کد خبر: ۴۰۱۶۱۱۶

تاریخ: ۰۳ آذر ۱۴۰۰ - ۲۳:۲۴

گزارش مراسم «بازنمایی تصویر بسیج در سینمای ایران»؛

سردادن شعار یا بیان مصائب؛ تصویر صحیح از بسیج کدام است؟ / تجلیل از خانواده شهید مدافع حرم

در مراسم «بازنمایی تصویر بسیج در سینمای ایران» به مناسبت هفته بسیج، از خانواده «سجاد زبرجدی» در بنیاد سینمایی فارابی تجلیل شد و شماری از سینماگران و مدیران سینمایی به ایراد سخن پرداختند.

به گزارش ایکنا، مراسم «بازنمایی تصویر بسیج در سینمای ایران» از سوی پایگاه بسیج شهید آوینی بنیاد سینمایی فارابی و قرارگاه بسیج وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد. در ابتدای این مراسم، سیدعلی الفت، مسئول پایگاه بسیج شهیدآوینی بنیاد سینمایی فارابی و مجری مراسم، ضمن خیرمقدم به خانواده شهید سجاد زبرجدی، هنرمندان سینمای دفاع مقدس و بسیجیان بنیاد سینمایی فارابی، فرارسیدن هفته بسیج را گرامی داشت و اظهار کرد: امیدواریم همه ما بتوانیم با فعالیت‌هایمان در میدان فرهنگ، به آرمان‌های حضرت امام‌(ره) و رهبر معظم انقلاب وفادار و پیرو راستین شهدای گرانقدر انقلاب و دفاع مقدس، مدافعان حرم و شهدای مدافع سلامت باشیم.

او در ادامه شعری را در وصف رشادت‌ها و جایگاه مردمی و عاشورایی بسیجیان قرائت کرد.

در بخش بعدی مراسم، حسین حاجی، فرمانده مرکز مقاومت بسیج وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی روی صحنه رفت و در سخنانی با اشاره به لزوم پرداختن به عمق استراتژیک پدیده بسیج گفت: پرداختن به مقام بسیج و بسیجی در این روزها با ذکر خاطرات مجاهدت‌های بسیجیان شکل می‌گیرد و این نگاه لازم است، اما کافی نیست، چرا که ما نگاه علمی و عمقی به پدیده بسیج نداریم. ذکر خاطرات، بازگوکننده همه جوانب پدیده بسیج نیست. بسیج به یک شناخت مفهومی بین‌الاذهانی لازم دارد و باید سرشت و ماهیت اصلی آن را شناخت.

وی در ادامه، ویژگی‌های دو واقعه تاریخی نهضت سربداران و نهضت مشروطیت را برشمرد و بیان کرد: انقلاب اسلامی ایران برخلاف دو نهضت بزرگ دیگر به دلیل اینکه تسلیم استبداد نشد و پیوند و ماهیت مردمی آن از هم نگسست، به توفیق رسید و زیباترین اتفاقی که در تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران رقم خورد، انقلاب اسلامی ایران به رهبری حکیمانه امام خمینی(ره) بود.

حاجی ادامه داد: افق‌های دید رهبر حکیم و بنیان‌گذار این نظام مقدس به قدری گسترده بود که امروز تازه پژوهشگران و نظریه‌پردازان فهمیده‌اند که بسیج فراتر از مفهوم لغوی آن، یک نظریه امنیتی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی است که جان را با جسم و فیزیک را با متافیزیک پیوند می‌دهد و از پدیده اخلاق، فرااخلاق می‌سازد. و از فرااخلاق بسیجیان است که چیزی به نام ارزش‌ الهی و الوهیت و زیباتر از همه پدیده‌ها یعنی شهادت پدید می‌آید.

او سپس با اشاره به خلق مفهوم بسیج از سوی امام(ره) تصریح کرد: بنیان‌گذار انقلاب اسلامی فرمودند که شهادت هنر مردان خداست و بسیج این قابلیت را دارد که درباره هر چیزی که با احساسات پاک، انسان دوستانه و خداپسندانه بشر سروکار داشته باشد، شهادت دهد. بسیج باید اخطار بدهد و در مقابله با فساد، ناهنجاری و ابتذال، یقه کارگزار را بگیرد.

در ادامه این مراسم، نشست «بازنمایی تصویر بسیج در سینمای ایران» با حضور انسیه شاه‌حسینی و محمدعلی باشه‌آهنگر، دو فیلمنامه‌نویس و کارگردان سینمای دفاع مقدس و مهدی عظیمی میرآبادی، مدیر فرهنگی و تهیه‌کننده سینما برگزار شد.

انسیه شاه‌حسینی از حضورش در این مراسم ابراز خشنودی کرد و گفت: با صداقت می‌گویم که از حضور در مراسمی که به عطر شهدا و خاک پای مادر شهید مزین است، مفتخرم. تا این نسل زنده است، یک فرصت مغتنم برای پرداختن به آنها وجود دارد، چرا که بعدها صرفاً باید خاطرات آنها در کتاب‌ها نوشته شود... اگر به این جایگاه توجه نشود، خیانت صورت گرفته است و تا هستند، باید قدردان آنها بود.

