کد خبر: ۴۰۰۱۸۶۰

تاریخ: ۱۰ مهر ۱۴۰۰ - ۱۸:۰۲

۳۸ بیماری اخلاقی در کلام امام سجاد(ع)

رئیس مجتمع آموزش عالی تاریخ، سیره و تمدن اسلامی گفت: تشخیص بیماری‌های جسمی امروز کار آسانی است، اما بشر در تشخیص بیماری‌های اخلاقی هیچ توفیقی نداشته است.

به گزارش خبرنگار ایکنا، حجت‌الاسلام‌والمسلمین‌ ناصر‌رفیعی، عضوهیئت‌علمی جامعةالمصطفی‌العالمیه و رئیس مجتمع آموزش عالی تاریخ، سیره و تمدن اسلامی امروز طی سخنانی با موضوع شرح تفسیر دعای هشتم صحیفه سجادیه به بیان تفاوت مکارم و محاسن اخلاق پرداخت و افزود: حوزه محاسن اخلاق به همه مردم مرتبط است، اما مکارم اخلاق فراگیرتر و بالاتر از محاسن اخلاق است، هر چند بسیاری از ما در بهترین حالت، تنها به رعایت محاسن اخلاق اکتفا می‌کنیم.

وی ادامه داد: اینکه در برابر خوبی، خوبی کنید محاسن اخلاق است، اما مکارم اخلاق واکنش مثبت به برخوردهای منفی است. در روایات، «کریم» به کسی گفته می‌شود که بدی را با خوبی پاسخ می‌دهد یا در برابر نعمت کم نیز شکرگزار است. در روایتی بیان شده است که مکارم اخلاق یعنی شکایت خلق نزد خدا نبردن.

حجت‌الاسلام والمسلمین رفیعی با نقل مطلبی از مرحوم فلسفی درباره نحوه تشخیص بیماری‌های روحی، خاطرنشان کرد: ایشان در کتاب خود بیان می‌کند تشخیص بیماری‌های جسمی امروز کار آسانی است، ولی در تشخیص بیماری‌های اخلاقی بشر هیچ توفیقی نداشته است. تشخیص بیماری‌های اخلاقی به سه راه ممکن است: اول خود انسان که بهتر از هر شخص به اخلاق خود آشناست. راه دوم کینه توزی دشمن است که به دنبال آشکار نمودن عیب‌های ماست و سومین راه نیز دوستان نزدیک و صدیق هستند که عیوب انسان را به او گوشزد می‌کنند.

وی با اشاره به معرفی ۳۸ بیماری اخلاقی از زبان امام سجاد(ع) در دعای هشتم صحیفه سجادیه، اظهارکرد: نخستین بیماری، هیجان حرص است. کلمه حرص پنج مرتبه در قرآن آمده است. حرص دو نوع خوب و بد دارد. حرص بر اصلاح نفس، کسب علم یا هدایت مردم که از صفات پیامبر گرامی اسلام(ص) به شمار می‌آید، از نوع خوب است، ولی حرص بر حیات و مطامع دنیوی از بیماری‌های اخلاقی است که در قرآن نیز به شدت مورد مذمت قرار گرفته است.

عضو هیئت علمی جامعةالمصطفی، در بیان آثار منفی حرص خاطرنشان کرد: حرص، انسان را به دام مرگ و نابودی می‌افکند. دومین اثر حرص، از بین بردن یقین انسان به معاد است. حرص ارزش انسان را پایین آورده و انسان را بی‌حیا می‌کند. پنجمین اثر حرص، فقر است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رفیعی در تبیین راهکار درمان بیماری حرص، اظهارکرد: هیجان حرص یکی از بدترین و خطرناک‌ترین بیماری‌های روحی است که در دعای هشتم صحیفه سجادیه، حضرت زین العابدین‌(ع) از آن به خدا پناه می‌برد. در قرآن کریم، یکی از ویژگی‌های نماز، از بین برنده حرص در انسان یاد شده است. البته نمازی که این از ویژگی برخوردار باشد، دارای شرایطی است که در قرآن کریم و روایات به طور مفصل به آن‌ها اشاره شده است.