کد خبر: ۳۹۹۰۱۸۸

تاریخ: ۲۱ مرداد ۱۴۰۰ - ۰۸:۲۵

خانواده آرمانی / 2

نشانه‌های زیست عاقلانه در نگاه حضرت اباعبدالله(ع)

محمدرضا سنگری، با بیان اینکه حضرت اباعبدالله(ع) برای یک زیست زیبا و عاقلانه پیشنهادهایی برای ما دارند، گفت: توجه به دامنه گسترده حفظ سلامتی خود و دیگران، آرامش آفرین بودن برای دیگران و افزودن تجربه‌های دیگران به زیست خود از جمله مواردی است امام حسین(ع) برای داشتن یک خانواده آرمانی به آنها توصیه می‌کنند.

به گزارش ایکنا از خوزستان، محمدرضا سنگری، محقق و مؤلف عاشورایی، شب گذشته ۲۰ مرداد همزمان با شب سوم ماه محرم در برنامه مؤسسه فرهنگی هنری عاشورا در ادامه مبحث خانه و خانواده آرمانی بر اساس آموزه‌های عاشورایی گفت: چنانکه گفتیم به فرموده حضرت اباعبدالله(ع) کسی که پنج ویژگی نداشته باشد، از زندگی بهره چندانی نخواهد برد و این ویژگی‌ شامل: عقل، دین، ادب، حیا و حسن خلق بود. بنابراین حضرت اباعبدالله برای یک زیست زیبا و عاقلانه پیشنهادهایی برای ما دارند که اگر آنها را به کار بگیریم زندگی ما رنگی از شادابی و شیرینی به خود خواهد گرفت.

وی با تصریح به اینکه متأسفانه ما کمتر به ابعاد زیست عاشورایی پرداخته‌ایم، گفت: چنان سوگ و مرثیه غلبه پیدا کرده است که ما به حکمت‌ها و معارف حضرت اباعبدالله(ع) کمتر توجه کرده‌ایم. ایشان در سخنی فرمودند: «بادِروا بِصِحَّةِ الأجسامِ في مُدَّةِ الأعمارِ» در کل زندگی خود سعی کنید بهداشت جسمی را کاملاً رعایت کنید. منظور از این صحت جسم در این سخن، فقط نظافت و بهداشت نیست، بلکه دامنه گسترده حفظ سلامت منظور است. مثلاً ممکن است ماشین ما دچار مشکلی باشد و ممکن است در آینده به جسم ما آفتی برساند و احتمال خطر وجود داشته باشد که باید به این موارد توجه کنیم.

مؤلف کتاب «عاشورانگاران» ادامه داد: کلمه مبادرت در این سخن به معنی سرعت عمل داشتن است، یعنی در حفظ سلامتی خود تنبلی نکنید، آن را به تأخیر نیندازید. نکته دیگر این سخن این است که امام فرمودند به صحت اجسام توجه کنید، یعنی فقط به سلامتی خود فکر نکنید، فقط در اندیشه خودتان نباشید، از دیگران هم مراقبت کنید. در شرایط کنونی اگر کسی ناقل بیماری باشد ممکن است این ناقل بودن را به دیگران منتقل کند و بی آنکه بداند قاتل افرادی بشود.

این استاد دانشگاه افزود: نکته ظریف دیگری که به زیست عاقلانه ما در زندگی برمی‌گردد این است که امام فرمودند در تمام عمر به حفظ سلامت خود مبادرت کنید، یعنی به سلامت خواب، به سلامت بیداری، به سلامت راه رفتن، به سلامت خود در مواجهه با دیگران توجه کنید. برخی ممکن است در موقعیت سنی خاصی مراقبت‌ها را ترک کنند. امام می‌فرمایند: در طول عمرتان مراقب باشید.

سنگری با اشاره به اهمیت موضوع بهداشت و سلامت در کربلا گفت: در کربلا همه می‌دانند هر کس با حسین(ع) بماند، شهید خواهد شد. امام در شب عاشورا به همه می‌فرماید: بروید. اما یاران ماندند. گزارش آن شب این است که امام در آن شب به مسئله بهداشت توجه می‌کنند و در روایات داریم که به یاران خود فرمودند: بروید لباس‌های خود را تمیز کنید. بهترین لباس خود را بپوشید و یاران در روز عاشورا معطر بودند.

وی گفت: نکته دیگر که نشان‌دهنده زیست خردمندانه در نگاه حضرت اباعبدالله(ع) است، این سخن ایشان است که فرمودند: «از آنها نباشید که دیگران وقتی با شما ارتباط برقرار می‌کنند از ارتباطشان با شما بترسند.» این سخن، نکته شیرینی برای رسیدن به یک زندگی آرام و لذت بخش است که هم در ما آرامش می‌آفریند و هم برای دیگران آرامش بخش است. یعنی چنان نباشید که فضای نگران کننده‌ای در پیوند با شما برای دیگران ایجاد شود. اگر جمله قبل ناظر به سلامت جسمی است، این سخن ناظر به بهداشت روانی است.

