کد خبر: ۳۹۸۸۲۷۸

تاریخ: ۱۷ مرداد ۱۴۰۰ - ۰۰:۳۹

محمد انشایی در گفت‌وگو با ایکنا:

«فراقنامه سعدی» احوال دوران قرنطینه است + تیزر

خوشنویس کتاب مرقع «فراقنامه سعدی» گفت: در دوران کرونا که همه به شکلی عجیب و ناخواسته‌ای دوری را تحمل می‌کنیم؛ سعی داشتم اثری خلق کنم تا سبب التیام و بعدها یادآور احوال دوران قرنطینه باشد.

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ به تازگی کتاب مرقع «فراقنامه سعدی» به خط محمد انشایی انتشار یافته است. این کتاب شامل اشعار انتخابی از مجموع اشعار سعدی است که محمد انشایی، خوشنویس و نوازنده سازهای ایرانی آن را به رشته تحریر در آورده و از سوی انشارات «کتاب‌آرایی ایرانی» منتشر شده است. به همین منظور گفت‌وگویی با این خوشنویس انجام داده‌ایم.

محمد انشایی در ابتدا گفت: من خط نستعلیق می‌نویسم و خطوط دیگر را در کنار آن به صورت تفننی کار می‌کنم. در سال 93 نمایشگاه انفرادی در فرهنگستان هنر در تهران و در سال 94 نمایشگاهی در شهر خودم رشت برگزار کردم. در طول این سال‌ها نیز در نمایشگاه‌های گروهی که از سوی انجمن خوشنویسان برگزار می‌شد حضور داشتم.

این خوشنویس در رابطه با نحوه شکل‌گیری کتاب مرقع «فراقنامه سعدی» بیان کرد: برای نمایش آثارم که از قبل حاضر و قابل عرضه بود آماده می‌شدم تا در نمایشگاه فرهنگستان هنر برگزار شود اما متاسفانه با شیوع بیماری، نمایشگاه به عقب افتاد و خانه‌نشینی‌ها آغاز شد. با توجه به شرایط، امکان برگزاری نمایشگاه در آینده نزدیک وجود نداشت و از فرصت پیش آمده استفاده کردم و شروع به گردآوری این مجموعه‌ کردم تا اگر به ثمر رسید آن را منتشر کنم.

انشایی در رابطه با علت انتخاب اشعار سعدی برای این اثر بیان کرد:‌ در میان شاعران بیشتر از همه به سعدی علاقه دارم و هر دو نمایشگاه انفرادی‌ام نیز از اشعار سعدی بود. این مجموعه‌ای که به تازگی منتشر شده نیز از مجموعه اشعار سعدی است. از آنجایی که کتاب‌های سعدی همواره دم دستم است به این فکر افتادم در این دوران که همه از هم دور افتاده‌ایم و به شکلی عجیب و ناخواسته‌ای دوری را تحمل می‌کنیم؛ کاری انجام دهم تا سبب التیام باشد و بعدها اگر به دست کسی رسید و باقی ماند، بیان‌کننده و یادآور این شرایط و دوران باشد. موضوع فراق را انتخاب کردم و متونی را برگزیدم که محور آن فراق باشد سپس بر این مبنا مجموعه پیش رفت تا کل مجموعه یک تم واحد داشته باشد.

وی تصریح کرد: سعدی شاعری است که زبان او زبان حال همه ماست و به گفته همه ادبا گذشته و معاصر، هنوز هیچ سخنوری از نظر اینکه سخن او تا این حد مقبولیت پیدا کند و گیرا باشد به پای سعدی نرسیده است و کسی نتوانسته از ویژگی سهل و ممتنع آثار سعدی، بالاتر برود. بنابراین از آنجایی که سراینده این اشعار چنین شخصی است که زبان سلیس او آنقدر در بین مردم رایج است؛ ممکن است که مخاطبان مختلف بیشتری را نیز به خود جذب کند.

