کد خبر: ۴۰۱۹۵۱۳

تاریخ: ۱۷ آذر ۱۴۰۰ - ۱۵:۱۹

در آئین رونمایی تازه‌های انتشارات علمی و فرهنگی مطرح شد؛

دعایی: از نصر دعوت نکردند تا از ایران رفت/ انقلابیون امروزی قدر استعدادها را بدانند

هفت کتاب انتشارات علمی و فرهنگی و سه رویداد این انتشارات با حضور مسئولان و چهره‌های فرهنگی و ادبی کشور رونمایی شد.

به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی انتشارات علمی و فرهنگی؛ برنامه‌ی «نشانی امروز، کتاب فردا» شامل آیین رونمایی از کتاب‌های «از ریشه تا امروز»، «شعب الایمان»، «تمدن و سرمایه‌داری»، «کارنامه‌ی نشر»، «رنگ‌ها و سطرها»، «تخت جمشید» و پروژه‌ی «تاریخ شفاهی سازمان تأمین اجتماعی» و پرده‌برداری از «نام‌گذاری خیابان انتشارات عملی و فرهنگی» و دو ثبت مجموعه اسناد انتشارات در حافظه‌ ملی یونسکو و موزه و مرکز اسناد انتشارات در میراث فرهنگی کشور عصر سه‌شنبه ۱۶ آذر در ساختمان انتشارات علمی و فرهنگی با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و ادب کشور برگزار شد.

باید قدر استعدادهای کشور را بدانیم

حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدمحمود دعایی در این مراسم با ذکر خاطره‌ای بیان کرد: مقام‌ معظم رهبری در سفری که به کرمان داشتند و به دلیل دعوت حاج قاسم سلیمانی اقامت ایشان طولانی هم شده بود، با زنده‌یاد همایون صنعتی‌زاده دیدار و صحبت کردند. مرحوم صنعتی‌‌زاده در آن دیدار صحبت‌های زیبایی مطرح کرد و از پدر خود که ناشنوا بود، یاد کرد و گفت: «آقا پدر من همیشه خدا را شکر می‌کرد و می‌گفت که کر شدم اما خر نشدم! و درست انتخاب و اداره کردم.» این حرف او بسیار به دل رهبر نشست. شهید حاج قاسم سلیمانی هم بسیار به صنعتی‌زاده احترام‌ می‌گذاشت و خیلی چیزها از او آموخته بود.

دعایی در ادامه با تأکید بر اهمیت توجه به استعدادها به مسئولان کشور یادآوری کرد: بنیانی که صنعتی‌‌زاده به‌جا گذاشت، به دلیل عشق او به وطن و علاقه برای پیشرفت و تعالی فرهنگ بود. من اکنون بابت شعارهای انقلابی‌گری و جوان‌گرایی مسئولان نگرانم و می‌ترسم که وضعیتی مشابه وضعیت اوایل انقلاب رخ دهد. من شاهد بودم که روزهای بعد از پیروزی انقلاب اسلامی مسئله‌ دانشگاه‌ها مطرح بود و شهید مرتضی مطهری در جلسات اصرار داشت که از سید حسین نصر دعوت کنید و اجازه دهید او حضور داشته باشد، اما مقاومت کردند و این پیشنهاد را نپذیرفتند تا اینکه او از ایران رفت.

سرپرست مؤسسه‌ اطلاعات افزود: ناشری در آمریکا اصرار داشت کتاب ادیان را با نثری زیبا ترجمه و عرضه کند. برای ترجمه‌ قرآن کریم سراغ نصر آمده بود و او ابتدا به دلیل مشکلاتی این پیشنهاد را قبول نکرده بود، اما به گفته‌ خودش ناگهان به خود آمده که «این عمل اول‌بار در تاریخ به تو سپرده شده و باید به بهترین نحو ممکن آن را انجام دهی». پس بازمی‌گردد و به ناشر می‌گوید که این پروژه را می‌پذیرد و اکنون یکی از نفیس‌ترین ترجمه‌ها و تفسیرهای قرآن اثر اوست.

