کد خبر: ۳۹۹۰۷۵۵

تاریخ: ۲۴ مرداد ۱۴۰۰ - ۰۸:۴۳

درس‌های قرآنی قیام حسینی / رمز جاودانگی عاشورا توجه به عبرت‌هاست

پیشکسوت قرآنی فارس با بیان اینکه عاشورا تفسیر قرآن کریم است و کربلا کلاس واحدهای عملی تفسیر قرآن و معلم این کلاس ارزشمند حضرت اباعبدالله الحسین(ع) است، به تبیین درس‌های قرآنی عاشورا پرداخت.

لیلی رشیدی، پیشکسوت قرآنی فارس، در گفت‌وگو با ایکنا از فارس، با بیان اینکه عاشورا تفسیر قرآن کریم است و کربلا کلاس واحدهای عملی تفسیر قرآن و معلم این کلاس ارزشمند حضرت اباعبدالله الحسین(ع) است، گفت: رابطه این بزرگ معلم با قرآن کریم آن‌قدر شفاف و عمیق است که حضرت از اولین لحظات آغاز نهضت کربلا تا آن هنگام که رأس مطهرش بر فراز نیزه بود، به تلاوت کلام خدا مشغول بود.

وی افزود: همچنین آن حضرت از عصر روز تاسوعا تا صبح عاشورا برای اقامه نماز و تلاوت قرآن از دشمن مهلت می‌گیرد تا به راز و نیاز و مناجات عاشقانه با معبود و معشوق خود بپردازد.

رشیدی به تبیین درس‌های قرآنی عاشورا پرداخت و افزود: نخستین درس این واقعه بزرگ، توکل است. آیات بسیاری از قرآن کریم اشاره به توکل کردن به ذات مقدس احدیت کرده است از جمله در آیه 173 سوره آل عمران می‌فرماید «الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَانًا وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ؛ همان كسانى كه [برخى از] مردم به ايشان گفتند مردمان براى [جنگ با] شما گرد آمده‏ اند پس از آن بترسيد و[لى اين سخن] بر ايمانشان افزود و گفتند خدا ما را بس است و نيكو حمايتگرى است».

این فعال قرآنی با بیان اینکه قیام خونین عاشورا، سرشار از این آموزه نیک الهی است که فرجامی جز پیروزی حق بر باطل را نوید نبخشید، گفت: امام حسین(ع) گرچه به استناد دعوت‏نامه‌‏های کوفیان به سمت آنان حرکت کرد، ولی توکل آن حضرت به خداوند متعال بود. به همین دلیل، وقتی میان راه، خبر بی‏‌وفایی مردم و شهادت مسلم بن عقیل را شنید، تصمیم خویش را تغییر نداد و برای انجام تکلیف، با توکل به خدا راه خود را ادامه داد. همچنین بر این اساس بود که صبح عاشورا و با شروع حمله بی‏‌رحمانه دشمن، در نیایشی به درگاه خدا، اعتماد به پروردگارش را چنین بیان فرمود: خداوندا! تو تکیه‏‌گاه من در هر اندوه، و امید من در هر سختی هستی، تو در هر پیشامدی تکیه‏گاه و مایه پشت‏گرمی من هستی.

رشیدی دومین درس قرآنی عاشورا را رضا و تسلیم شدن در برابر حضرت حق برشمرد و گفت: در آیه 22 سوره لقمان خداوند می‌فرماید «وَمَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى وَإِلَى اللَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ؛ و هر كس خود را در حالى كه نيكوكار باشد تسليم خدا كند قطعاً در ريسمان استوارترى چنگ درزده و فرجام كارها به سوى خداست».

