کد خبر: ۳۹۹۷۴۶۰

تاریخ: ۲۳ شهريور ۱۴۰۰ - ۱۴:۳۲

پیشنهاد مطالعه ۱۲ کتاب درباره سیره و زندگی امام حسن مجتبی(ع)

سالروز شهادت امام حسن مجتبی(ع) فرصتی برای شناخت بیشتر با زندگی و سیره ایشان است، به همین منظور ۱۲ عنوان کتاب معرفی شده است.

به گزارش ایکنا؛ مطالعه پیرامون زندگی ائمه اطهار(ع) یکی از راه‌های شناخت نسبت به زندگی و سیره آنهاست. در سالروز شهادت امام حسن مجتبی(ع) ۱۲ عنوان از کتاب‌های منتشر شده از سوی ناشران مختلف معرفی می‌شود تا هر چند گام کوچکی در راستای شناخت این امام همام برداریم و با سبک زندگی ایشان آشنا شویم.

۱. فراتر از قیام، بیانات رهبر معظم انقلاب، انتشارات مؤسسه حدیث لوح و قلم، قیمت ۶۵ هزار تومان

دوران کوتاه، اما پرفراز و نشیب حکومت امام حسن مجتبی(ع) از حساس‌ترین بخش‌های دوران امامت ائمه(ع) و بلکه نقطه عطفی در زندگی آن‌ها و بخش‌های دوران امامت ائمه(ع) قلمداد می‌شود. مهمترین رخداد زندگی آن حضرت نیز، صلح با جریان معاویه است که حادثه‌های تعیین‌کننده و مصداقی از حرکت عمومی امامان ائمه(ع) برای حفظ و تشکیل حکومت اصیل اسلامی است. کتاب «فراتر از قیام» مجموعه بیانات مقام معظّم رهبری درباره حضرت امام حسن مجتبی(ع) است که طی سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۹۷ توسط معظم‌له ایراد شده است.

۲. صلح امام حسن(ع) پر شکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ، نوشته آیت‌الله شیخ راضی آل یاسین، انتشارات انقلاب اسلامی، قیمت ۵۲ هزار تومان

کتاب «صلح امام حسن(ع) پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ» ترجمه آیت‌الله العظمی سیدعلی حسینی خامنه‌ای است که با گفتاری نسبتاً مفصل از علامه عبدالحسن شرف‌الدین، رهبر شیعیان لبنان در نیمه دوم قرن گذشته هجری قمری و پیشگفتار کوتاه نویسنده درباره تحقیق و کتابش آغاز می‌شود و پس از پرداختی کوتاه به زندگی‌نامه و سیره و سیمای حضرت امام حسن(ع) سراغ محور اصلی بحث یعنی زندگی سیاسی پرفراز و نشیب ایشان می‌رود. در بخش‌های دوم و سوم که پیکره اصلی تحقیق را شکل می‌دهند، سخن از موقعیت سیاسی ویژه آن روزگار و چرایی و چگونگی صلح و پیامد‌های آن است؛ نویسنده با نگاهی ژرف به تحلیل داده‌های تاریخی و مدارک و اسناد معتبر پرداخته و تصویر روشن و منسجمی از موضوع ارائه کرده است.  در بخش پایانی نیز مقایسه‌ای کوتاه و فشرده میان شرایط زمانه امام حسن با روزگار امام حسین (ع) انجام شده است.

۳. دو امام مجاهد، آیت‌الله العظمی سیدعلی حسینی خامنه‌ای، انتشارات انقلاب اسلامی، قیمت ۳۵ هزار تومان

کتاب «دو امام مجاهد» مشتمل بر شش گفتار از آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله‌العالی) است که در سال‌های ۵۱و ۵۲ ایراد شده است. نوع نگاه معظم‌له در این شش گفتار، بسیار بدیع است و با اینکه در زمان ایراد این بیانات در سن ۳۲و ۳۳سالگی بوده‌اند. منابع روایی و تاریخی متعددی مورد استفاده ایشان قرار گرفته است که سخنرانی ایشان را بسیار متفاوت از سخنرانی‌های معمول آن زمان و حتی حال حاضر می‌کند و بیشتر به جلسات علمی و درسی محقّقانه شبیه است.

