کد خبر: ۴۰۱۴۳۹۴

تاریخ: ۲۹ آبان ۱۴۰۰ - ۰۹:۳۴

محمدعلی کوشا در گفت‌وگو با ایکنا:

مردم افسرده و بیکار کتاب نمی‌خوانند/ کتابخوانی با شکم گرسنه شدنی نیست

حجت‌الاسلام محمدعلی کوشا، مترجم قرآن گفت: وضعیت بد اقتصادی، بیکاری و ... باعث شده بسیاری از جوانان افسرده شوند. جوانی که در این شرایط است، چطور می‌تواند به کتابخوانی روی بیاورد؟! با شکم گرسنه نمی‌توان به فکر کتاب و کتابخوانی بود.

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی کوشا در گفت‌وگو با ایکنا درباره اهمیت کتاب و کتابخوانی گفت: اساس تمدن بشری در کره خاکی به وسیله کتاب و کتابخوانی شکل گرفته است. یعنی اگر کتاب نباشد تمدنی وجود نخواهد داشت و شاهد رشد فکری، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و حتی اخلاق نخواهیم بود. آگاهی به وسیله کتاب ایجاد می‌شود و فرد بدون آگاهی نمی‌تواند سیر تکاملی خود را طی کند.

وی افزود: نقش کتاب در روابط انسان‌ها به ویژه در حیطه بین‌المللی به قدری ویژه و اساسی است که هر قوم، آیین و نژادی که بخواهد فکر و فرهنگ خود را به سایر نقاط جهان منتقل کند، قطعاً از طریق کتاب و نوشتن میسر خواهد بود؛ از این رو انسان‌ها با همه ارتباطاتی که توسط فضای مجازی دارند، بر این اتفاق دارند که فضای مجازی جای کتاب را پر نخواهد کرد و قدر کتابخانه‌ها هرگز کاسته نخواهد شد. امروز می‌بینیم با توسعه فضای مجازی ارزش کتاب به ویژه کتابخانه‌ها روزبه‌روز بیشتر جلوه می‌کند.

این مترجم قرآن و استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: کتابخانه مرحوم آیت‌الله نجفی مرعشی دارای 70 هزار نسخه خطی است و این رقم بسیار بالایی است. این کتاب‌ها برای این است که میراث و تمدن خود را نشان دهیم و بشناسیم و قدر کتاب‌نویسی گذشتگان را بدانیم. امروز هیچ دانشی رو به توسعه نمی‌گذارد مگر از طریق کتاب و کتابخوانی.

وی در ادامه درباره کاهش تولید کتاب به ویژه کتاب دینی هم از نظر عناوین و هم شمارگان گفت: این موضوع بسیار حیاتی است و باید به صورت کارشناسی مورد بررسی و آسیب‌شناسی قرار گیرد زیرا اکنون تیراژ کتاب‌های دینی به کمتر از 50 نسخه رسیده است. اگر بخواهیم این مسئله را بشکافیم، باید در چند بعد آن را مورد توجه قرار دهیم. علت اول به کاهش مخاطب این کتاب‌ها و کاستی‌هایی برمی‌گردد که همه در رابطه با آن مقصر هستند اما تصمیم‌گیرندگان کشور مسئولیت بیشتری دارند.

حجت‌الاسلام کوشا تصریح کرد: حکومت ما به نام دین و اسلام نزد مردم تبلیغ می شود اما متأسفانه طی بیش از چهار دهه در عرصه‌های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و ... رشدی را که باید داشته باشد، نداشته است. بنابراین وقتی مردم از مدیریت‌های ضعیف زده می‌شوند، تقصیر و قصور را به حساب دین می‌گذارند و این روشن است که گرایش به سوی دین و مذهب کمتر شود. چون معیشت مردم در وهله اول است؛ من لامعاش له لامعاد له، حدیث نبوی است؛ کسی که امور دنیوی‌اش از نظر معیشت نگذرد، اعتقادات اخروی و الهی‌اش نیز ضعیف خواهد شد.

وی ادامه داد: معیشت اقتصادی و درآمد مردم طوری است که به قول سعدی باید بر احوال آن مردی گریست که دخلش بود نوزده خرجش بیست. کتابی که قبلاً خریدار آن را 10 هزار تومان می‌خرید اکنون 100 هزار تومان است. در حالی که تا دو سال پیش همین مبلغ را برای یک کتاب لوکس و با کیفیت نفیس پرداخت می‌کرد. قدرت خرید مردم به شدت کاهش یافته و کتاب از سبد خانوار آنها حذف شده است.

این استاد حوزه علمیه در ادامه بیان کرد: یکی از مشکلات اساسی دیگر کشورمان به سیاست برمی‌گردد و سیاست همه مسائل از جمله اقتصاد را تحت تأثیر قرار داده است. ما با دنیا مشکل داریم. تا وقتی زمینه سرمایه‌گذاری خارجی در ایران فراهم نباشد و امنیت روانی را نتوان تأمین کرد، چگونه می‌توان انتظار داشت وضعیت اقتصادی کشور بهتر شود. وضعیت بد اقتصادی، بیکاری و ... باعث شده بسیاری از جوانان افسرده شوند. جوانی که در این شرایط است، چطور می‌تواند به کتابخوانی روی بیاورد؟! شاید درصد بسیار اندکی در مقابل این مشکلات مقاوم باشند و کتابخوانی را دنبال کنند اما با شکم گرسنه نمی‌توان به فکر کتاب و کتابخوانی بود.

این مترجم قرآن با بیان اینکه از حدود 10 - 15 سال پیش روند تولید کتاب به ویژه در حوزه دین سیر نزولی داشته است، گفت: همین مشکلات اقتصادی و گرانی کاغذ و سایر ملزومات چاپ، ناشران، نویسندگان و مترجمان را بیچاره کرده است. تیراژ کتاب‌های شهید مطهری در اوایل انقلاب 10 هزار نسخه در چندین نوبت و در طول یک سال بود. اکنون فروش چاپ سه هزار نسخه این کتاب چندین سال زمان می‌برد. تولید برخی کتاب‌ها به 20 تا 30 نسخه رسیده است. صنعت چاپ کتاب در کشورمان در حال تعطیل شدن است. برخی ناشران به دلیل فقر اقتصادی کارگران خود را اخراج می‌کنند. چه انتظاری دارید که مردم بیکار و افسرده کتاب بخوانند.

وی تأکید کرد: کار با شعار درست نمی‌شود. اکنون اهالی فرهنگ و فرهنگیان به ویژه ناشران، نویسنده‌ها و مترجمان متضررترین قشر هستند. باید فکری اساسی برای آنها شود و این مسئله به دست مدیرانی است که باید بدانند تا وقتی روابط ما با دنیا درست نشود و امنیتی برای سرمایه‌گذاری درست نکنیم، همین حال و روز را خواهیم داشت و تغییر دولت‌ها هم تأثیری در این زمینه نداشته و نخواهد داشت.

وی در پایان اضافه کرد: مسئولان باید فکری برای مدیریت‌های قرآنی کنند و وزارت ارشاد در این زمینه چندان مقصر نیست. وقتی بودجه ندارد چطور می‌تواند کاری انجام دهد؟! بودجه وزارت ارشاد و آموزش و پرورش باید نسبت به نهاد و سازمان‌های دیگر بیشتر باشد زیرا مسئولیت کلیدی و حیاتی دارند.