کد خبر: ۴۰۱۰۲۵۱

تاریخ: ۱۲ آبان ۱۴۰۰ - ۱۱:۳۲

تلاش جشنواره معماری برای احیای آثار تاریخی صدر اسلام

سیدجواد هاشمی‌فشارکی، دبیر جشنواره طراحی آستان مطهر ائمه بقیع(ع) معتقد است که این جشنواره‌ می‌تواند زمینه‌ و مقدمه‌ را برای ساخت بقیع با طراحی زیبا، روح‌نواز و همراه با سادگی و صلابت فراهم کند.

سیدجواد هاشمی‌فشارکی، دبیر جشنواره طراحی آستان مطهر ائمه بقیع(ع) که اختتامیه آن سوم آبان ماه برگزار شد، در گفت‌وگو با ایکنا از قزوین، بیان کرد: برخی مکانها فضیلت دارند و معدودی به استناد «فِی بُیوتٍ أَذِنَ اللّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَیذْکرَ فی‌ها اسْمُهُ» در مکان‌هایی که خداوند اِذن داده شأن و منزلت آن‌ها رفعت یابد و نامش در آن‌ها یاد شود؛ دارای فضیلت بیشتری هستند. بعد از مکان مدفون دو معصوم در شهر سامرا و شهر کاظمین، بقیع تنها مکانی هست که حرم چهار امام معصوم(ع)، یعنی امام حسن مجتبی(ع)، امام زین‌العابدین (ع)، امام محمدباقر(ع)، امام جعفر صادق(ع) قرار دارد و جد و جده معصومشان نیز در فاصله اندکی از این چهار امام قرار دارند و قبور نزدیکان پیامبر(ص) و برخی از انصار و شهدای حره و احد نیز در این مکان مقدس مدفون‌اند که این مکان زیارتگاه همه فرق اسلامی است. اما آنچه که ما امروز از بقیع می‌بینیم در ظاهر خرابه‌ای بیش نیست، که حتی به عنوان بخش مهمی از شهر و تاریخ از شاخصه‌های ابتدایی زیست‌محیطی و آرایش شهری نظیر یک بوستان ساده هم برخوردار نیست.

وی در ادامه اظهار کرد: بقیع در میان همه حرم‌های مطهر از همه مظلوم‌تر است. دومین بار ۹۹ سال پیش (هشتم شوال سال ۱۳۴۴ ق مشهور به یوم الهدم) بقعه مطهرشان توسط ملعونین وهابی سعودی تخریب شد که ای کاش به اینجا ختم می‌شد. محدودیت همین قبور بی‌بارگاه روز به روز بیشتر شد، به شکلی که دیگر حتی اجازه توقف و زیارت چند ثانیه‌ای نیز به زوار فرق اسلامی نمی‌دهند. وهابیون به دنبال کاهش اهمیت بقیع، فراموشی آن از یاد زوار جهان اسلام و سپس به دنبال فرصت بریا محو کامل آن هستند و اگر جهان اسلام تلاش نکند جسارت بیشتری خواهند کرد.

هاشمی‌فشارکی بیان کرد: هشدار دیگر اینکه از دو و سه کشور نیز مباحث انحرافی در بازسازی بقیع مطرح شده است که اگر ام‌القرای جهان اسلام با شعار وحدت مسلمین برای مدیریت بقیع تلاش نکند، پیامدهای منفی غیرقابل جبرانی به وجود خواهد آمد. لذا همه محبین اهل بیت(ع) وظیفه دارند به حد وسع خود در تکریم بقیع تلاش کنند و جشنواره‌ای که برگزار شد نقطه آغازی برای تحرک تلقی می‌شد و طراحی آستان مبارک ائمه بقیع(ع)، با زیبایی روح‌نواز و سادگی و صلابت کاملاً ضروری است و می‌تواند زمینه‌ و مقدمه‌ را برای ساخت بقیع به‌همراه آورد. بر این اساس و با توجه به دِین گران‌سنگی که بر دوش ما سنگینی می‌کند، برآن شدیم که با فراخوان از هنرمندان و معماران توانمند و محبان عترت پاک پیامبر(ص) دعوت به طراحی این مکان مقدس کنیم.