۴. کنوزالحکم و فنون الکلم، علامه حاج سید محمد حسن میرجهانی، انتشارات طوبای محبت، قیمت ۷۵ هزار تومان

کتاب ارزشمند «کنوزالحکم و فنون الکلم» اثر محدث خبیر، فقیه محقق آیت الله میرجهانی است که به کلمات گهربار و سخنان درباره امام حسن مجتبی(ع) اختصاص دارد. در این اثر بی بدیل، خطبه‌ها، مواعظ، نامه‌ها، کلمات قصار حضرت جمع آوری شده است که برخی از بخش‌های مهم کتاب عبارت است از؛ دادخواهی امام حسن(ع) در روزظهور حضرت مهدی(عج)، خطبه امام حسن(ع) برای مردم و خطباء اهل شام،  جواب امام حسن(ع) به سوالات حضرت خضر(ع)، کلمات قصار امام حسن(ع)، کرامات امام حسن(ع) به سائل، مواعظ امام حسن(ع) قبل از شهادتشان و مفاخره امام حسن(ع) بر معاویه و یارانش.

۵. صلح امام حسن (ع)، علامه شهید مرتضی مطهری،  انتشارات صدرا، قیمت ۴ هزار تومان

کتاب صلح امام حسن(ع) که بخشی از کتاب سیره ائمه اطهار(ع) اثر استاد مطهری است، حاصل دو جلسه بحث و انتقاد در این موضوع در انجمن اسلامی پزشکان در دهه ۱۳۵۰ و قبل از انقلاب اسلامی است. در این کتاب شرایط زمان امام حسن(ع) که منجر به این صلح شد و نیز مواد صلحنامه تشریح شده است و اینکه این مواد به نفع جبهه امام حسن(ع) بود و البته معاویه نقض پیمان کرد و به آن عمل نکرد و این امر زمینه قیام امام حسین(ع) را فراهم کرد. در این کتاب با تحلیل تاریخی دقیق آن متفکر شهید آشنا می‌شوید.

۶. زندگانی امام حسن مجتبی(ع)، سید هاشم رسولی محلاتی، انتشارات بوستان کتاب، قیمت ۶۴ هزار تومان

امام حسن مجتبی(ع) نیز یکی از امامان معصوم(ع) است که مطالعه زندگی ایشان آموزه‌های فراوانی از معارف دینی و انسانی را به دست می‌دهد. در این باره کتاب‌های فراوانی نوشته شده، اما در اثر حاضر، مؤلف با نثری روان و استناد به منابع کهن، در دوازده فصل، همه جنبه‌های زندگیِ این امام معصوم (ع) را کاویده است.

۷. تحلیلی از زندگی سیاسی امام حسن مجتبی، سید جعفر مرتضی عاملی، محمد سپهری (مترجم) انتشارات بوستان کتاب، قیمت ۳۷ هزار تومان

سلوک سیاسی امام حسن مجتبی(ع)، فراز برجسته تاریخ اسلام و مقطعی بسیار پرنکته و درس‏آموز است. اما مورخان و تحلیل‏گران کمتر به آن همت گماشته و در معرفی ایشان بیشتر به نقل حوادث و وقایع عادی پرداخته‌اند. ولی در اثر حاضر، مؤلف با تسلط بر منابع تاریخی، جنبه‌هایی از حیات سیاسی آن حضرت را در سه مقطع مهم تاریخ، بررسی و تحلیل کرده است: در عهد رسول‏ خدا(ص)، در عهد شیخین و در عهد عثمان.

۸. عشق در براب عشق،  امید کوره‌چی، کتابستان معرفت،  قیمت ۴۱ هزار تومان

فضای «عشق در برابر عشق» نمایانگر عادات و رفتار مردم عربستان با گذشت نیم قرن از اشاعه دین اسلام بوده و ترسیماتی از شهر کوفه و فرهنگ و منش مردم آن نیز به دست می‌دهد. نویسنده موفق شده تا احادیث و موعظات امام حسن مجتبی(ع) را نیز در بستر قصه قرار دهد و به این ترتیب مخاطب علاوه بر خواندن اثری داستانی، با سخنان گهربار این امام بزرگوار نیز آشنا می‌شود. امید کوره‌چی هویت ایرانی خود را نیز به این داستان گره زده و قصه را پیرامون شخصیت یک جوان ایرانی به نام هرمز شکل می‌دهد. هرمز دلش را به یکی از دختران عرب باخته. اما نه هر دختری؛ معشوقه او دختر یکی از اشراف عرب است و هرمز رقیبان دیگری نیز دارد. بالاخره بین او و یکی دیگر از رقبایش یک مسابقه رزمی برقرار می‌شود تا هر کس که در این نبرد موفق شد، به عنوان برنده ماجرا انتخاب شود. اما این تنها شرط خانواده دختر نیست. آن‌ها مهریه‌ای سنگین برای دخترشان قرار داده‌اند و آن به قتل رساندن امام حسن مجتبی(ع) است. اینجاست که «عشق در برابر عشق» قرار می‌گیرد و هرمز باید بین ترور امام دوم شیعیان و رسیدن به عشق زندگی‌اش یکی را انتخاب کند.

