کد خبر: ۳۹۹۴۵۲۰

تاریخ: ۱۰ شهريور ۱۴۰۰ - ۱۷:۰۳

آخرین تحولات افغانستان؛

از روایت پوتین درباره «تراژدی» حضور آمریکا در افغانستان تا نگرانی از تکرار حادثه یازده سپتامبر

رئیس‌جمهور روسیه در سخنانی درباره حضور بیست ساله آمریکا در افغانستان، دستاورد این حضور را یک تراژدی غم‌انگیز برای افغانستان دانست. از سوی دیگر برخی تحلیلگران نگرانند پس از تحولات افغانستان، گروه‌هایی همچون داعش تجدید قوا کنند یا حوادثی مشابه یازده سپتامبر تکرار شود.

به گزارش ایکنا؛ از زمان تسلط طالبان بر افغانستان در ۱۵ اگوست، هزاران افغان، دیپلمات و شهروند خارجی این کشور را ترک کرده‌اند و گمان می‌رود هنوز تعداد دیگری که خواستار خروج باشند، وجود دارند. بسیاری از افغان‌هایی که با نیروهای خارجی به هر نحوی همکاری داشتند، نگران اقدامات تلافی‌جویانه طالبان هستند. با این حال طالبان وعده می‌دهد حقوق اساسی مردم، به ویژه زنان و اقلیت‌ها را رعایت کند؛ وعده‌ای که عده قلیلی از افغان‌ها آن را باور دارند.

روایت پوتین از «تراژدی» حضور آمریکا در افغانستان

رئیس‌جمهوری روسیه امروز چهارشنبه گفت، ایالات متحده ۲۰ سال حضور خودش را در افغانستان حفظ کرد و تلاش داشت مردم آن را متمدن کند اما حضور آن در این کشور تنها موجب تراژدی شد.

به گزارش اسپوتنیک، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه در نشستی با محصلان روس گفت: در مورد رویدادهایی که چندان دور از ما اتفاق نمی‌افتد، در افغانستان به مدت ۲۰ سال نیروهای آمریکایی در آنجا حضور داشتند و به مدت ۲۰ سال تلاش کردند تا مردم محلی را متمدن کنند؛ به معنای وسیع‌تر، هنجارها و استانداردهای خود را تحمیل کنند، از جمله موارد مرتبط با سازمان سیاسی این جامعه. این امر فقط منجر به فاجعه شد، هم برای کسانی که این کار را کردند ـ ایالات متحده ـ و حتی بیشتر برای افرادی که در افغانستان زندگی می‌کنند.

صدور مجوز کمک‌های انسانی به افغانستان از سوی آمریکا

یک مقام خزانه‌داری آمریکا به رویترز گفت که ایالات‌ متحده هفته گذشته مجوز ادامه کمک‌های بشردوستانه به افغانستان را صادر کرده است. این در حالی است که طالبان که در فهرست سیاه واشنگتن قرار دارد، کنترل افغانستان را به دست گرفته است.

این مجوز که خزانه‌داری آمریکا آن را صادر کرده به دولت آمریکا و پیمانکارانش اجازه می‌دهد با وجود ادامه تحریم طالبان، کمک‌های بشردوستانه به مردم افغانستان، شامل تحول غذا و دارو را ادامه دهند. تاریخ انقضای این مجوز اول مارس ۲۰۲۲ است.

به گفته این مقام آگاه هدف از صدور این مجوز اطمینان از ادامه کمک‌های بشردوستانه به مردم افغانستان است و این کمک‌ها به دست مقامات طالبان نمی‌رسد. سازمان ملل می‌گوید ۱۸ میلیون نفر از مردم افغانستان، حدود از جمعیت این کشور به کمک نیاز دارند.

با این حال به موجب تحریم‌های آمریکا هرگونه همکاری شرکت‌های آمریکایی با طالبان، تحریم و مجازات این شرکت‌ها را به دنبال خواهد داشت.

افشای ابعاد همکاری طالبان در خروج نیروهای آمریکایی

وزارت دفاع آمریکا گفته است که ارتش ایالات متحده با طالبان برای کمک به خروج آمریکایی‌ها و اتباع افغان همکاری داشت. سه مقام ارشد دفاعی آمریکا گفتند، اما سطح هماهنگی و کمک بسیار فراتر از چیزی است که رهبران پنتاگون علناً گفته‌اند.

