کد خبر: ۴۰۰۴۶۸۵

تاریخ: ۲۱ مهر ۱۴۰۰ - ۱۶:۱۱

محمدهادی همایون:

تمدن‌سازی پیاده‌روی اربعین بدون حضور زنان امکان‌پذیر نیست

استاد دانشگاه علم و صنعت، گفت: زن مظهر اسم باطن و مرد مظهر اسم ظاهر خداوند است و اگر حجاب برای زنان واجب است عمدتا ناشی از این مسئله است؛ با این تحلیل، نقش تمدن‌سازی زیارت اربعین هم بدون حضور زنان امکان ندارد.

به گزارش ایکنا، محمدهادی همایون، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت، امروز 21 مهر در وبینار «ارتباطات آیینی: تجربه زیسته اربعین» در سخنانی با موضوع «نگاهی جامعه‌شناختی به پیاده‌روی اربعین» که از سوی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگزار شد، با اشاره به نقش تمدن‌ساز زنان در پیاده‌روی اربعین، گفت: در سفر اربعین شاهد حضور زنانی هستیم که مانند یک مرد چمدان را بر روی آسفالت می‌کشند و می‌برند و پیاده‌روی می‌کنند و این روحیه حاکی از وجود صفت مقاومت در این بانوان است.

وی با طرح این مسئله که از بدو خلقت عالم، ابتدا زن و مرد روی زمین آمدند و خانواده بعدا تشکیل شد، افزود: لذا هسته محوری همان زن و مرد و زوجیت هستند؛ برای بنده همیشه این سؤال وجود داشت که چرا ما زن و مرد آفریده شدیم و این سؤال وقتی جدی‌تر شد که روایتی از امام رضا(ع) در این زمینه دیدم؛ ایشان فرمودند خدا بعد از اینکه این نسل بشر را که زن و مرد آفرید دست به کار خلق نسل دیگری می‌شود که آنها دو جنسیتی هستند. در نگاه اول شاید این حدیث را غیرمعتبر بدانیم و آن را کنار بگذاریم ولی با تامل می‌توانیم نکاتی به دست آوریم که در ادامه خواهم گفت.

همایون با طرح این پرسش که چرا همه عالم زوج آفریده شده و تابع چه حقیقتی است؟ اظهار کرد: اگر این عالم نتیجه تجلی اسماء الهی باشد، در این صورت صفات حکمت و علم و جود خداوند نازل و در وجود نوع انسان‌ها جاری است مثلا صفت رضای الهی تمام و کمال در وجود امام رضا(ع) تحقق دارد؛ یعنی این اسم از مقام باطنی نازل و به مقام ظاهری رسیده است. خداوند علاوه بر این اسماء و تجلی باطنی و ظاهری آن اسم ظاهر و باطن هم دارد و این اسماء اگر در عالم دنیا تجلی کرده به چه شکلی تحقق دارد؟ بنده معتقدم که زن مظهر اسم باطن و مرد مظهر اسم ظاهر الهی است.

وی افزود: پس حقیقت این مسئله در باطنی بودن حقیقت زن است. زن مظهر اسم باطن خداست پس باید در حجاب پوشیده شود، گرچه آن بعد فقهی هم بخشی از حکمت حجاب است ولی فلسفه اصلی آن همین نگاه عرفانی است. یا اینکه در روان‌شناسی زن و مرد، زن تمایل بیشتری به ماندن در خانه دارد به همین دلیل مردان اگر چند روز در خانه بمانند دچار فشار عصبی و نق زدن می‌شوند ولی زن با سرپنجه هنر تربیتی خود می‌تواند بچه ها را تربیت کند. برای مرد حجاب وجود ندارد و کار بیرون بر عهده او گذاشته شده است و این حفاظتی که ظاهر باید از باطن انجام دهد در این موارد نمودار است حتی خداوند مرد را طوری آفریده است که به خاطر داشتن غیرت از زن محافظت کند.

