کد خبر: ۳۹۹۱۲۵۳

تاریخ: ۲۵ مرداد ۱۴۰۰ - ۲۲:۴۶

یادداشت/

اصحاب سبت، نقدی قرآنی به اهالی روزگار ما

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمحمدحسین مدرسی، استاد و پژوهشگر حوزه علمیه در یادداشتی رفتار برخی از شهروندان کشور را به ماجرای اصحاب سبت تشبیه کرد و گفت: برخی برای دورزدن قوانین به هر وسیله‌ای تمسک می‌کنند.

به گزارش ایکنا؛ متن یادداشت حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمحمدحسین مدرسی، استاد و پژوهشگر حوزه علمیه به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم

در قرآن مجید در پنج مورد صحبت از اصحاب سبت به میان آمده است:

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ – (بقره 65)

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ آمِنُوا بِمَا نَزَّلْنَا مُصَدِّقًا لِمَا مَعَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَطْمِسَ وُجُوهًا فَنَرُدَّهَا عَلَىٰ أَدْبَارِهَا أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّا أَصْحَابَ السَّبْتِ ۚ وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا – (نساء 47)

وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ الطُّورَ بِمِيثَاقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُلْنَا لَهُمْ لَا تَعْدُوا فِي السَّبْتِ وَأَخَذْنَا مِنْهُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا – (نساء 154)

وَاسْأَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَيَوْمَ لَا يَسْبِتُونَ ۙ لَا تَأْتِيهِمْ ۚ كَذَٰلِكَ نَبْلُوهُمْ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ – (اعراف 163)

إِنَّمَا جُعِلَ السَّبْتُ عَلَى الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِيهِ ۚ وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ – (نحل 124)

اصحاب سبت گروهی از یهود بودند که در ساحل دریا زندگی می‌کردند. خداوند به عنوان آزمایش به آنها دستور داد که روز شنبه را بزرگ بدارند و دست از صید ماهی بکشند و مشغول عبادت شوند. آنها مدتی این کار را کردند و بعد از آن ماهیان به عادت همیشگی که روز شنبه، صید نیست و امن است، بر روی آب ظاهر و روزهای دیگر متفرق و ناپدید می‌شدند.

این گروه یهود برای اینکه به خیال خودشان هم فرمان الهی را تمرد نکرده باشند و هم ماهیان آماده را از دست ندهند، حیله‌ای به کار بردند، یا روز قبل از آن توری در آن برکه پهن می‌کردند و غروب شنبه آن را می‌کشیدند و ماهیان را صید می‌کردند و یا اینکه راه باریکی در آن برکه درست کرده بودند که ماهیان از آن راه به برکه بردند و غروب شنبه آن راه را می‌بستند و بعداً آنها را صید می‌کردند. خداوند گاهی از آنها به گروه تجاوزگر «اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ» یاد کرده و گاهی آنها را مورد لعنت خودش قرار داده است؛ (كَمَا لَعَنَّا أَصْحَابَ السَّبْتِ).

مثال کاربردی این قضیه در هر زمانی و هر مکانی به مناسبت خودش، پدید می‌آید. مثالی که در این روزها می‌توانیم بزنیم، این است که دولت اسلامی می‌گوید به خاطر حفظ سلامت و جلوگیری از شیوع مرض کرونا از فلان تاریخ تعطیل است و کسی هم به مسافرت نرود. برخی برای فرار از جریمه یا ترس از برگشت دادن، یک‌روز قبل از روز ممنوعیت به مسافرت می‌روند و بعد از اتمام ممنوعیت از مسافرت برمی‌گردند.

نقل قرآن از قضایای امّت‌های سابقه، داستان‌سرایی و مشغولیّت نیست، بلکه برای پند گرفتن و عبرت است. خودش می‌فرماید:  «لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبَابِ: در داستان‌های آنان، عبرت برای صاحبان عقل و اندیشه است».

امیدوارم خداوند به لطف و کرمش گناهانی را که باعث این مریضی‌ها و گرانی‌ها و خشک‌سالی شده است، از ما ببخشد و ما را شاکر نعمت‌های خودش قرار دهد.