این محقق عاشورایی به بیان نمونه‌هایی از این ویژگی در خانواده و جامعه پرداخت و گفت: مثلاً گاهی افراد در جمع خانوادگی نشسته‌اند، اما می‎‌ترسند در حضور شما صحبت کنند چون آنها را تحقیر می‌کنید. ما در روابط اجتماعی خود از برخی می‌ترسیم که نکند ما را بشکنند و تحقیر کنند. گاهی ما چنان هستیم که اطرافیان جرأت نمی‌کنند ما را از خواب بیدار کنند. وجود آدمی نباید آرامش‌شکن باشد. چنان نباشیم که مردم در برابر ما از آبروی خود بترسند و تهدید دائمی عزت و آبروی خانوادگی به شمار نرویم. گاهی برخی همسران دائماً نگران هستند مبادا همسرانشان در مهمانی چیزی بگویند که که آنها را بشکند.

وی گفت: حضرت امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: «أَكْثَرُ مَصَارِعِ الْعُقُولِ تَحْتَ بُرُوقِ الْمَطَامِعِ» مصرع، یا محل به زمین خوردن عقل‌ها کجاست؟ کجا فکر به زمین زده می‌شود؟ مصرع جایی است که فرد به زمین بخورد، یعنی او را به زمین بیفکنند. این افکندن مصرع گفته می‌شود. مصرع حضرت اباعبدالله(ع) در کربلا با قتلگاه یا مقتل فرق دارد. مصرع، جایی است که حضرت را با انواع سلاح مورد اصابت قرار دادند و ایشان از اسب به زمین افتادند.

سنگری افزود: امام علی(ع) در این سخن فرمودند وقتی آذرخش‌ طمع‌ها و آزمندی‌ها ظاهر می‌شود، عقل‌ها تباه می‌شود. طمع‌ورزی عقل را به زمین می‌زند و قربانی می‌کند. تشبیه طمع در این سخن به برق و آذرخش به این معنی است که، ویژگی برق آسمانی این است که آدم را برمی‌انگیزد تا قدم‌ بردارد، اما وقتی انسان چند قدم برمی دارد، بعداً درون تاریکی قرار می‌گیرد. یعنی طمع تاریکی‌آفرین است.

این مؤلف عاشورایی تصریح کرد: آزمندی انسان را به دروغ، ذلت و خواری می‌کشاند و آبروی انسان را در معرض حراج قرار می‌دهد. به فرموده امام علی(ع) ثمره طمع، ذلت دنیا و آخرت است. صبح عاشورا حضرت اباعبدالله(ع) به زهیر بن قین فرمودند: سر مرا زحر بن قیس پیش یزید خواهد برد و تصور می‌کند صله بزرگی دریافت خواهد کرد، اما صله اندک همراه با خواری دریافت می‌کند و همین طور هم شد.

مؤلف کتاب «خانه و خانواده آرمانی بر اساس آموزه‌های عاشورا» ادامه  داد: امام حسن عسکری(ع) در سخنی می‌فرمایند: «مَا أَقْبَحَ بِالْمُؤْمِنِ أَنْ تَکُونَ لَهُ رَغْبَةٌ تُذِلُّهُ»: چقدر ناپسند است که مؤمن چیزی بخواهد که بهایش خواری و شکست عزت باشد.

این استاد دانشگاه، یکی دیگر از  نشانه‌های عقل و زیست عاقلانه از نگاه حضرت اباعبدالله(ع) را بهره‌گیری از تجارب دیگران عنوان کرد و گفت: ایشان فرمودند: «و طولُ التَّجارِبِ زِيادَةٌ فِي العَقلِ» هرکس می‌خواهد در عقل و اندیشه، باروری فکری داشته باشد از تجربه‌های دیگران استفاده کند و تجربه‌های دیگران را به زیست خود بیفزاید. در جمع خانوادگی فرصت خوبی است که این تجربه‌ها را در اختیار یکدیگر قرار بدهیم. ممکن است این تجربه‌ها علمی باشد مثلاً فرزند شما به یک دریافت علمی رسیده است، چرا از این تجربه‌ها بهره‌گیری نکنیم؟

این محقق عاشورایی افزود: اهل بیت(ع) همیشه به یاران خود سفارش می‌کردند به سراغ دیگران بروید و تجربه‌های آنها را یاد بگیرید و تجربه‌های اخلاقی را منتقل کنید که این بسیار ارزنده است. پیغمبر(ص) از تجارب یاران خود استفاده می‌کردند همانطور که تجربه خندق را از سلمان دریافت کردند.

سنگری در پایان گفت: توصیه حضرت اباعبدالله(ع) برای زیست مناسب در فضای یک خانواده آرمانی، این است که تجربه‌ها ارج گذاشته شود. بنابراین به تجربه‌های همسران، فرزندان و اطرافیان خود احترام بگذارید و آنها را به زیست خود بیفزایید.