او در پایان با ذکر مثالی دیگر تصریح کرد: مانند سخنرانی‌های استاد حسینعلی راشد که بعد از انقلاب اجازه ندادند سخنرانی‌های او از صداوسیما پخش شود، سکانداران و انقلابیون امروز جامعه ما باید قدر استعدادهای کشور را بدانند و نگذارند برخی از وضعیت‌های اوایل انقلاب تکرار شود و کشورمان را از ذوق، استعداد، توان و قابلیت این افراد تهی کنند.

ثبت موزه‌ی انتشارات علمی و فرهنگی در سازمان میراث فرهنگی

نادره رضایی مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی در این مراسم ضمن گرامیداشت روز دانشجو و تبریک روز پرستار در آستانه ولادت حضرت معصومه (س) بیان کرد: مایه‌ مباهات من است ایستادن در این جایگاه و صحبت کردن مقابل بزرگانی که در این جمع حضور دارند. از ۱۴ دی ۱۳۹۸ که به‌عنوان مدیرعامل انتشارات فعالیت می‌کنم، بعد از قریب به ۲ سال می‌خواهم از این فرصت پیش‌آمده برای تشکر و قدردانی استفاده کنم.

او ادامه داد: از تمامی بزرگان این جمع و پیشینیان ما که در این قریب به هفت‌دهه میراث‌دار آن‌ها در این انتشارات بوده‌ایم، تشکر می‌کنم. سپاسگزار و قدردان تمامی همکارانم هستم که در این دو سال با توجه به وضعیت سخت کرونایی و دشواری اقتصادی کشور و خاصه شرایط نشر ‌کشور که تحت تأثیرش قرار داشتیم همواره من را همراهی کردند. به‌ویژه در شرایط ویژه انتشارات و پایان‌ یافتن بیش از دو دهه مأموریت چاپ دفترچه‌های تأمین اجتماعی که منابع قابل ‌توجهی را به ما تزریق می‌کرد و شاید این منابع فراوان ما را اندکی از هدف و مأموریت اصلی خود غافل کرده بود.

مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی با اشاره به نام‌گذاری خیابانی به نام این انتشارات اظهار کرد: ابتدا دوست داشتم این خیابان به نام همایون صنعتی‌ زاده نام‌گذاری می‌شد، اما اکنون با توجه به برداشتن نام چهار‌تن از نویسندگان کودک و نوجوان از روی خیابان‌های تهران خوشحالم که این امر محقق نشد، زیرا بیم این داشتم که اگر همایون صنعتی زاده بود، شاید ماندگاری‌اش بر تابلوی خیابان دیری نمی‌پایید. هرچند نام این بزرگان فرهنگ و ادب در دل‌های مردم است و اگر نام آنها را بر خیابان‌ها بگذاریم زینت شهر ما خواهند بود و ما با این حق‌شناسی‌ها خود را به مردم نزدیک‌تر و اعتماد فروکاسته فی‌مابین را ترمیم می‌کنیم. امیدوارم آن اسامی بازگردند و امیدوارم مصوبه شورای شهر تهران مبنی بر نام‌گذاری پنج زن نامدار و اثرگذار روی خیابان‌ها معطل نماند و عملی شود. از اعضای شورای شهر و سازمان زیباسازی شهرداری و شهرداری منطقه ۳ بابت همراهی‌شان در نامگذاری خیابان انتشارات علمی و فرهنگی سپاسگزارم.