انشایی در رابطه با راهکار ارتباط بیشتر مردم، از جمله نسل جدید با این نوع آثار هنری بیان کرد: کسی که می‌خواهد هنر خود را ارائه کند دو راه دارد؛ یا خودش را با سلیقه جامعه تطبیق دهد یا اصالت خود را حفظ کند و این را می‌پذیرد که ممکن است کار او مخاطب عام نداشته باشد. البته ممکن است در آینده مخاطب عام پیدا کند. به هرحال من از آن دسته‌ای هستم که فکر می‌کنم نباید از استانداردهایی که وجود دارد حتی ذره‌ای پایین آمد تا کار مخاطب عام پیدا کند.

انشایی پیرامون نگارگری و تذهیب این اثر بیان کرد: این موضوع را من با آقای لولوئی‌مهر که استاد خط شکسته نستعلیق هستند مطرح کردم. ایشان دوره‌های ساخت مرقع را گذارندند و همسرشان خانم مه‌جبین رعنایی تذهیب‌کار هستند. معمولا در چنین آثاری مُذَهّبین مختلف هستند اما برای اینکه این اثر انسجام داشته باشد و ناهمگون نباشد؛ متمایل بودم تذهیب را یک نفر و یک سلیقه انجام دهد. این کار را با مشورت یکدیگر پیش بردیم و در نهایت به قلم خانم رعنایی این کار تذهیب شد.

وی با اشاره تاثیر تذهیب بر مخاطب بیان کرد: این کار با تذهیب، رنگ و لعاب خوبی پیدا کرده تا بیننده در وهله اول با اثر بصری زیبا مواجه شود و تذهیب، توجه او را جلب کند. امید است که مخاطبین این اثر بتوانند از آن لذت بصری ببرند و تورق آن لحظاتی این اوضاع بد و آشفته را که همه در آن دچار هستیم کمی دور کند و آرامشی روحی‌ به او منتقل کند که اگر چنین اتفاقی رخ دهد فکر می‌کنم به آن چیزی که می‌خواستم برسم.

{$sepehr_media_2131824_400_300}

وی در رابطه با «مرقع» توضیح داد: این کتاب 14 صفحه دارد که در قالب مرقع است. مرقع کتابی است که از دو طرف به صورت آکاردئونی گشوده می‌شود و به آثاری می‌گویند که به صورت جداگانه و پراکنده در جاهای مختلف هستند و در چنین قالبی گردآوری و عرضه می‌شوند؛ مرقع نام می‌گیرد. اصل این اثر هم به همین صورت که چاپ شده است با این چیدمان و ترتیب است.

انشایی با اشاره به برندسازی در آثار هنری گفت: امروزه به گونه‌ای شده که در هر هنری برندسازی‌هایی اتفاق افتاده است که به بخش اقتصادی آن برمی‌گردد؛ به اینکه چه اسمی پای یک مجموعه هنری است. جامعه خیلی وقت‌ها به اثر هنری کاری ندارد و فقط به اسم‌ها توجه می‌کند تا ببیند که نام شخص را می‌شناسد یا نمی‌شناسد. در چنین شرایطی دست به این کار زدیم تا ببینیم چه می‌شود.

وی در انتها بیان کرد: من سه ماه درگیر نوشتن این اثر بودم و 9 ماه هم کار تذهیب، مرقع‌سازی و صحافی آن طول کشید. خلاصه تمام سال 99 این کار در حال شکل‌گیری بود و از اردیبهشت هم چاپ آن شروع شد. امیدوارم این کار تاثیر خود را بگذارد. حقیقت آن است که این دست کارها در چنین روزگاری یک جور خلاف جهت حرکت کردن است. مثل هر اثری این کار قطعاً ایراداتی دارد؛ ما پیوسته درحال پیشرفت هستیم و من نسبت به آثار سال‌های گذشته‌ خودم از اولین منتقدان هستم. امیدوارم به خاطر خلوصی که در کار بوده و نیتی که در پشت آن وجود دارد در بین مخاطبین احتمالی، راه خودش را پیدا کند و به آن میزان که شایسته است اثرگذار باشد.

گفت‌وگو از سجاد محمدیان