این مقام‌ها گفتند، نیروهای طالبان که دو دهه با آمریکا جنگیده بودند، به مدت بیش از یک هفته آمریکایی‌ها را از ایست‌های بازرسی رد کرده، خیابان‌ها را خلوت می‌کردند تا آمریکایی‌ها در امنیت عبور کنند و حتی چمدان‌ها را تا گیت فرودگاه می‌بردند. مقام‌ها همچنین گفتند، شاید آنها جلوی برخی از حملات را هم گرفته باشند.

یک شهروند آمریکایی گفت، کمتر از ۲۴ ساعت پیش از تکمیل خروج ایالات متحده از افغانستان، طالبان جلوی یک اتوبوس به مقصد فرودگاه کابل را گرفت و همه مسافرانش را پیاده کرد و گفت این اتوبوس احتمالا مواد منفجره جاساز کرده و احتمالا دو عامل انتحاری دارد. این شهروند آمریکایی حاضر در صحنه که ان.بی.سی نیوز به دلایل امنیتی نامش را نگفت، یکشنبه به همراه شش دخترش در آن اتوبوس حضور داشت که طالبان آن را در نزدیکی فرودگاه کابل متوقف کرد. دو منبع مطلع هم گفتند که طالبان تمام مسافران را خارج کرد.

این شهروند آمریکایی و دو دخترش تا زمانی که طالبان بگوید، در جایی پناه گرفتند. یک مقام ارشد در کنگره آمریکا که از این موضوع اطلاع داشت، گفت: طالبان کاملا موثر بود. بدون نگه داشتن آن اتوبوس، ممکن بود حمله‌ای به فرودگاه رخ دهد که جان ده‌ها تن از جمله آمریکایی‌ها را بگیرد.

روز دوشنبه ساعاتی پس از خروج آخرین نظامیان آمریکایی از کابل، ژنرال فرانک مک‌کنزی، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا گفت: وقتی به روند خروج نزدیک شدیم، طالبان بسیار عملگرا و خیلی منظم عمل کرد. آنها به ما در تامین امنیت فرودگاه کمک کردند. نه خیلی عالی اما به خوبی تلاش کردند و این برای ما بسیار کمک‌کننده بود، خصوصا در آخر کار.

در حالی که بسیاری از آمریکایی‌ها توانستند از ایست‌های بازرسی طالبان عبور کنند، همچنین گزارش‌هایی از ضرب و جرح برخی از آمریکایی‌ها و افغان‌ها و بازگردانده شدن آنها به دست طالبان وجود دارد.

این همکاری نزدیک اتفاق افتاد چون دو طرف خواستار خروج نظامیان آمریکایی بودند و اینکه آنها یک دشمن مشترک داشتند؛ داعش. یک شبه‌نظامی داعش خراسان پنجشنبه گذشته در سمت جنوبی فرودگاه کابل جلیقه انفجاری خود را به کار انداخت و طی انفجاری، ۱۳ نظامی آمریکایی و ده‌ها غیرنظامی افغان کشته شدند. طالبان در راستای تاکید بر کنترلش بر این کشور، به وضوح به آمریکا اعلام کرد نمی‌خواهد شبه‌نظامیان داعش خراسان به این فرودگاه راه پیدا کنند.

سخنان بایدن درباره خروج از افغانستان

رییس‌جمهوری آمریکا به بیان اعترافاتی تلخ درباره دستاوردهای حضور نظامی کشورش در افغانستان پرداخت. جو بایدن در پی خروج کامل نیروهای آمریکایی از افغانستان پس از ۲۰ سال، ۲۴ ساعت پس از پرواز آخرین هواپیمای آمریکایی از فرودگاه کابل گفت: جنگ در افغانستان اکنون به پایان رسیده است. من چهارمین رئیس‌جمهوری آمریکا هستم که باید با این مساله روبرو می‌شد که آیا این جنگ پایان یابد یا خیر.

زمانی که نامزد انتخابات شدم به پایان جنگ تعهد دادم و امروز به این تعهد عمل کردم. ما طولانی‌ترین تخلیه هوایی در تاریخ آمریکا را تکمیل کردیم و از مارس گذشته تا آغاز تخلیه‌ در افغانستان با تهدیداتی روبه‌رو بودیم.

وی گفت: در آوریل، من تصمیم گرفتم که این کار را پایان دهم. به عنوان بخشی از این تصمیم، ما تاریخ 31 اوت را برای خروج نیروهای آمریکایی تعیین کردیم. فرض بر این بود که بیش از 300 هزار نیروی امنیت ملی افغانستان که ما در دو دهه گذشته آموزش داده بودیم و آنها را تجهیز کرده بودیم ، یک دشمن قوی در جنگ‌های داخلی آنها با طالبان باشد. این فرض که دولت افغانستان بتواند برای مدتی فراتر از عقب نشینی نظامی ادامه دهد ، دقیق نبود. اما من همچنان به تیم امنیت ملی مان دستور دادم که برای هر احتمالی آماده شوند و این همان کاری است که ما انجام دادیم.

پذیرش روزنامه‌نگاران افغان از سوی مکزیک

۱۷۵ نفر دیگر از فعالان و روزنامه‌نگاران مستقل افغان به همراه خانواده‌هایشان وارد مکزیک شدند. مکزیک چهار پرواز کامل از اتباع افغان را پذیرفته و به آنها تابعیت داده است که در میان آنها اعضای تیم دختران رباتیک افغانستان هم دیده می‌شوند. این گروه ۱۷۵ نفری آخرین پروازی بوده که از فرودگاه کابل برخاسته است.

سری جدید روزنامه‌نگاران و فعالان رسانه‌ای که وارد مکزیک شده‌اند در شبکه تلویزیونی طلوع و رادیو آرمان کار می‌کردند. دولت مکزیک گفته در روزهای آینده باز هم اتباع افغان وارد این کشور خواهند شد.

فارین پالیسی: خطر قدرت‌گیری داعش جدی است

فاواز گرگس در فارین پالیسی نوشت: حملات تروریستی داعش افغانستان موسوم به دولت اسلامی خراسان در فرودگاه کابل که کوتاه زمانی پس از پیروزی برق‌آسای طالبان بر دولت تحت حمایت افغانستان انجام شد، چالشی مستقیم برای حاکمان تازه کابل است. این حملات زنگ هشدارِ تردیدها درباره توانمندی طالبان برای تامین امنیت افغانستان و همچنین احتمال تبدیل شدن این کشور به مرکز تروریسم بین‌المللی را به‌صدا درآورده است.

خطر یک بازخیزش تروریستی، در وهله نخست، از گروه دولت اسلامیِ رقیبِ طالبان سرچشمه می‌گیرد. دولت اسلامی خراسان (داخ) در نخستین بیانیه رسمی‌اش درباره سلطه طالبان اعلام کرد که این گروه پیروزی‌اش در افغانستان را نه با جهاد یا مبارزه مسلحانه بلکه از طریق تبانی با آمریکایی‌ها به دست آورده است. این اظهار نظر نشان می‌دهد که دولت اسلامی قصد مقاومت مسلحانه در برابر حکومت طالبان را دارد.
هدف دولت اسلامی خراسان، به عنوان رقیب سرسخت طالبان، این است که جنبش طالبان را تحقیر و حکومت نوپای آن را تضعیف کند.
طالبان هدف اصلی است، اما دولت اسلامی خراسان می‌‌خواهد از ائتلاف آمریکایی در افغانستان نیز انتقام بگیرد، از این رو با یک تیر دو دشمن را هدف می‌گیرد و همزمان نیروهای تازه استخدام و شبه‌نظامیان اسلام‌گرای سراسر جهان را جذب می‌کند.
خبر بد برای مردم افغانستان و جهان این است که حملات فرودگاه کابل نه نخستین و نه آخرین حملات دولت اسلامی خراسان نخواهد بود. طبق گزارش ماه ژوئن سازمان ملل، این گروه در چهار ماه نخست سال جاری میلادی ۷۷ حمله در افغانستان علیه غیرنظامیان، مقامات دولتی و اعضای طالبان انجام داده که در مقایسه با حملات بازه زمانی مشابه در سال گذشته، ۲۱ حمله بیشتر است.

