کد خبر: ۳۹۹۷۳۰۴

تاریخ: ۲۲ شهريور ۱۴۰۰ - ۱۷:۰۶

حجت‌الاسلام عاملی:

فن‌آوری‌های نرم را براساس سازه‌های تعلیم و تربیت اسلامی بسازیم

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در پیامی به اختتامیه جشنواره «ایده‌های برتر فن‌آوری‌های نرم و صنایع فرهنگی»، بر لزوم ساخت فن‌آوری‌های نرم براساس سازه‌های تعلیم و تربیت اسلامی تأکید کرد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، حجت‌الاسلام سعیدرضا عاملی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با انتشار پیامی به مراسم اختتامیه جشنواره «ایده‌های برتر فن‌آوری‌های نرم و صنایع فرهنگی» که امروز، 22 شهریورماه در دانشگاه علم و فرهنگ برگزار شد، بر لزوم ساخت فن‌آوری‌های نرم براساس سازه‌های تعلیم و تربیتی اسلامی تأکید کرد.

متن کامل این پیام به شرح ذیل است:

«بسم الله الرحمن الرحیم

گسترش فن‌آوری و رشد تقسیم کار اجتماعی، جلو‌های نوینی از اقتصاد را نمایان کرده است که از اقتصاد صنعتی به اقتصاد جامعه اطلاعاتی و سپس، اقتصاد دانش‌بنیان و اکنون اقتصاد صنایع خلاق و فن‌آوری‌های نرم را شاهد هستیم که در حال افزایش سهم این نوع از اقتصاد در تولید ناخالص داخلی است و در سال‌های اخیر گسترش جهشی داشته است.

فن‌آوری‌های نرم مجموعه‌ای از هنجارها، رویه‌ها، مقررات، نهادها و سامانه‌های دانشی را در برمی‌گیرد که رفتار انسان و نیازهای روحی، روانی، فرهنگی و اجتماعی او را هدف قرار داده و موجبات کارآیی و اثربخشی مطلوب‌تر فن‌آوری‌های سخت را فراهم می‌کند. ویژگی بارز فن‌آوری‌های نرم آن است که به جای بهره‌گیری از مواد اولیه طبیعی و معدنی، از برون‌دادهای فکری و خلاقیت انسان که ماهیت نوآورانه فرهنگی و هنری دارد، استفاده می‌کند.

فن‌آوری‌های نرم، فن‌آوری‌های خلاقیت و نوآوری است که در اندیشه، احساس، ارزش‌ها، رفتارهای فردی و سازمانی و تمامی جنبه‌های غیرمادی جامعه بشری تأثیرگذاری دارد. فن‎آوری‌های نرم رابطه عمیق‌تر و نزدیک‌تر با انسان و فرهنگ دارد و رفتار، کنش و واکنش و برهم کنش‌های انسان را به مثابه بازوی عملیاتی خود مورد توجه قرار می‌دهد.

در حقیقت رشد شتابان اقتصاد در حوزه فن‌آوری‌های جدید، هوش مصنوعی و گام نهادن در مسیر ایجاد جامعه دانش‌بنیان موجب شده است تا دسترسی به فن‌آوری‌های نرم در بهبود کیفیت زندگی و ارتقای سطح تعاملات اجتماعی جایگاه درخور توجهی بیابد. اقتصاد و صنعت و ارتباطات همزمان با توسعه شبکه‌های ارتباطی و رسانه‌ای موجب شکل‌گیری فن‌آوری‌های جدید و ایجاد ظرفیت‌های فرامکانی و فرازمانی شده است و بسیاری از پیشرفت‌ها و تکنولوژی‌های کنونی در عرصه ارتباطات را به ارمغان آورده و پایه جهانی شدن به معنای تجربه نوینی از سبک زندگی جدید محسوب می‌شود.

امروز ما با دو فضای فرهنگی شدن مواجه شده‌ایم و بخش مهمی از فرهنگ جامعه در فضای مجازی شکل می‌گیرد و محتوای فضای مجازی منبع مهمی برای فرهنگی شدن جامعه است. فضای مجازی به موازات جهان واقعی مؤلفه، متغییر و دامنه‌ای عملکردی پیدا کرده است. دانش دو فضایی نگاه تکمیلی به فضای اول و فضای دوم دارد و برای آن یک گستره بزرگ فراهم کرده است که تجربه جهان کرونایی به این تجربه دامن زد و ما ناگزیر شدیم شاهد آموزش‌های تکمیلی باشیم که بخش قابل توجهی از این آموزش از کیفیت بسیار بالا برخوردار خواهد بود. با توجه به گسترش این حوزه، دامنه دانش و جامعه اطلاعاتی و ارتباطی کنونی از نظر روش حکمرانی تغییر کرده و مدل حکمرانی جدیدی به وجود آمده است.

در نظام حکمرانی جدید، روش حکمرانی دولت حتما به صورت دولت الکترونیک و مبتنی بر مدیریت هوشمند در عرصه‌های گوناگون ظهور خواهد کرد و به نوعی حکمرانی دولت تبدیل به الگوهای خط مشی‌زایی از قبیل نوع کار شوارهای عالی و نظام تنظیم‌گری می‌شود و نه دولت اجرایی، در واقع اجرائیات دولت همه در عرصه دولت الکترونیک هوشمند اجرا می‌شود.