رضایی درباره‌ی ثبت ملی موزه و مرکز اسناد انتشارات علمی و فرهنگی بیان کرد: دوست داشتیم‌ با وجود تمامی دشواری‌ها و ناملایمات با رواداری، تاب‌آوری و مدارا و با تکیه‌بر تلاش و همدلی و بهره‌گیری از امکاناتی که در اختیار داریم کارهای نوآورانه و در شأن این نشر معظم و باسابقه انجام دهیم؛ از جمله پروژه‌ تاریخ شفاهی سازمان تأمین اجتماعی (یک سده بیمه‌گری) که خوشحالم امروز از این پروژه رونمایی می‌کنیم. باید تأکید کنم که آنچه گذشته را مهم می‌کند و در حوزه فرهنگ ما را از انزوا بیزار می‌کند تعامل و ارتباط است. با ارتباط و تعامل است که فرهنگ جان می‌گیرد. با این وصف كنترل فرهنگ همان‌قدر ساده‌انگارانه است كه عزم به نابودی فرهنگ. با همین رویکرد ما از دل اسناد به‌جامانده در یک استخر اولین موزه و مرکز اسناد نشر کشور را ایجاد کردیم. تشکیل مرکز اسناد انتشارات گامی است مهم و بلند برای تبدیل نوآوری‌ها و تجربه‌ها به علم و سنت. وقتی موزه و مرکز اسنادی شکل می‌گیرد برای نسل جدید و نسل‌های بعدی، اسنادی متقن به نمایش گذاشته می‌شود که بیانگر پیشینه و هویت این نسل‌ها است. کسی که پیشینه و اصالت و هویت خود را بشناسد حتماً و قطعاً در راه بهتر شدن آن هویت قدم بر می‌دارد. این اقدام در شرایط دشوار کرونایی و با همت همکارانم به انجام رسید اما توسعه و ادامه این موزه از افتتاح آن مهم‌تر و سخت‌تر است و برای تثبیت این کار با تلاش‌های بسیار موزه انتشارات را در مقام اولین موزه‌ نشر کشور در سازمان میراث فرهنگی به‌عنوان موزه ملی ثبت کردیم.

او در پایان با اشاره به ثبت مجموعه اسناد انتشارات در حافظه‌ ملی کمیسیون ملی یونسکو گفت: امیدوارم آنچه در این مدت با کمک هم به دست آوردیم از این به بعد نیز درخور شأن این انتشارات ادامه پیدا کند و امیدوارانه شک ندارم که با توجه به تأکیدات و دغدغه‌ مدیرعامل جدید سازمان تأمین اجتماعی، حمایت‌ها از این مجموعه و بهره‌گیری از این نهاد فرهنگی ملی با ظرفیت کم‌نظیرش بیش از گذشته در گام دوم انقلاب با وزیر و مدیران جوان و نسل سوم انقلاب در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی میسر خواهد شد.

در پایان ضمن سپاسگزاری از شما بزرگان فرهنگ و ادب امیدوارم توانسته باشم اثری بگذارم و به‌عنوان اولین زن مدیرعامل این نشر در این قریب به هفت دهه، نماینده خوبی برای زنان و جوانان هم نسلم باشم.

ما باید دنیای جدید را بشناسیم

در ادامه فرهنگ رجایی مترجم کتاب «تمدن و سرمایه‌داری» نوشته‌ فرنان برودل تشریح کرد: من اینجا می‌خواهم به دو پرسش پاسخ دهم؛ پرسش اول اینکه چرا به برگردان این کتاب پرداختم با اینکه خود را مترجم حرفه‌ای نمی‌دانم و اگر ضرورتی برای این کار می‌دانم برگردان مفهومی متن‌های مهم و مربوط برای «ایران»خانم ما است. پرسش دوم اینکه چرا ترجیح دادم انتشارات علمی و فرهنگی را برای چاپ کتاب انتخاب کنم؟

او ادامه داد: جذابیت و توجه من به برودل به اوایل دهه‌ی ۱۳۷۰ برمی‌گردد که برای فهم بهتر تحولات عرصه‌ تولید و توزیع زندگی مادی برپایه‌ تجدد و به تبع آن غرب، او را هم‌سخنی مهم یافتم. با علیرضا فرهمند درباره‌ این اثر و دیگر کتاب‌های بردول گفتگو داشتم، اما هم‌سخنی نظام‌یافته برای من از ۱۳۷۸ آغاز شد که درسی به نام «امر سیاسی، تجدد و خیر عام» را ایجاد و تدریس کردم که هنوز هم ادامه دارد.

