبت و فرصت‌های عظیم

گزارش «Global Islamic Fintech»(فین‌تک جهانی اسلامی) برای سال 2021، صادر شده از سوی شرکت تحقیقاتی «دینار استاندارد» و شرکت دیجیتال‌سازی مالی «Elipses» (الیپس) می‌گوید که 56 درصد از شرکت‌های فن‌آوری مالی اسلامی انتظار دارند از طریق فروش سهام حداقل 5 میلیون دلاری  به این شرکت، بودجه خود را جمع‌آوری کنند.

این گزارش حجم معاملات در بازار جهانی فناوری مالی اسلامی را در حدود 49 میلیارد دلار (0.7 درصد از حجم معاملات مالی جهانی در سال 2020) تخمین زده است، اما انتظار می‌رود تا سال 2025 به 128 میلیارد دلار برسد یعنی حدود 161 درصد رشد کند.

این گزارش نرخ رشد سالانه مرکب مورد انتظار را برای تجارت این بخش، 21 درصد تا سال 2025 مشخص کرده است که نرخی بیش‌تر از 15 درصد پیش‌بینی شده برای رشد تجارت شرکت‌های فناوری مالی سنتی در همان دوره است.

این بخش و سایر حوزه‌های تجارت اسلامی قدرت خود را از حضور حدود 1.9 میلیارد مسلمان که 20 درصد از کل جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند، کسب کرده‌اند. در جنوب شرقی آسیا جمعیت زیادی مسلمان هستند که منطقه را به کانون نوآوری در امور مالی اسلامی تبدیل کرده است.

در همین حال استارتاپ‌هایی نظیر«Kestrl» در انگلیس برای گسترش نفوذ خود به این مناطق ابراز علاقه کرده‌اند. اندونزی یکی از آنهاست که با داشتن بیش از 230 میلیون مسلمان یعنی 87 درصد از جمعیت این کشور بزرگترین جامعه مسلمان جهان را در خود جای داده است.

بازیگران اصلی

تهیه‌کنندگان گزارش «GIF» که فقط روی کشورهای سازمان همکاری اسلامی متمرکز بود، معتقدند که عربستان سعودی، امارات، ایران، مالزی و اندونزی بازارهای پیشرو در این صنعت هستند؛ اما این گزارش به 3 چالش اصلی که آنها با آن مواجهند، اشاره کرد که شامل کمبود سرمایه، فرهنگ مصرف‌کننده و جذب پتانسیل‌ها و ظرفیت‌هاست.

گرچه این فشارها با فشارهای شرکت‌های فناوری مالی بی‌شباهت نیست؛ اما رتبه‌بندی نسبتاً پایین این کشورها در شاخص جهانی فین‌تک می‌تواند جذب استعدادها و ظرفیت‌ها را دشوارتر کند.

این گزارش، عربستان سعودی را یکی از بهترین بازارهای فن‌آوری مالی اسلامی حال حاضر و یکی از بازیگران برجسته می‌داند و انتظار می‌رود که این موقعیت را در میان‌مدت حفظ کند، زیرا ارزش بازار آن در حال حاضر 17.8 میلیارد دلار تخمین زده شده است که می‌تواند فقط در 4 سال  به 47.5 دلار برسد.

با این حال، این گزارش می‌گوید که با توجه به معیارهایی مانند رشد و فرکانس، امارات و مالزی در موقعیت بالاتری به عنوان رهبران این صنعت بوده در حالی که عربستان سعودی، ایران، بحرین و اندونزی هنوز بالغ هستند.

برتری کشورهای غربی

انگلیس هم اکنون بزرگترین بازیگر جهان در فناوری مالی اسلامی است، زیرا 27 شرکت در آن حضور دارد و از همین رو بر اساس اعلام فین‌تک(شبکه جهانی که بخش اسلامی از صنعت تکنولوژی مالی است) از جولای 2020، انگلیس بالاتر از مالزی، اندونزی، امارات و عربستان سعودی است.

این شبکه گفت كه تا تاریخ مشخص شده، 142 مؤسسه فناوری مالی اسلامی را در سراسر جهان به ثبت رسانده است و پس از انگلیس، مالزی با 19 شركت راه‌اندازی شده در زمینه فن‌آوری مالی، امارات با 15 شركت، اندونزی با 13 و عربستان سعودی و ایالات متحده با 9 شرکت در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

حوزه شرکت‌های راه‌اندازی شده در زمینه تکنولوژی مالی در انگلیس تحرک قابل توجه شرکت‌های سازگار با شریعت اسلامی را شاهد بوده است. جدیدترین این شرکت‌ها شرکت «My Ahmed»، یک پلت‌فرم پول الکترونیکی است که در جولای در ضمن صندوق حمایت از کمیته رفتار مالی انگلیس قرار گرفت.

در همان ماه، پلت‌فرم وام اسلامی همتا به همتا(Qardus) خدمات خود را در انگلستان راه‌اندازی کرد و همچنین پلت‌فرم معاملات طلای (Minted) منطبق با دین اسلام راه‌اندازی شد  که قصد دارد در سال 2021 یک بانک دیجیتال راه‌اندازی کند و Kestrl  یک گزینه بانکی منطبق با شریعت به آنها پیوست.

گروهی از شرکت‌های نوپای انگلستان امیدوارند که به موقع به روند رشد پیش‌بینی شده برسند و مورد تشویق سیاستمداران قرار  گیرند که این کار را راهی برای تقویت موقعیت لندن به عنوان یک مرکز مالی جهانی پس از خروج انگلیس از اتحادیه اروپا می‌دانند.

این شرکت‌ها معتقدند که از حضورشان در انگلیس از یک مزیت رقابتی در سراسر دنیا برخوردارند و می‌گویند از آنجا که تأمین مالی اسلامی در خاورمیانه بسیار رایج است، بعید است تمام تلاش خود را برای نوآوری در بازار جهانی انجام دهند.

رقابت برای جهانی شدن

بستر سرمایه‌گذاری Wahed Invest مستقر در آمریکا با بیش از 150 هزار مشتری در 130 کشور جهان و ارزش بیش از 100 میلیون دلار در حال تبدیل شدن به اولین شرکت فناوری مالی اسلامی واقعاً جهانی است.

این شرکت قصد دارد از انقلاب انگلیس در این بخش بهره ببرد و در دسامبر گذشته توافق كرد كه شركت نوپای انگلیسی Niyah را كه در حال ساخت یك بانک دیجیتال رقیب است، بخرد تا از تلاش آن برای تبدیل شدن به پیشروترین فروشگاه محصولات مالی سازگار با قوانین اسلامی حمایت کند.

برخورداری از اعتبار در بازار جهانی بهترین جایزه برای هر دو علامت تجاری است، زیرا بر اساس گزارش بانک جهانی، تقریباً نیمی از 1.7 میلیارد بزرگسال که با بانکها در جهان تعامل ندارند، مسلمان هستند و بر اساس اعلام صندوق بین‌المللی پول، 4 کشور از 10 اقتصاد برتر در حال رشد در جهان کشورهای با اکثریت مسلمان هستند.

گزارش از الهام مؤذنی