این پیشکسوت قرآنی فارس اضافه کرد: یکی از درس‌های دیگر کربلا، راضی بودن به رضای الهی است. هدف امام حسین(ع) فقط خشنودی خدا و پیامبر او بود. اگر در آن قیام خونین، جان عزیزش را نثار کرد، اگر سخت‏ترین مصیبت‏ها را به جان خرید و اگر خاندان گرامی‏‌اش را به دست اسارت سپرد، هدفی جز کسب رضای الهی نداشت. امام حسین(ع) هنگامی که قصد داشت از مکه به سمت عراق خارج شود، خود در خطبه‌‏ای به این ویژگی اشاره فرموده است، ما اهل بیت(ع) به آنچه خدا راضی است، راضی و خشنودیم و در مقابل بلا و امتحان او، صبر می‌کنیم.

وی سومین درس قرآنی عاشورا را آزادگی دانست و افزود: در آیات مختلفی از قرآن ضمن دعوت به بندگی خداوند و برحذر داشتن از بندگی غیرخدا، تصریح می‌كند كه بندگی او باعث اخلاص در دین، دوری از پلیدی، راه درست و رهایی از هرگونه ظلمت و گمراهی است. «إِنَّنِي أَنَا اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدْنِي وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي؛ منم من خدايى كه جز من خدايى نيست پس مرا پرستش كن و به ياد من نماز برپا دار» (آیه 14 سوره طه).

رشیدی با بیان اینکه عاشورا، نماد آزادگی است و حضرت سیدالشهدا(ع) سرور آزادگان جهان است، گفت: حضرت  در پاسخ کسانی که بیعت با یزید را از ایشان می‏‌خواستند تا در امان بماند، فرمودند آگاه باشید! ناپاک زاده فرزند ناپاک زاده، مرا میان دو چیز مجبور کرده است: بین مرگ و ذلت، ولی هیهات که ما ذلت و خواری را بپذیریم. خداوند پذیرش ذلت را بر ما و بر پیامبر و مؤمنان روا نداشته است و دامن‌‏های پاک و دارای اصالت و شرف و خاندان دارای همت والا و عزت نفس ما هرگز اجازه نمی‏‌دهد اطاعت فرومایگان را بر مرگ شرافتمندانه ترجیح دهیم، بنابراین از نظر اسلام آزادی تنها در بندگی خالص خداوند است و تن دادن به گناه و شهوات، عین اسارت و بردگی است.

این پیشکسوت قرآنی چهارمین درس قرآنی عاشورا امر به معروف و نهی از منکر برشمرد و گفت: در آیه 41 سوره حج خداوند می‌فرماید «الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَلِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ؛ همان كسانى كه چون در زمين به آنان توانايى دهيم نماز برپا مى‌دارند و زكات مى‏‌دهند و به كارهاى پسنديده وا مى‌دارند و از كارهاى ناپسند باز مى‌دارند و فرجام همه كارها از آن خداست».

وی بیان کرد: یکی از درس‌های مهم قرآنی نهضت حسینی، توجه به دو فریضه مهم امر به معروف و نهی از منکر است. امام حسین(ع) در وصیت‏نامه‌‏ای که هنگام خروج از مدینه و در زمان وداع با برادرش محمد بن حنفیه برای وی نوشت، هدف از حرکت خویش را چنین برشمرد: من نه از روی سرمستی وگستاخی و نه برای فساد و ستمگری حرکت کردم، بلکه تنها برای طلب اصلاح در امت جدم حرکت کردم. می‏خواهم امر به معروف و نهی از منکر کنم و به سیره جدم و پدرم علی‌بن ابی‏طالب عمل کنم.

رشیدی در بخش پایانی سخنان خود با بیان اینکه عاشورا سراسر حماسه و درس و عبرت است که قرن‌هاست زنده مانده است، گفت: مسلماً یکی از رموز اصلی احیا و زنده نگه داشتن حماسه عاشورا توجه به درس‌ها و عبرت‌های آن است که اصل ماجرا همین است و خوب است که در عزادری‌ها و ایام محرم و صفر به این نکته توجه ویژه داشته و از هر فرصتی برای تبیین این درس‌ها استفاده کنیم.