در فن‌آوری‌های جدید و خلاق با رویکرد هستی‌شناسانه‌ای مواجه هستیم که با نگاه به توحید و زیباترین وجه آفرینش پروردگار انسان به عنوان یک کاربر فعال و خود انتخابگر مسیر پیش روی خود را برمی‌گزیند و خدمات فردی و اجتماعی و متناسب با سطح اختیار انسان نظام‌مند می‌شود و در این نظام کرامت و حقوق انسانی ظرفیت جدید پیدا می‌کند.

ما باید در بستر فضای نوین فن‌آوری‌ها با ایده‌های خلاق و سوژه‌های برتر مبتنی بر فرهنگ اسلامی ـ ایرانی فضایی را ایجاد کنیم تا جامعه براساس ارزش‌های الهی و هنجارهای قابل قبول، انسان هوای پاک و طیب را استنشاق کند و از سبک زندگی بالنده و نوآورانه‌ای بهره‌مند شود. توجه به بنیان‌های فرهنگی ما در تولید فن‌آوری‌های نرم موجب اقتدار و ارتقای سطح توانایی و دانش فنی ما خواهد شد.

اگر بتوانیم فن‌آوری‌های نرم را براساس سازه‌های تعلیم و تربیتی اسلامی بسازیم، ظرفیت‌های جامعه را به سمت تولید محتوا و صنایع خلاق پاک هدایت کرده‌ایم. فن‌آوری‌های جدید براساس منبع تغذیه و آبشخور آن، قدرت بازتولید ارزش‌ها و هنجارهای مناسب و ناب از جامعه را دارند؛ چراکه نمی‌توان فن‌آوری‌ها را به عنوان امری خنثی و ابزار تلقی کرد.

فن‌آوری‌هایی که خود محصولی انسانی هستند، می‌توانند با نوآوری‌های خلاقانه و مبتنی بر مؤلفه‌های اسلامی و بومی در جهت تولید همان هوای پاک و براساس نیازهای جامعه محصولات و تولیداتی ارزشمند و هویت‌محور ارائه دهند. فن‌آوری‌های جدید آینده جدیدی را طراحی می‌کنند که باید تلاش کرد تا مؤلفه‌های هویت ایرانی ـ اسلامی را در فن‌آوری‌های جدید لحاظ کنیم و در عرصه جامعه مخاطبان خود را حفظ و متناسب با الگوهای دینی تربیت کنیم.

شورای عالی انقلاب فرهنگی در راستای اقتداربخشی به جوانان خلاق و ایده‌پرداز حوزه فن‌آوری‌های نرم و فرهنگی علاوه بر حمایت مستمر از پیشرفت صنایع خلاق و فرهنگی، تلاش کرده است تا زمینه‌ها و تمهیدات لازم قانونی و ساختاری را نیز فراهم کند. بدون شک تلاش حاصل از مفهوم‌پردازی و ایده‌پردازی در حوزه‌های فن‌آوری‌های نرم و صنایع فرهنگی باید موجب ارتقای سطح توانمندی و رونق اقتصاد فرهنگ و تعمیق بینش جامعه فرهیخته ایرانی شود.

البته توانمندسازی جامعه برای مواجهه عقلانی و آسیب‌های فضای مجازی که بعضاً بر سر جامعه آوارهای بزرگ ایجاد می‌کنند، اهمیت زیادی دارند. با توجه به تأکیدات مقام معظم رهبری، اهمیت راهبردی و اقتصاد فن‌آوری‌های نرم پیچیدگی این حوزه، متولیان متعدد و لزوم همگرا کردن آن‌ها و همچنین، با توجه به اینکه فن‌آوری‌های نرم و فرهنگی جزء اولویت‌‌های نقشه جامعه علمی و نقشه مهندسی فرهنگی کشورقرار گرفته و همچنین، در راستای جهت‌گیری کلان کشور در بیانیه گام دوم اسلامی، سند توسعه فن‌آوری‌های نرم و هویت‌ساز توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده است و اکنون چراغ فعالان و برنامه‌ریزان است.

این سند مشتمل بر یک مقدمه، 9 ماده و 9 تبصره در جلسه 81 مورخ 26/4/97 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و براساس آن تعاریف، ارزش‌ها، چشم‌اندازها، اصول، اهداف، 10 راهبرد کلان اقدامات ملی ذیل آن و مسائل اجرای سند تبیین شده است. 18 نفر از مقامات کشوری در شورای ستاد اجرای این سند عضو هستند و جهاددانشگاهی که برگزار کننده این جشنواره فاخر و اثرگذار است نیز از جمله حوزه‌های تأثیرگذار آن است.

در پایان لازم می‌دانم از جناب آقای ایمان خوشخو، ریاست محترم پارک علوم و فن‌آوری‌های نرم و صنایع فرهنگی و همکاران جهادگر و دانشمند ایشان برای برگزاری این جشنواره تقدیر و تشکر کرده و امیدوارم به فضل الهی جوانان هوشمند، کوشا و خلاق ایرانی متناسب با نیازها و اولویت‌های کشور به خلق و راه اندازی اکوسیستم‌های صنایع خلاق فرهنگی مبادرت کرده و با استعانت از درگاه احدیت در گام دوم انقلاب اسلامی بیش از پیش بدرخشند».

سعیدرضا عاملی

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی