کد خبر: ۳۹۹۲۰۷۹

تاریخ: ۳۰ مرداد ۱۴۰۰ - ۱۵:۱۷

سیدجواد هاشمی‌فشارکی تبیین کرد؛

ایجاد مفاهمه میان مسلمانان با شکل‌گیری ارتباط بین مساجد جهان

پژوهشگر و استاد دانشگاه امام حسین(ع) ضمن انتقاد از سکوت کشورها در قبال تخریب کالبدی و محتوایی مساجد جهان اسلام، گفت: وقتی بین مساجد مختلف تبادل اندیشه، طرح، فکر و ... صورت گیرد، سبب نزدیک‌تر شدن قلوب و تفکرات به یکدیگر و مفاهمه در مشکلات و سختی‌ها و موجب تضعیف دشمنان در برابر مساجد می‌شود.

به گزارش ایکنا، دنیس مایکل ولیم روهان، شهروند رژیم صهیونیستی در ساعت 7 روز ۲۱ آگوست سال ۱۹۶۹ مسجدالاقصی را به آتش کشید. در نتیجه این اقدام، ۱۵۰۰ متر مربع از فضای مسجد از بین رفت و منبر تاریخی مسجد منتسب به سلطان ناصر صلاح‌الدین یوسف بن ایوب(سال ۵۸۳ هجری) در آتش سوخت. پس از این فاجعه، در اجلاس وزیران امور خارجه کشورهای اسلامی تهران، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ایران به این اجلاس پیشنهاد کرد تا سالگرد آتش زدن مسجدالاقصی توسط اسرائیل به عنوان روز جهانی مساجد تعیین شود که مورد پذیرش قرار گرفت.

علی‌رغم اینکه نام‌گذاری این روز به عنوان روز جهانی مسجد مورد تأیید همه کشورهای اسلامی بود، اما متأسفانه در اغلب کشورها این روز در سکوت خبری مسئولان و رسانه‌ها سپری می‌شود.

اما به راستی چرا مساجد و به صورت مشهودتر مسجدالاقصی همیشه مورد هجمه دشمنان بوده است؟ سیدجواد هاشمی فشارکی، پژوهشگر و استاد دانشگاه امام حسین(ع) در گفت‌وگو با ایکنا به تشریح این مسئله پرداخت.

وی با اشاره به اینکه با وجود مذموم بودن تخریب و آتش‌زدن مسجد اما کشورهای جهان نسبت به این فاجعه بی‌تفاوت هستند و یا به سادگی از کنار آن عبور می‌کنند، از سکوت کشورهای اسلامی در خصوص روز جهانی مسجد نیز انتقاد کرد و گفت: آسیب به مساجد همسو با اهداف نظام سلطه است و به همین علت در برابر آسیب‌ها و تخریب‌هایی که به سایر مساجد نیز وارد می‌شود، سکوت اختیار می‌شود.

نویسنده کتاب «معماری و شهرسازی اسلامی در آیینه قوانین و مقررات» اضافه کرد: اسلام به دلیل بنیادی که خداوند به عنوان آخرین دین توحیدی برای آن بنا نهاده و قرار است این دین، جهانی و متصل به قیام امام مهدی(عج) و حکومت عدل مهدوی شود، با نظامی که به دنبال سلطه بر جهان است مبارزه می‌کند.  فلسفه وجودی اسلام این است که ستم نمی‌کند و زیر بار ستم نمی‌رود پس با نظام سلطه کنار نخواهد‌ آمد و اینجاست که تضاد بنیادین بین این دو رویکرد ایجاد می‌شود.

مسجد؛ کانون تضاد اسلام و نظام سلطه

وی کانون این تضاد را مساجد دانست و گفت: مسجدالاقصی و مسجد‌الحرام در رأس همه مساجد در جهان هستند. این دو قبله را دشمنان اسلام در معرض تهدید و محدودیت قرار داده‌اند. بر مسجد الاقصی صهیونیسم را حاکم کردند و این نماد جهان اسلام در معرض تخریب‌های مکرر قرار دارد. مسجدالحرام نیز که از نظر وسعت بزرگ‌ترین مسجد جهان اسلام است و همه مساجد جهان به سوی این مسجد است در دست وهابیت قرار گرفته.

