کد خبر: ۳۹۸۲۵۳۷

تاریخ: ۱۶ تير ۱۴۰۰ - ۱۲:۴۸

گزارش ایکنا از همایش ملی «جوانه‌ها»/

محتوای ادبیات کودک را قربانی تصویرسازی‌های صرف نکنیم

مدیرکل تأمین منابع نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور گفت: کمتر نوشته ادبی را می‌یابیم که به تربیت کودک نپرداخته باشد. برخی از این کتاب‌ها محتوا را قربانی تصویرسازی‌های صرف کرده است و برخی نیز به مستقیم‌گویی پرداخته است

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ در آستانه روز ادبیات کودک و نوجوان، همایش ملی «جوانه‌ها» به همت نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور صبح چهارشنبه ۱۶ تیر به میزبانی مجازی کتابخانه مرکزی یزد برگزار شد.

سید باقر میرعبدالهی، مدیرکل تأمین منابع نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در این نشست گفت: ادبیات امروز کودک و نوجوان به همت مادربزرگ‌ها و پدربزرگ‌ها، نویسندگان و مترجمان، کودکان و نوجوان رشد یافته است. در سال‌های اخیر شاهد انتشار کتاب‌هایی هستیم که حرف‌های آدم بزرگ‌ها را به شیوه بزرگتر‌ها به کودکان بیاموزند و آن را تعلیم و تربیت می‌دانند. کمتر نوشته ادبی را می‌یابیم که به تربیت کودک نپرداخته باشد. برخی از این کتاب‌ها محتوا را قربانی تصویرسازی‌های صرف کرده است و برخی نیز به مستقیم‌گویی پرداخته است، غافل از اینکه در ادبیات لذت زیبایی‌شناختی مقدم بر محتوای صریح است و این محتوا باید با زبان درست به مخاطبان کودک و نوجوان انتقال یابد.

وی افزود: در این سال‌ها و روز‌ها به بهانه ادبیات وحشت با یکسری کتاب‌های بی‌سرو ته و فاقد جذابیت‌های بصری و محتوایی مواجه هستیم که به جای تخیل‌های زیبا، خیال‌پردازی‌های واهی به خورد جوانان و نوجوانان می‌دهند و اغلب این آثار در شکل ترجمه‌ای آن جالب و مفید نیست.

میرعبدالهی ادامه داد: با وجود آسیب‌های فراوان در حوزه ادبیات کودک و نوجوان، نویسندگانی همچون محمود حکیمی، نادر ابراهیمی، هوشنگ مرادی کرمانی، شکوه قاسم‌نیا، مهدی آذریزدی، محمد میرکیانی و ... را داریم که کارنامه درخشانی دارند و آثار مفیدی از آن‌ها منتشر شده است.

سپیده خلیلی، نویسنده و مترجم ادبیات کودک و نوجوان گفت: هیچ وقت فکر نمی‌کردم بتوانم برای بچه‌ها بنویسم. من سه فرزند دارم و در دوران کودکی آن‌ها قصه‌های فی‌البداهه می‌گفتم و بسیار لذت می‌بردند. از این رو حس کردم می‌توانم برای بچه‌ها بنویسم و اولین کتابم با عنوان «بهترین مادر دنیا کیه» را نوشتم. وقتی به وزارت ارشاد برای دریافت مجوز مراجعه کردم، گفتند همه کارهایت را کنار بگذار و بنویس. از آن به بعد به صورت جدی برای کودکان و نوجوانان می‌نویسم.

وی در ادامه درباره کتاب «مثل هیچکس» گفت: من خواستم در این کتاب بگویم که آدم‌ها متفاوتند و باید به این تفاوت‌ها احترام بگذاریم. اگر کودکی از نظر فیزیکی با دیگران متفاوت است به او زل نزنیم و معلولیت‌ها را بپذیریم و نه ترحم و نه بی‌احترامی کنیم. بلکه آن‌ها را با توانایی‌ها و تفاوت‌هایشان قبول کنیم.

این نویسنده در ادامه این نشست مجازی با یکی از نوجوانان کرمانشاهی که به معرفی کتاب «مثل هیچکس» پرداخت، گفت‌وگو کرد و به سؤال‌هایش درباره کتاب یادشده پاسخ داد و در پایان کتاب «دروغگو» با تصویرگری لاله ضیایی را که به زودی منتشر خواهد شد، برای مطالعه به نوجوانان پیشنهاد کرد.

خلیلی تأکید کرد: هیچ چیزی جای کتاب را نمی‌گیرد. کودکان و نوجوان سعی کنند در روز، زمانی را برای مطالعه اختصاص دهند. زیرا کتاب از لحاظ فکری، روانی، اجتماعی و فرهنگی برای آن‌ها بسیار مفید بوده و در موفقیت آن‌ها مؤثر است.

محمد میرکیانی نویسنده ادبیات کودک و نوجوان نیز در ادامه این نشست گفت: من تقریباً از شانزده سالگی کارگر حروف‌چینی بودم و مانند مهدی آذریزدی به عنوان نخستین کسی بودم که کتاب‌ها را می‌خواندم. اما از دهه ۶۰ وارد ادبیات کودک و نوجوان شدم اما فکر نمی‌کردم روزی نویسنده شوم.

وی افزود: بیشترین آثارم مجموعه داستان است و ۸۰ مجموعه از من منتشر شده که در مجموع شامل بیش از ۸۰۰ قصه می‌شود؛ بنابراین مانند بسیاری از نویسنده‌ها، هر داستان را به صورت کتابی مجزا منتشر نکرده‌ام.

میرکیانی ادامه داد: حدود ۱۰ سال درگیر نگارش ادبیات عامیانه برای کودکان بودم و زمانی که در بخشی از صدا و سیما به عنوان مدیر فعالیت داشتم، رادیو برای من فضایی را ایجاد کرد که بتوانم بیشتر به ادبیات کودک و نوجوان بپردازم. علاوه بر ادبیات عامیانه، داستان‌های فانتزی و واقعیت‌گرا نیز دارم که تعداد آن‌ها بسیار زیاد است. در داستان‌های واقعیت‌گرا به کودکان کار پرداخته‌ام، چون با آن‌ها نفس کشیده‌ام و آن‌ها را درک کرده‌ام. اما نویسنده باید برای همه مخاطبان بنویسند و ذائقه همه مخاطبان را مورد توجه قرار دهد.

وی با توصیه به نوجوانانی که می‌خواهند نویسنده شوند، گفت: نویسندگان باید بیش از همه کتابخوان باشند و مطالعه کنند. زیرا جانمایه و پایه ادبیات داستانی، مطالعه است و زندگی و تجربه زندگی اهمیت دارد. اما در شعر، ذوق و قریحه می‌تواند کمک‌کننده باشد.

در این برنامه فرهنگی که با حضور مجازی اعضای کودک و نوجوان، اعضای محافل ادبی، کتابخوانان و کتابداران کشور برگزار شد، کتاب‌های «راز مثل‌های ما» اثر محمد میرکیانی و «مثل هیچکس» نوشته سپیده خلیلی از نویسندگان برجسته ادبیات کودک و نوجوان  بررسی شد.