کد خبر: ۳۹۸۷۰۰۸

تاریخ: ۰۶ مرداد ۱۴۰۰ - ۱۷:۱۷

حجت‌الاسلام قائمی‌نیا:

هوش مصنوعی مجتهد تحویل حوزه نمی‌دهد

سردبیر مجله ذهن گفت: با وجود کمک‌هایی که هوش مصنوعی می‌تواند به فعالیت‌های علمی و پژوهشی و تبلیغی در حوزه بکند، اما این مسئله نیز وجود دارد که هیچ‌گاه فیلسوف و مجتهد به ما تحویل نمی‌دهد، چرا که هوش مصنوعی لوازم موردنیاز این معرفت‌ها را در خود ندارد.

به گزارش ایکنا به نقل از مرکز خبر حوزه، حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا قائمی‌نیا، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ششم مردادماه در سلسله نشست‌های آینده علوم اسلامی با موضوع هوش مصنوعی که در مرکز پشتیبانی از نوآفرینان حوزوی، برگزار شد، بیان کرد: هوش مصنوعی صرفاً پیشرفت تکنولوژی نیست، بلکه تجسم یک فلسفه خاص است. در فلسفه غرب اندیشمندانی مانند دکارت به دنبال این بودند که به کارهای اصالت ریاضی دهند که در نهایت به هوش مصنوعی انجامید.

سردبیر مجله ذهن تأکید کرد: امروز بحث آرمان‌شهر دیجیتال در بین اندیشمندان غربی مطرح است، شهری که تحت سلطه هوش مصنوعی خواهد بود. با توجه به اینکه هوش مصنوعی علاوه بر جنبه تکنولوژیک، جنبه فلسفی نیز دارد، طبیعی است که پرسش‌های فلسفی هم درباره آن مطرح شود و نگاه من به هوش مصنوعی، نگاهی فلسفی و فرهنگی است.

وی اضافه کرد: در آینده هوش مصنوعی در بحث‌های الهیاتی تغییرات فراوانی خواهد داشت، مثلا ممکن است این هوش مصنوعی تحت عنوان خدا معرفی شود و یا اینکه مدل‌های دیجیتالی که از روح ارائه شده است، بقای آن را توجیه‌پذیر می‌کند.

مدیر قطب فلسفه دین تأکید کرد: با هوش مصنوعی انسان جدیدی روی زمین قدم گذاشته و این انسان اطلاعاتی با انسان سرمایه‌داری تفاوت دارد که مطالعات جامعه‌شناختی متفاوتی را می‌طلبد.

قائمی‌نیا تصریح کرد: مطالعات فرهنگی و اینکه هوش مصنوعی چه تحولاتی در فرهنگ جامعه خواهد داشت از بحث‌های جدی است، همچنین بحث‌های الهیاتی هوش مصنوعی نیز در بین اندیشمندان غربی بسیار داغ است.

وی یادآور شد: مهمترین ویژگی فضای مجازی این است که اطلاعات به جای معرفت نشسته است، یعنی در این فضا با انبوهی از اطلاعات مواجهیم که معنادار است و مسئله صدق به حاشیه رانده می‌شود.

سردبیر مجله ذهن گفت: از دوره یونان باستان تا عصر اطلاعات، ویژگی مهم معرفت‌شناختی بشر دنبال کردن صدق گزاره‌ها بود، اما در عصر جدید، اطلاعات جای معرفت می‌نشیند. هوش مصنوعی تکنولوژی‌های دیگر را نیز مدیریت و معادلات علم، فیزیک و علوم انسانی را متحول خواهد کرد.

وی بیان کرد: در نسل اول علوم شناختی متخصصان غربی بیان کرده‌اند که ما همان طور که در کامپیوتر با پردازش اطلاعات مواجه هستیم، در ذهن نیز می‌توانیم این فرآیند را انجام دهیم، در نسل دوم علوم شناختی بحث‌های عصب‌شناسی مطرح شد.

مدیر قطب فلسفه دین تصریح کرد: در نسل چهارم معرفت‌شناسی که هوش مصنوعی آن را در بر می‌گیرد با انسانی مواجه خواهیم بود که باورهای دینی و کلام سنتی کارآیی خود را از دست می‌دهند، بلکه فقط اطلاعات حکمرانی می‌کند و این فضا کلام متفاوتی را می‌طلبد که به صورت متفاوت بحث کند.

قائمی‌نیا با بیان اینکه هوش مصنوعی در حال جفت شدن با هوش طبیعی است و بخشی از هوش طبیعی ما می‌شود، افزود: تصور کنید که مغز قابلیتی پیدا کند که مستقیماً به اینترنت وصل شود، نظام سنتی را به هم می‌ریزد؛ این حرف‌ها در حال حاضر عجیب به نظر می‌رسد، اما تکنولوژی نشان داده همه اتفاقات عجیب قابلیت عملی شدن دارند.

وی یادآور شد: ما در مقابل تکنولوژی نمی‌توانیم از ورود آن جلوگیری کنیم و طبیعی است که ورود ما به آن نیز اجتناب‌ناپذیر است، چرا که نمی‌توانیم خودمان را از فضای پیشرفت تکنولوژی جدا کنیم.

سردبیر مجله ذهن تصریح کرد: ممکن است بعضی‌ها بگویند هوش مصنوعی بر اساس کدها عمل می‌کند و قدرت معنایی ندارد، اما امروز می‌بینیم که در ترجمه‌های دقیق معانی مختلف، قدرت معناشناختی آن بسیار برجسته است.

قائمی‌نیا ادامه داد: ما دو نوع معرفت داریم، یک نوع معرفت اساس هوش مصنوعی قرار گرفته که به آن معرفت محاسباتی گفته می‌شود؛ یک نوع دیگر معرفت معنوی و هرمنوتیکی است؛ سؤال این است که آیا هوش مصنوعی محاسبه‌گر می‌تواند چنین معرفتی را در اختیار انسان بگذارد؟ هوش مصنوعی نمی توان این معرفت را به انسان بدهد.

وی یادآوری کرد: مواجه شدن با انبوهی از اطلاعات معرفت معنوی را ناچیز می‌کند، نمی‌شود با کامپیوتر علامه طباطبایی‌ها ظهور کنند، هر چند که در این دوران هم علمای خاص همین تکنولوژی ها ظهور خواهند کرد. برای فراهم کردن زمینه‌های لازم برای دوران سیطره هوش مصنوعی، لازم است حوزه فلسفه آن را در درس‌ها دنبال کند.

قائمی‌نیا بیان کرد: با وجود کمک‌هایی که هوش مصنوعی می‌تواند به فعالیت‌های علمی و پژوهشی و تبلیغی در حوزه بکند، اما این مسئله نیز وجود دارد که هیچ‌گاه فیلسوف و مجتهد به ما تحویل نمی‌دهد، چرا که هوش مصنوعی لوازم مورد نیاز این معرفت‌ها را در خود ندارد.