۹. غنچه دلتنگ، حسین سیدی ساروی، انتشارات معارف، قیمت ۲۵ هزارتومان

«غنچه دلتنگ» جلد چهارم از مجموعه چهارده جلدی «سیره کاربردی چهارده معصوم(ع)» یا «سبک زندگی معصومین(ع)» است که برخی از مجلداتش در دهه ۸۰، برنده جایزه یا کاندیدای جایزه کتاب سال حوزه علمیه قم شدند. در این مجموعه سعی می‌شود مسایل مختلف زندگی از دیدگاه اهل بیت(ع) بیان شود و هدف این مجموعه پاسخ به این سئوال است که در روزگار امروز و برای انسان قرن بیست ویکم چگونه اهل بیت(ع) می‌توانند الگو باشند و چگونه آن‌ها می‌توانند گرهی از زندگی مردم باز کنند.

این سیره کاربردی که بیش از ۵۰ موضوع مثل سیمای ظاهری، سیمای باطنی، سبک زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی و سیاسی، ماجرای صلح با معاویه، علل صلح و مفاد آن، نظرات ایشان درباره دشمنان، ارتباط با خدا، دیگران و طبیعت، حقوق مخالفان و حیوانات و... را شامل می‌شود، برای عموم مردم به ویژه جوانان و نوجوانان نوشته شده است.

۱۰. پس از چهل سال، حمید سبحانی صدر، انتشارات واژه‌پرداز اندیشه، قیمت ۱۷ هزارتومان

کتاب «پس از چهل سال» گزارشی مستند از زمینه‌های اجتماعی و سیاسی صلح امام حسن(ع) است که منجر به انتقال حکومت اسلامی از اهل بیت پیامبر(ص) به جریان سلطنتی بنی‌امیه در ابتدای سال ۴١ هجری شد.  از ویژگی‌های این کتاب آن است که نگارش آن تلفیقی از نثر گزارشی و ادبی است. آنجا که تاریخ مستند گزارش می‌شود از نثری روان استفاده شده و آنجا که به تحلیل می‌پردازد با قلمی ادبی، مخاطب را با متن کتاب درگیر می‌سازد. درواقع در نگارش «پس از چهل سال» تاحدودی از سبک نگارشی کتاب «فتح خون» شهید آوینی الهام گرفته شده، و متن‌های تحلیلی از زبان راوی روایتگری شده است.

از دیگر ویژگی‌های شاخص «پس از چهل سال»، شخصیت شناسی افرادی است که قبل و بعد از صلح امام(ع) نقشی آفریده‌اند و شخصیت هرکدامشان، بیان‌گر یک جریان فکری و سیاسی در فتنه‌های امروز است. در واقع کوشیده‌ایم، شخصیت‌های آن روزگار را آیینه‌ای برای تماشای ماهیت سران و شخصیت‌های مؤثر در این روز‌های جامعه دینی مان قرار دهیم تا خط سیر تصمیمات و عملکردهایشان و تاثیر آن‌ها در سرنوشت این کشور، آشکارتر شود.

۱۱. کریم آل عبا، محسن نعماء، انتشارات جمکران، قیمت ۱۳ هزار تومان

کتاب «کریم آل عبا» در نظر دارد قطره‌ای از دریای معنویت امام حسن مجتبی(ع) به تصویر کشیده کشاند. این کتاب برای گروه سنی نوجوان نوشته و در گروه عناوین «گنجشک‌های جمکران» چاپ شده است.

۱۲. حکایت اخگر الماس ریزه‌ها، جویاجهانبخش، انتشارات دلیل ما

این کتاب تحلیلی از شهادت امام حسن مجتبی(ع) و بررسی اقوال در مورد خروج پار‌های «کبد» ایشان پس از خوردن سم است. نویسنده تاریخ مختصری از واقعه شهادت امام حسن مجتبی(ع) و موارد بسیاری از اقوال مختلف در مورد نوع مسموم شدن و شهادت ایشان را بیان می‌کند. وی بخش اصلی کتاب را به این نکته اختصاص داده که کلمه «کبد» در زبان عرب معانی مختلفی دارد از جمله جگر. اما معنای درست آن در جریان شهادت امام حسن(ع) طبق شواهد بسیار «اعضای درونی شکم» است که در اثر خوردن سم، از دهان مبارک آن حضرت خارج شد. کتاب حاضر تاکید دارد که خروج پاره‌های کبد(جگر) از طریق دهان، مطلبی غیرعلمی و اشتباه است. بخش پایانی کتاب نیز تذکری به بازگوکنندگان اخبار است که در بیان اخبار مختلف دقت نظر داشته باشند.