ادعای توافق طالبان با سیاستمداران افغان

یک مقام رسمی طالبان گفت که این گروه همراه با دیگر رهبران افغانستان در مورد تشکیل دولت و کابینه جدید تحت رهبری طالبان به اجماع رسیده‌اند.

بلال کریمی عضو کمیسیون فرهنگی این گروه امروز چهارشنبه گفت که هیبت الله آخوندزاده فرمانده عالی طالبان رهبر عالی هر شورای حکومتی خواهد بود و ملا عبدالغنی برادر یکی از سه معاون آخوندزاده و چهره عمومی طالبان هم احتمالا مسئول عملکرد روزانه دولت می‌شود.

کریمی در بخش دیگری از سخنان خود اضافه کرد: «رایزنی های مربوط به تشکیل دولت فراگیر افغانستان در میان رهبران امارت اسلامی با رهبران دولت قبلی و دیگر رهبران با نفوذ به طور رسمی پایان یافته است، آنها به اجماع رسیده اند و ما در آستانه اعلام کابینه و دولت ظرف چند روز آینده و نه چند هفته هستیم.

یک مقام ارشد هم که به دلیل خصوصی بودن مذاکرات نخواست نامش فاش شود، گفت: طالبان پیش از اعلام هرگونه بیانیه در مورد دولت خود منتظر خروج کامل نیروهای آمریکایی بودند. این مقام افزود:  آخوندزاده و برادر به زودی در کابل حضور عمومی خواهند داشت.

شکست مذاکرات طالبان با جبهه مقاومت پنجشیر

رئیس کمیسیون ارشاد و دعوت گروه طالبان روز چهارشنبه از شکست مذاکرات با جبهه مقاومت پنجشیر به رهبری احمدمسعود خبر داد و گفت که نیروهای طالبان در اطراف این استان مستقر شده اند.

به گزارش تلویزیون یک افغانستان، امیرخان متقی در این خصوص گفت که مذاکره با جبهه پنجشیر نتیجه نداده است و آنها آماده عملیات نظامی شده و از مردم پنجشیر نیز می‌خواهند که اجازه ندهند پنجشیر جفرافیای یک جنگ دیگر در این کشور شود.

متقی گفته است که گروه طالبان تمام مقامات محلی پنجشیر را از خود این استان تعیین کرده و مردم پنجشیر نباید اجازه دهند تعداد افرادی که خواهان جنگ هستند این استان را ناآرام سازند.

اما احمد مسعود، فرمانده جبهه مقاومت دوم در پنجشیر تاکنون در این باره واکنش نشان نداده است و دیروز سه‌شنبه گفته بود که حمله طالبان به پنجشیر شکست خورده است، حمله‌ای که در آن ۷ تن از افراد طالبان کشته و ۳ تن دیگر نیز زخمی شده اند.

هشدار نسبت به تکرار یازده سپتامبر

خالد نور، یک عضو تیم مذاکره کننده صلح دولت سابق افغانستان در گفت‌وگو با شبکه سی ان بی سی خاطر نشان کرد، جامعه جهانی زمانی که افغانستان را پس از خروج نیروهای شوروی سابق از این کشور در سال ۱۹۸۹میلادی رها کرد، مرتکب اشتباه شد.

وی خاطر نشان کرد، اگر این مساله دوباره تکرار شود، گروههای تروریستی ظاهر می شوند و برای انجام حمله در سراسر جهان طرح‌ریزی می‌کنند.

خالد نور که عضوی از هیات افغان بود که با طالبان در ژوئیه ۲۰۱۹ مذاکره کرد، در ادامه این مصاحبه گفت: ما این مساله را آشکارا گفته ایم که اگر جامعه بین الملل همان اشتباه گذشته را دوباره تکرار کند، جنگ و تروریسم مجددا به خاک و شهرهای آنها خواهد رسید.

وی افزود: در این صورت، جامعه جهانی می تواند بار دیگر شاهد تکرار حادثه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ باشد. این بسیار مهم است که در این مقطع، درباره اینکه با طالبان چه باید کار کرد با دقت بسیار عمل شود.

خالد نور که بخشی از تیم مذاکره‌کننده صلح دولت سابق افغانستان بود، عنوان کرد، این گروه خواهان مذاکره با گروه طالبان برای تشکیل یک دولت فراگیر است جایی که گروههای مختلف در آنجا نماینده داشته باشند.