شاه‌حسینی در ادامه به ذکر خاطره‌ای از سردار دل‌ها، شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی پرداخت و تصریح کرد: هنگام ساختن فیلم «به کودکان شلیک نکنید»، خدمت حاج قاسم رسیدم و وقتی تلاش‌هایش را برای حمایت از تولید این فیلم در عراق دیدم، خطاب به ایشان گفتم می‌دانم با چه شرایط دشواری روبه‌رو هستید و باعث خوشحالی است که دل به دریا می‌زنید و به ما امید می‌دهید. ایشان به من گفتند: «انسیه خانم! ما مدافعان حرم هستیم، اما امثال شما که درباره این مسائل فیلم می‌سازید، مدافعانِ مدافعان حرم هستید...»

او در بخش دیگری از سخنانش در این نشست از مسئولان خواست تا جلوی پای کسانی که در این مسیر گام بر می‌دارند، سنگ نیاندازند.

مهدی عظیمی میرآبادی، مدیرعامل سابق انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس در این نشست با اشاره به اینکه هدف چنین مراسمی باید ارتقای فرهنگ بسیجی باشد، به طبقه‌بندی بسیج به معنای لغوی بسیج، افراد بسیجی، ساختار و تشکیلات بسیج و فرهنگ بسیج پرداخت و تأکید کرد: فرهنگ بسیج در این طبقه‌بندی جایگاهی بالاتر دارد و به نخلی می‌ماند که هنگام آتش‌سوزی، به کلی می‌سوزد و خاکستر می‌شود.

وی ادامه داد: باید توجه داشت که فرهنگ بسیجی دربرگیرنده هر آن چیزی است که از نظر انسانی و اخلاقی و دین و نظام و انقلاب، ارزش محسوب می‌شود. مسئولان مقصر اصلی کم‌کاری در بازنمایی بسیج در سینمای ایران بوده‌اند و نمی‌توان هنرمندان را در این زمینه مقصر اصلی دانست. سینمای ما این روزها بیش از هر چیز درگیر فروش و گیشه است، در صورتی که اگر چشم باز کنیم، جامعه مخاطبان سینمای ایران به حداکثر سه میلیون نفر می‌رسد و این بخش بسیار کوچکی از جمعیت سینماروی کشور است. این در حالی است که ما می‌توانیم بخش اعظمی از مردم ایران را که اصولاً به سینما نمی‌روند، با ساخت فیلم ارزشمند به سالن سینما آورد و به این نکته توجه کرد که بخش عمده‌ای از این مخاطب خاموش، خانواده طیف معتقد و متدین و پایبند به نظام و خانواده شهدا هستند.

محمدعلی باشه‌آهنگر نیز به ذکر خاطرات خود از دوران دفاع مقدس و زیست با شهدا پرداخت و گفت: بسیجیان مرگ‌آگاه بودند و این مرگ‌آگاهی با هیچ قانونی تجربه نمی‌شود. رزق معنوی من دیدن این آدم‌های برجسته بود. برخی از مدیران که جنگ را ندیده‌اند و پژوهش نکرده‌اند. درباره سینما نظر می‌دهند، در حالی که پرداختن به خانواده شهدا و تصویر کردن واقعیت‌های دفاع مقدس نیاز به پژوهش دارد، نه صرفاً بسنده کردن به مدلی که تلویزیون این کار را انجام می‌‍دهد که البته این کار هم لازم است، اما کافی نیست.

باشه‌آهنگر متذکر شد: باید به این پرسش پاسخ داد که در تصویر بسیج در سینما، باید شعار داد یا باید مصائب را تصویر کرد؟

سیدمهدی جوادی، مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی در بخش بعدی مراسم با اشاره به مقام شهدای انقلاب، دفاع مقدس و شهدای حرم بیان کرد: پیرمرادمان گفت بسیج «شجره طیبه» است؛ شجره‌ای كه «اصلها ثابت و فرعها فی السماء تؤتی اكلها كل حین باذن ربها...» اما این شجره را چه خصلتی است كه اندیشه پاك اسلامی را به معراج می‌برد؟ اول آنكه؛ رشد دارد و نمو، هم خود را می‌سازد و هم دیگران را؛ بسیجی بی‌روح و بی‌حركت نیست، فعال است و پویا، هم به فكر خودسازی است و هم در پی ساخت جامعه.

وی افزود: دوم؛ این درخت طیب است، منظره‌اش، میوه‌اش، سایه‌اش، نسیم‌اش؛ بسیجی جلوه‌اش، گفتارش، كردارش و خلق و خویش طاهر است و نیكو، آنكه قول و فعلش مصدر زشتی و نازیبایی و تندخویی و پلیدی است، از این دایره بیرون است، هرچند اسم آن را به عاریت می‌برد. سوم؛ نظم دارد و نظام، اصل دارد و فرع؛ بسیجی اصول دارد، نه از سر دلخوشی و نه من‌باب وقت‌گذرانی كاری می‌كند، كارش اصل دارد و فرع، نه فرع را بر اصل مقدم می‌دارد و نه غایتش را در روزمرگی فراموش می‌كند و نه خارج از نظم و نظام، سرخودانه كاری پیش می‌برد.

