کد خبر: ۳۹۹۷۰۱۶

تاریخ: ۲۲ شهريور ۱۴۰۰ - ۱۰:۴۴

درباره مردی که نسیمی برای معرفت نوجوانان قزوینی بود

مرحوم حاج احمد خدایاوران از اساتید قرآنی استان قزوین بود که اعتقاد داشت باید برای امام زمان (عج) سرباز تربیت کرد. تعدادی از شاگردان این استاد قرآنی در سال‌های دفاع مقدس به شهادت رسیدند، در سال‌های اخیر هم وی با راه‌اندازی طرحی به نام «نسیم معرفت» برای نوجوانان و «ادب زندگی» برای کودکان همچون گذشته برای تربیت دینی و اعتقادی فرزندان این سرزمین تلاش می‌کرد.

حاج احمد خدایاوران از پیشکسوتان عرصه تعلیم و تربیت اسلامی در استان قزوین بود و فعالیت‌های بسیاری در مسیر اشاعه فرهنگ قرآن و اهل‌بیت عصمت و طهارت (ع) داشت. وی از گذشته تا زمانی که در قید حیات بود با فروتنی و تواضعی مثال زدنی اهتمام خود را برای تربیت نوجوانان گذاشت چراکه معتقد بود باید برای امام زمان (عج) سرباز تربیت کرد. تعدادی از شاگردان این استاد قرآنی در سال‌های دفاع مقدس با حضور در جبهه‌های نبرد حق علیه باطل در راه اسلام به شهادت رسیدند، در سال‌های اخیر هم این استاد قرآنی با راه‌اندازی طرحی به نام «نسیم معرفت» برای نوجوانان و «ادب زندگی» برای کودکان همچون گذشته برای تربیت دینی و اعتقادی فرزندان این سرزمین تلاش می‌کرد.

این استاد قرآن چهارشنبه ۱۰ شهریور بر اثر ابتلا به ویروس کرونا دعوت حق را لبیک گفت. آنچه می‌خوانید گوشه‌ای از تلاش حاج احمد خدایاوران از زبان شاگردان وی است.

فروتنی و ایمانی قلبی

مجید وفاپور از قاریان و پیشکسوتان قرآنی استان قزوین در گفت‌وگو با ایکنا درباره مهمترین ویژگی‌های شخصیتی مرحوم خدایاوران اظهار کرد: حدود ۳۰ سال پیش با حاج آقا آشنا شدم و در جلسات مختلف در محضر این استاد قرآنی بودم، فروتنی و تواضعی که در این استاد قرآنی وجود داشت از جمله صفات بارز اخلاقی ایشان بود؛ یکی دیگر از مواردی که همیشه در رفتار و عمل به آن تأکید می‌کرد امر به معروف و نهی از منکر بود که در وجود این استاد قرآنی کاملاً احساس می‌شد.

علیرضا اکبری از رزمندگان دفاع مقدس در پاسخ به این سؤال گفت: از نقاط مثبت ایشان می‌توانم به خوش‌اخلاقی و خوش برخوردی اشاره کنم؛ این استاد قرآنی در مواجهه و صحبت با دوستان، همکاران و مردم از کلمات بسیار زیبا استفاده می‌کرد. نکته بعدی این که استاد خدایاوران خیلی خوش قول بود و اگر قول و وعده‌ای می‌داد تمام سعی خود را برای انجام آن به کار می‌بست.

وی اضافه کرد: مرحوم خدایاوران علاوه بر اینکه در خانواده مذهبی و شیعه متولد شده بود، خودش هم اهل مطالعه بوده و تمام اطلاعات و معلومات دینی خود را با مطالعه و تحقیق کسب کرده و این اطلاعات و معلومات خود را به درستی و با تلاش و کوشش به دیگران منتقل می‌کرد، به عنوان مثال قبل از انقلاب این استاد برای ما کلاس می‌گذاشتند و در این کلاس‌ها بود که من باور و اعتقاد و ایمان ایشان را با تمام وجود حس کردم.

اکبر حاج‌فتحعلی از قاریان و پیشکسوتان قرآنی استان قزوین نیز در پاسخ به این سوال بیان کرد: استاد خدایاوران انسان بسیار وارسته، معتقد، فعال و استاد اخلاق بود که گویی با خدایش عهد بسته بود تا عمر خود را در راه فعالیت‌های قرآنی و تربیتی بگذارد. در حقیقت وی اعتقاد داشت باید برای امام زمان (عج) سرباز تربیت کرد.