همایون اضافه کرد: در امر باطن و ظاهر، باطن تمایل به ظهور و ظاهر تمایل به باطن دارد؛ معمولا مردان در یک گروه که هستند، تمایلشان همانند بانوان برای حرف زدن و ارتباط گرفتن با دیگران نیست و به همین دلیل در روان‌شناسی گفته می‌شود به مردان فرصتی دهید در روز مقداری از وقت خود را صرف فکر کردن بکنند. بنابراین به خصوص در سنین بالا اخلاق مردان خیلی زنانه‌تر می‌شود و لطافت و رقت بیشتری پیدا می‌کنند و زنان هم میل بیشتری به مردانه شدن دارند.

سوء استفاده تمدن غرب از تمایل زنان به ظهور

همایون اضافه کرد: تمایل به بروز و ظهور در زنان وجود دارد و در تمدن غربی این میل به تبرج و سوء استفاده از بدن زن و سکس و ... تبدیل شده است. زن نیاز به بروز و ظهور دارد چون باطنی است. امام خمینی(ره) با درک همین موضوع زنان را وارد عرصه سیاسی و اجتماعی کردند و در چارچوب شرع به آنها نقش اجتماعی و سیاسی و تربیتی بخشیدند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت با اشاره به اینکه زنان همیشه به خاطر تمایل به مرد شدن در تاریخ تمدن‌ساز بوده‌اند، گفت: پیرزنان همیشه محور یک فامیل بودند و همه گره‌های زندگی اقوام حول محور یک زن حل و فصل می‌شد؛ یعنی مرد در سیر تکامل زندگی طبیعی خود زن و یک زن در این فرایند، مرد می‌شود. در جایی که تاریخ گره خورده و مردان نتوانستند کار را به پیش ببرند، زنان وارد عرصه می‌شوند که نمونه آن در ماجرای حضرت ابراهیم(ع) و به خصوص در نقش حضرت زهرا(س) شاهدش هستیم و ایشان محور اتصال نبوت با امامت شد.

وی اضافه کرد: حضرت زینب(س) و خانواده امام حسین(ع) هم با حضور در کربلا، عاشورا را تبلیغ کردند و امروز اربعین را به واسطه حضور آنها داریم و در این ماجرا حتما باید بانوان حضور می‌داشتند و این مسئله جزء نظام مشیت الهی است و  اگر خانمها نبودند این تمدن عاشورامحور اصلا شکل نمی‌گرفت. بانوان وظیفه رساندن باطن را به عالم ظاهر دارند و این مسئله را در انقلاب و جنگ و در پیاده‌روی اربعین هم شاهدیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت با بیان اینکه در بهشت و جهنم، زن و مرد و جنسیت معنا ندارد، تصریح کرد: تصویر اولی که از بهشت ارائه می‌شود کاملا مردانه است زیرا باطن این عالم در آخرت آشکار می‌شود و همه در بدو ورود به قیامت، مرد هستیم چه در دنیا زن باشیم و چه مرد؛ آنجا عالم حقایق است و روایت امام رضا(ع) که در بدو سخن بیان شد اینجا مفهوم می‌یابد لذا مراحل اولیه بهشت، مردانه است ولی مراحل بالاتر آن زنانه است، می‌فرماید: وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاعِمَةٌ؛ یعنی صورت آنان لطیف می‌شود که صفت صورت زنانه است.

چرا بهشت مردانه است؟

همایون تصریح کرد: نظام چرخه‌ای تبدیل باطن به ظاهر و ظاهر به باطن در تمامی عوالم وجود دارد و در نظام مهدویت هم شاهد مراحل متعدد غیبت و ظهور هستیم و یک غیبت و ظهور نداریم و از ابتدای تاریخ شاهد آن هستیم. لذا ما برای تمدن‌سازی از فرصت بسیار بی نظیر یعنی اربعین برخورداریم و حتما باید بانوان در این مناسک حضور داشته باشند و بدانیم این مسیر فقط مردانه نیست، در ظاهر اوج سختی است که به ظاهر امر مردانه است ولی حقیقت و باطن آن زنانه است.