وی تأکید کرد: چهارم؛ ریشه‌ای مستحكم دارد كه نه طوفان و نه گردباد را برآن چیرگی است؛ بسیج ریشه‌ای دارد به عمق اعتقادات شیعه، نه گردباد حوادث و نه طوفان هوی و هوس و نه تیشه «لومة لایٔم‌»ها را بر آن اثری است. پنجم؛ شاخه‌هایی دارد در آسمان (فرعها فی السماء)؛ افق دید بسیجی نه دنیای دون كه بر سدرة المنتهی است، او در پی فتح آسمان است، «می‌خواهد فلك را سقف بشكافد»، او را شوق معراج است. ششم؛ این شجره برای همه پر بار است (تؤتی اكلها)، بسیجی برای همه ثمر دارد، از خون‌فشانی‌اش در جبهه‌ها و عرق جبینش در تولید و سازندگی تا ثمره قلمش در علم و هنر همه مردم بهره‌مندند، پیر و جوان، بزرگ و كوچك، زن و مرد، اصولگرا و اصلاح‌طلب؛ آنان كه بسیج را محدود در ابزاری برای منافع خاص می‌خواهند، تیشه زنان این شجره طیبه‌اند.

مدیر عامل فارابی ادامه داد: هفتم؛ شجره‌ای است برای تمام فصول (‌كل حین)، او محدود به زمان و مكان و قالب نیست. دیروز در لباس رزم و میدان جنگ، امروز در كسوت استاد و كارگر و معلم و تولید‌كننده و مدافع سلامت و هنرمند. هشتم؛ كارش به اذن پروردگارش است (باذن ربها)، بسیجی نه از سر هوس و نه برای كس كار می‌كند؛ باذن خدا، تنها برای خدا و در جهت رضای خدا حركت می‌كند و حیاتش حركت است و مماتش بركت.

او ادامه داد: باید توجه داشت که بسیجیان با جانفشانی در دفاع مقدس، در عرصه صنعت و دانش، در عرصه مقابله با پاندمی کرونا ثابت کردند که دستاوردهای این شجره طیبه محدود به یک مقطع خاص تاریخی نیست و اصلی‌ترین علت برپایی این مراسم، پرداختن به همین موضوع است كه ببینیم سیمای بسیج چه وجوه و مختصاتی دارد. دفاع مقدس به تعبیر مقام معظم رهبری، یک گنج بی پایان برای کل تاریخ است و توفیق ما در پرداختن به آن، بستگی به این دارد که ما چقدر از این گنج استخراج کرده‌ایم. به نظر می‌رسد ما در بازنمایی تصویر بسیج در سینمای ایران، به فعالیت‌های بسیج بعد از دهه 60 و 70 کم‌تر توجه کرده‌ایم و این در حالی است که بسیج، یک فرهنگ و باور است که در اتفاقات اجتماعی و جهانی هر بار رنگ و بوی تازه می‌گیرد.

مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی بیان کرد: از سیدعلی الفت، مسئول پایگاه بسیج شهیدآوینی بنیاد سینمایی فارابی خواستم تا این سلسله‌‌نشست‌ها را با اندیشمندان به صورت متوالی برگزار کند تا بتوانیم در آینده به یک سند مفهومی برای بازنمایی بسیج در سینما برسیم تا اگر بخواهیم آن را در سینمای ایران به مثابه یک پدیده به روزشونده بازنمایی کنیم، چگونه نسبت به این کار اقدام کنیم.

جوادی در پایان به برپایی این مراسم در اولین هفته‌های حضورش در بنیاد سینمایی فارابی اشاره کرد و گفت: من چقدر سعادتمند بودم که اولین حضورم در یک مراسم بنیاد سینمایی فارابی، به حضور خانواده شهدا و نام شهدا و شجره طیبه بسیج مزین بود. امیدوارم به برکت حضور خانواده شهدا در این مراسم و در مجموعه بنیاد سینمایی فارابی در ابتدای دوران مدیریت جدید بنیاد، در ادامه طوری عمل کنیم که در مقابل شهدا و خانواده آنها شرمنده نباشیم.

در ادامه مراسم، شاهسوند از همرزمان شهید زبرجدی درباره او صحبت کرد و ابراهیم صنوبر، مدیرعامل موسسه سفیران صلح ضمن برشمردن فعالیت‌های این موسسه اعلام کرد قرار است به زودی نشان صلح در مقام شجاعت به شهید زبرجدی اهدا شود.

در بخش بعدی، مراسم گرامیداشت هفته بسیج در بنیاد سینمایی فارابی، از خانواده شهید زبرجدی تقدیر شد و خواهر شهید در سخنانی در وصف او و تعلق خاطرش به حضرت زینب‌(س) سخن گفت.

پایان‌بخش این مراسم، قدردانی از محمدحسن ململی، مهدی بهزادپور، رسول صادقی، عباس مینایی، علیرضا طلایی از فعالان بسیجی بنیاد سینمایی فارابی و هنرمندان مدعو بود.