فشارکی با تأکید بر اینکه این قبله براساس آیه صریح قرآن باید برای قیاما للناس باشد، گفت: مسلمانان باید سالیانه در این مسجد حضور پیدا کرده و مناسک حج را با آداب خاص برگزار کنند. سیری که در حج طی می‌شود همه انسان‌ها را به سمت یکی شدن پالایش می‌کند. اما دشمنان اسلام می‌خواهند این مسجد را از فلسفه وجودی قیاما للناس تهی کنند. وهابیت پیشینه‌ای در جهان اسلام ندارد و ابداع استکبار برای سیطره بر مساجد جهان اسلام است. وهابیت مساجد تاریخی و مهم جهان اسلام را محدود، بسیاری از آنها را تخریب و در تلاش است مساجد را از محتوا تهی و فلسفه خود را بر این مساجد حاکم کند.

وی اضافه کرد: علی رغم اینکه در همه کشورها تلاش می‌شود آثار باستانی حفظ شود، وهابیت تمام آثار اسلامی را از بین می‌برند و بنای جدید به جای آن می‌سازند تا پوسته بماند و هویت برود.

این پژوهشگر کشورمان ادامه داد: مسجدالاقصی و مسجدالحرام هم از نظر فیزیکی و هم از نظر محتوایی در خطر هستند و وحدت مساجد جهان اسلام و تشکیل هیئت‌امنایی برای پیگیری مسائل مساجد جهان اسلام می‌تواند موجب شود دو مسئله مسجدالاقصی و مسجدالحرام در صدر برنامه‌های مساجد جهان قرار گیرند و مسلمانان برای رفع مشکلات این دو مسجد و تضعیف مدیریت وهابیت و صهیونیسم بر آنها تلاش کنند.

وی در خصوص چرایی اهمیت مساجد برای دشمنان اسلام، گفت: آیات متعددی در تکریم مسجد وجود دارد و در طول تاریخ نیز شاهد جایگاه بی‌بدیل مساجد در تحولات جهان اسلام بوده‌ایم. قطب مسلمانی و اسلام در مسجد تجلی و قلب جهان اسلام در مسجد می‌تپد. توصیه زیادی نیز برای اقامه نماز در مسجد داریم که فضیلت زیادی نیز برای آن برشمرده شده است. توصیه این است که مسلمانان هر روز در چند نوبت در مسجد قلوبشان را پاکسازی کنند. این قلب تپنده در جامعه اسلامی در حال انتقال نور و صدای اسلام به قلب مسلمانان است و زنگارهای روزانه را از قلب‌ها می‌زداید.

وی به کارکردهای متعدد مسجد در کنار اقامه نماز اشاره و تصریح کرد: مباحث روز جهان باید در مساجد مطرح و همین مسئله موجب شود مسلمانان به روز باشند و وظایف مسلمانی در هر برهه زمانی در برابر مشکلات جامعه و همنوعانشان و نیز دشمنان اسلام را به خوبی رصد و نسبت به ادای وظیفه خود اقدام کنند.

این استاد دانشگاه افزود: همین عملکرد روشنگر و فعال مسجد بوده که مسلمانان را در برابر بسیاری از فتنه‌ها و تهدیدات خارجی بیمه کرده و فتنه‌های درونی انسان‌ها را نیز با ارتقای معنوی کاهش داده است.

وی تصریح کرد: همین جایگاه و کارکرد مسجد موجب شده دشمنانی که به دنبال اسلام بی‌توجه به مسائل سیاسی و مباحث روز هستند، مساجد را هدف قرار داده و سعی ‌کنند مساجد به روش‌های مختلف تضعیف شود. این تضعیف محدود به جایگاه اجتماعی مسجد نیست بلکه سال‌هاست که تلاش می‌شود کالبد مساجد نیز تغییر داده شده و هویت اسلامی و معماری اسلامی مساجد محو شوند، به نحوی که وقتی از کنار مسجدی عبور می‌کنی حتی متوجه نشوی که این مکان مسجد است به خصوص در عربستان که مساجد مدرن شبیه سایر ساختمان‌ها ساخته می‌شود و المان‌ها و نمودهای اسلامی آن حذف شده است.