وی در خصوص پیشینه شکل‌گیری جشنواره و اهداف آن چنین گفت: در سال ۱۳۹۶ با دعوت تعدادی جوان عاشق و پرتلاش بقعه‌المبارکه، موضوع تکریم بقیع مطرح شد و سپس جلسات و نشست‌های تکریم بقیع با حضور برخی شخصیت‌های دینی و صاحب نظران برگزارشد. در این جلسات پیشنهاد تلاش برای ساخت بقیع مطرح و نهایتاً به بحث مسابقه طراحی به‌عنوان مقدمه‌ای برای ساخت بقیع مورد اتفاق قرار گرفت.

دبیر جشنواره طراحی آستان مطهر ائمه بقیع(ع) خاطرنشان کرد: جشنواره در ۱۲ محرم ۳۱ شهریور ۱۳۹۷ اعلام اولیه شد. اعضای هیئت داوران از اساتید مبرز دانشگاه و برخی فعال در طرح‌های حرم‌های مطهر و عتبات عالیات و صاحب نظر در حوزه معماری اسلامی انتخاب شد و مدتی بعد فراخوان مسابقه اعلام رسمی شد و سایت اطلاع‌رسانی جشنواره به نشانی https://baqifestival.ir/about/ دایر شد.

هاشمی‌فشارکی در ادامه گفت: اهدافی که این رویداد تخصصی دینی و سیاسی دنبال کرده است؛ زمینه‌سازی برای زیارت ائمه معصومین بقیع (ع) و سایر مرحومین بقیع، تلاش درجه حفاظت، مرمت و احیای آثار تاریخی صدر اسلام و آشنایی بیشتر با فرهنگ و تمدن اسلامی، زمینه‌سازی و ایجاد آمادگی برای امت اسلام برای احیای آستان مطهر ائمه بقیع، ایجاد وفاق میان فرق اسلامی در پیگیری سیاست امت واحده جهانی، حول محور مدینه‌النبی، ایجاد شور و نشاط فرهنگی و خلاقیت در جامعه معماران وشهرسازان بود.

عضو هیئت داوران مسابقه در خصوص فرآیند داوری آثار چنین گفت: تا پایان مهلت تعیین شده ۷۳ اثر به دبیرخانه جشنواره رسید. ۳۱ اثر به دلیل کسر اطلاعات و مدارک توسط دبیر کنار گذاشته شد. ۴۲ اثر تفکیک شدند که شامل ۲۰ اثر گروهی (۲ نفره تا ۷ نفره) و ۲۲ اثر انفرادی بودند.

وی در خصوص معیارهای ارزیابی آثار چنین گفت: توجه به اصول فرهنگ و هویت اسلامی در معماری زیارتگاه‌ها، تأکید و تمرکز طرح پیشنهادی بر اساس قبور مطهر چهار امام بقیع(ع) و توجه به سایر قبور موجود، توجه به خلاقیت، زیبایی و حکمت هنر اسلامی، توجه به شرایط محیطی و پرهیز از تجمل‌گرایی و ظواهر پر هزینه و اشرافی‌گری، دسترسی مناسب و هم پیوندی طرح پیشنهادی با محورها و نقاط ارزشمند پیرامونی به خصوص با حرم نبوی، داشتن منطق اجرایی و توجه به خلاقیت در طراحی از جمله معیارهای ارزیابی هیئت داوران بوده است.

این استاد معماری در ادامه بیان کرد: این جشنواره همچنین مشکل ضعف در پرداختن به مسائل هویتی و معماری اسلامی در نظام آموزشی و نظام مهندسی کشور را مجدداً عیان ساخت و ضروت توجه به امر هویت اسلامی به ویژه در طرح‌های ساخت ۴ میلیون مسکن دولت انقلابی را گوشزد کرد.

هاشمی‌فشارکی در پایان تأکید کرد: مبنای این جشنواره معماری، صفا، خلوص، پاکی، عشق و محبت بود و باید ذوق، هنر، عرفان و درک و شناخت هنر معماری را افزود، تا بتوان به خواست الهی و الطاف ائمه اطهار(ع) طرحی در خور، شایسته، ساده و زیبا و جذاب دست یافت.