وی خاطرنشان کرد: استاد خدایاوران براساس تجزیه و تحلیل و بررسی‌هایی که انجام داد بیشتر تمرکزش را برای قشر کودک و نوجوان گذاشت، چرا که معتقد بود باید بذر هدایت به راه راست در سنین راهنمایی و دبیرستان در نوجوانان کاشته و شمع هدایت در این سنین روشن شود. ازاین‌رو برنامه‌ریزی آموزشی بسیار منظم و خوبی داشت و مفاهیم تقوا، اخلاص، بندگی و عقل را به خوبی در وجود دانش‌آموزان و جوانان نهادینه می‌کرد تا با این مشعل‌های نورانی در زندگی به سمت تعالی حرکت کنند.

حاج فتحعلی گفت: ایشان حق استادی به گردن خیلی از رزمنده‌ها داشت، چه آن‌هایی که به درجه رفیع شهادت رسیدند و چه آن‌هایی که توفیق شهادت نیافتند. با برخی از این شهدا هم‌محله‌ای بودیم و از سنین ابتدایی با آن‌ها آشنا بودم، شهید «مجید ماخانی» که پسرعموی شهید «محمدحسن ماخانی» است، معلم شهید «رجب‌علی قربانی»، شهید «ابراهیم سهیلی‌راد»، شهید «محمد نصیری‌زاده قلعه» از جمله بهترین دوستانم بودند که به فیض شهادت رسیدند.

همواره همراه نوجوانان

وفاپور درباره جلسات تربیتی و عقیدتی حاج احمد خدایاوران به ایکنا گفت: جلسات قبل از انقلاب موضوع مبارزاتی و بعد از انقلاب موضوع تربیتی داشت که برای جوانان و نوجوانان برگزار می‌شد. شب‌های عرفه در منزل ما دعای عرفه برگزار می‌شد که حاج آقا خدایاوران می‌آمد و این دعا را با نوای زیبا و ملکوتی خود تلاوت می‌کرد. سوزی که در صدای ایشان بود خلوص نیت و تقوای باطن را نشان می‌داد.

وی درباره فعالیت تربیتی مرحوم خدایاوران خاطرنشان کرد: حاج‌آقا مسائلی را که شاید اغلب والدین نتوانند مطرح کنند در مدارس راهنمایی و دبیرستان شناسایی و احکام شرعی را بدون رودربایستی با بچه‌ها بیان می‌کرد که در آن سنین برای بچه‌ها لازم و واجب بود، اخیراً هم طرحی به نام نسیم معرفت برای گروه خواهران و دختران و طرح ادب برای پسران در مدرسه امیرالمؤمنین و مکان‌های مختلف برگزار می‌شد که خیلی اثرات مطلوبی بر روی نوجوان‌ها داشت. ما خیلی از این نوجوان‌ها را می‌بینیم که وارد دانشگاه شدند و آن روحیات و سیر معنوی که در این کلاس‌ها طی کرده بودند در آن‌ها مشاهده می‌شود.

اکبری ضمن اشاره به چگونگی حضورش در جلسات مرحوم خدایاوران بیان کرد: قبل از پیروزی انقلاب من حدوداً ۱۵ سالم بود که با یکی از هم محلی‌های خودمان به نام آقای قربانی که بعدها به شهادت رسیدند آشنا شدم، وی کلاس‌هایی درهمان بحبوحه پیروزی انقلاب برای ما دایر کرد. سپس آقای قربانی مرحوم استاد خدایاوران را برای کلاس‌های اسلام شناسی، دین شناسی و تعمیق مسائل دینی معرفی کرد.

وی افزود: من از پدر و مادرم اجازه گرفتم تا کلاس در مهمان‌خانه منزل ما که یک اتاق ۲۰ تا ۳۰ متری بود برگزار شود، مخالفتی نشد و جلسه با دوستان و هم سن و سالان با حضور آقای قربانی و آقای خدایاوران هفته‌ای یک بار تشکیل شد.

این رزمنده پیشکسوت بیان کرد: از آنجاکه مرحوم خدایاوران در آموزش‌وپرورش معلم بود پس از پیروزی انقلاب هم فضا را برای مطرح کردن مطالب عقیدتی و دینی مناسب دید و در آموزش و پرورش نیز به بازگو کردن مطالب اثرگذار بر روی دانش آموزان پرداخت.