مساجد را کم رنگ می‌کنند چون نتوانستند حذف کنند

فشارکی تصریح کرد: دشمنان چون نتوانستد وجود مسجد را از جهان اسلام حذف کنند، در تلاش برای از بین بردن کارکردها و کم‌رنگ کردن جلوه‌های اسلامی مساجد هستند. دشمنان تلاش می‌کنند جنبه سیاسی مسجد را از مسجد بگیرند تا مساجد را از محتوای روز تهی و به محلی برای انجام آداب صرف تقلیل دهند و مسلمانان بی‌توجه به واقعیت دین و مسائل روز جامعه در این مساجد تربیت شوند که نسبت به سایر مسلمانان در مناطق دیگر جهان بی‌توجه هستند؛ این هدف اصلی تهدید و تهاجم علیه مساجد است.

وی با ابراز خرسندی از اینکه مساجد در ایران جایگاه دینی حقیقی خود را حفظ کرده و نقش مهمی در پیروزی انقلاب، جنگ تحمیلی و کمک به مردم در بحران‌های طبیعی مثل سیل و زلزله داشت، گفت: در دوران کرونا نیز مسجد توان انطباق خود با مشکلات و ارائه راهکار برای حل آنها را نشان داد. در بحران معیشتی نیز مساجد محل ساماندهی و توزیع بسته‌های معیشتی بود.

نویسنده کتاب مسائل مسجد و نمازخانه در آیینه قوانین و مقررات با ابراز تأسف از اینکه علی‌رغم اینکه بعد از انقلاب اسلامی مصوبات زیادی در خصوص مساجد و نمازخانه‌ها تدوین و برای نهادهای مختلف در این زمینه نقش تعیین شده است، اما شاهد وجود ضعف‌هایی در مسائل مربوط به مساجد هستیم، گفت: برای مثال در دوره شورای اول شهر تهران مقرر شد خانه‌های فرهنگ ایجاد شود که مغایر با روح و مرکزیت مسجد بود.

فشارکی تشریح کرد: این کانون‌ها مجاور مساجد ایجاد شدند، در صورتی که باید خود مساجد توسعه پیدا می‌کردند. بودجه و امکانات را به این کانون‌ها بردند و محتواهای ضعیف فرهنگی در این اماکن ترویج و معضلات فرهنگی به وجود آورد. حداقل باید مدیریت این مراکز به مساجد سپرده می‌شد که رویکرد مسجد محوری حفظ و مسائل فرهنگی اجتماعی با رویکرد دینی تسری داده شود.

وی ادامه داد: نهادها و سازمان‌های مختلف در کشور وجود دارد اما با توجه به جایگاه و پتانسیل مساجد در اسلام، این نهادها نمی‌توانند از عهده انجام وظایف مساجد بربیایند پس باید به تقویت مساجد اهتمام داشت.

استاد دانشگاه امام حسین(ع) به امکان برقراری ارتباط بین مساجد جهان اسلام با توجه به گسترش فضای ارتباطی در جهان اشاره کرد و گفت: مساجد در اسلام محور هستند اما در مناطق مختلف جهان ضعف‌ها و قوت‌هایی دارند که با برقراری ارتباط با هم، امکان تبادل نظر و هم‌افزایی تجارب را دارند.

نویسنده کتابی مبانی، کارکردها و ویژگی‌های مساجد افزود: برقراری این ارتباط به کاهش مشکلات مسلمانان و ارتقای فعالیت مساجد در جهان کمک می‌کند. مطالعات خوبی در خصوص مکان، شکل و کالبد مساجد در ایران صورت گرفته که می‌تواند برای مساجد جهان اسلام کارگشا باشد. شکل‌گیری ارتباط بین مساجد می‌تواند وحدت جهان اسلام را در پی داشته باشد. وقتی بین مساجد مختلف تبادل اندیشه، طرح، فکر و ... صورت گیرد، سبب نزدیک‌تر شدن قلوب و تفکرات به یکدیگر و مفاهمه در مشکلات و سختی‌ها و موجب تضعیف دشمنان در برابر مساجد می‌شود.