وی تأکید کرد: ایشان بعدها در امور تربیتی آموزش و پرورش به فعالیت پرداخت، این واحد در آموزش‌وپرورش خیلی گل کرد و چون مرحوم خدایاوران هم از قبل زمینه‌اش را داشت خیلی فعالانه و با برنامه در پی رشد جوان‌ها و نوجوان‌ها در زمینه‌های دینی و ایمانی بود.

جلسات بین‌الطلوعین زیر درخت گردو

حاج فتحعلی در پاسخ به این سؤال که درباره جلسات بین‌الطلوعین حاج احمد خدایاوران توضیح بدهید گفت: جلسات بین‌الطلوعین ابتدا در منزل و مسجد شهید ثالث قزوین به صورت چرخشی با حضور یک تیم چندنفره برگزار می‌شد اما بیشتر در منزل مرحوم «جعفر پهلوانی» بودیم.

وی بیان کرد: بعد از مدتی بر اساس یک تصمیم حساب‌شده از جانب آقای خدایاوران مکان برگزاری جلسات تغییر و به ضلع جنوبی آرامستان بهشت حسینی فعلی و زیر یک درخت گردوی خیلی سرسبز در ابتدای قبرستان و جایی که قبور تمام می‌شد منتقل شد. شاید بسیاری از مردم برگزاری جلسات در این مکان را خنده‌دار بدانند اما افراد با معرفت می‌دانند این تصمیم چقدر کارآیی دارد و تأثیر مطالبی که گفته می‌شد چندین برابر می‌کرد.

این استاد قرآنی خاطرنشان کرد: زمان دایر شدن این جلسات نیز به پیشنهاد استاد در بین‌الطلوعین بین ساعت ۶ و ۷ صبح روزهای جمعه بود چرا که بعد از نماز صبح تا قبل از طلوع آفتاب لحظات عجیب، باصفا و پراهمیت به خصوص از لحاظ معنوی است، پیشنهاد مورد قبول قرار گرفت و جلسات در این موقع که بسیاری در خواب هستند تشکیل می‌شد.

وی اضافه کرد: گروه چندنفره ما به علاوه چند نفر دیگر صبح‌های جمعه جمع می‌شدیم و استاد خدایاوران برای ما آیات قرآن می‌خواند و در مورد موضوعاتی که در آن آیات آمده بود به شیوایی توضیح می‌داد، مباحث مختلفی از نهج‌البلاغه و صحیفه سجادیه هم بیان می‌شد.

حاج‌فتحعلی ادامه داد: جلسات صبح جمعه استاد خدایاوران بیش از ۲ سال به طول انجامید و بعد از آن نیز به سبب شهادت برخی از اعضای اصلی و پیوستن تعدادی از این گروه به سپاه پاسداران و مأموریت‌های محوله به آن‌ها این جلسات دیگر ادامه نیافت. البته در طول این مدت مفاهیم کلیدی با سیر مطالعاتی در کتاب‌ها و آیات قرآن گفته شده بود.

حاج احمد به نوجوانان شخصیت می‌داد

وی گفت: عمدتاً کتاب‌ها مربوط به شهید مطهری بود. یکی از کتاب‌ها «آشنایی با قرآن» شهید مطهری بود. این استاد تربیتی صفحه به صفحه کتاب‌ها را با ما می‌خواند و برای ما توضیح می‌داد، در کنار این کتاب «ده گفتار» و «بیست گفتار» شهید مطهری را هم برای ما توضیح می‌داد. همچنین کتاب «پرواز در ملکوت» امام راحل (ره) در باب نماز و آداب آن از دیگر کتاب‌هایی بود که خواندیم.

اکبری نیز با اشاره به آموزه‌های حاج احمد خدایاوران در جلسات بین‌الطلوعین گفت: خداشناسی و اثبات خدا و عدالت خدا از مباحثی بود که در جلسات مطرح می‌شد. ما بیشتر از ادب و اخلاق حاج آقا خدایاوران خوشمان می‌آمد، حاج آقا خیلی مؤدبانه و با احترام با بچه‌ها صحبت می‌کرد و به آن‌ها شخصیت می‌داد.

گزارش از لیلا پهلوان‌زاده