وی خاطرنشان کرد: به نظر من بهترین تعبیرها را حکمت عامیانه دارد. برای مثال در روستای ما به‌جای محترم می‌گفتند روستایی که آب و آبادانی و بانگ مسلمانی در آن بلند است. جوامع درحال توسعه مثل ایران صفوی، هخامنشی و غرب امروز برعکس جوامع جهانگیر آن‌هایی هستند که آب و آبادانی و بانگ مسلمانی خودشان را دارند و این ارزش‌های مادی و معنوی را نمی‌توان از هم جدا کرد.

این مترجم عنوان کرد: در این زمینه با آثار دو اندیشمند به نام کارل پولانی و فرناند برودل هم‌سخن شدم و خوشحالم جلد اول کتاب «تمدن و سرمایه‌داری» معرفی شده است و ۲ جلد دیگر هم در دست انتشار است.  آثار هر دو دانشور بسیار اساسی هستند، اما کتاب برودل برای فهم جامعی از وجه اقتصادی تمدن برآمده از تجدد هم مفصل‌تر و هم جهان‌شمول‌تر است. البته به نظر من بردول در بحث گاهی به سمت اغراق رفته و گاهی مسائل پیچیده‌تری هم در آن دیده می‌شود، مثلاً مسئله‌ تمایز بین سرمایه‌داری و سوداگری. در غرب معروف است که علم اقتصاد حزن‌انگیز است و تاریخ هم کسل‌کننده و تکراری است، درنتیجه وقتی کسی اقدام به ترکیب این دو علم کند ظاهراً کتابی رنج‌آور و خسته کننده عرضه كرده است، اما این کتاب همواره تازه و جذاب است.

رجایی درباره‌ی اهمیت شناخت دنیای جدید گفت: چه بخواهیم و چه نخواهیم ما با غرب و تمدن جدید سروکار داریم چه بخواهیم با آن‌ها سازش کنیم. حتی برای دشمنی هم به شناخت لازم داریم. آن‌کس که دشمن را نمی‌شناسد خود را نمی‌شناسد و برای من کمال تأسف است که ما هنوز جهان جدید را نمی‌شناسیم.

او در پایان درباره‌ انتخاب انتشارات علمی و فرهنگی توضیح داد: من از زمان دانشجویی و دهه‌ی پنجاه به انتشارات علمی و فرهنگی علاقه داشتم و آن را نه یک‌ انتشارات بلکه نگاهبان علم و فرهنگ تلقی کرده‌ام. وقتی در اواسط 1370  یکی از دانشجویانم که با انتشارات همکاری داشت ‌و از من خواست نشر کتاب «فلسفه سیاسی چیست؟» را به این انتشارات واگذار کنم، با قبول درخواست او این کتاب منتشر شد. سال 98 با تصمیم پس‌گرفتن کتاب به انتشارات مراجعه کردم، اما مشاهده‌ نیروهای جوان، علم‌خواه، جدی، جنجال‌گریز و متعهد موجب شد که علاوه بر بازبینی کتاب «فلسفه سیاسی چیست»، این مجموعه سه جلدی را نیز به انتشارات بسپارم.

«تخت جمشید» نماد علم و هنر کتاب‌آرایی است

بهرام پروین گنابادی معاون فرهنگی انتشارات علمی و فرهنگی و دیگر سخنران نشست خاطرنشان کرد: در این چند سال در مدیریت انتشارات سعی کردیم متعادل باشیم و از انجام کارهای هیجانی دوری کنیم. قبل از مسئولیتم در اینجا هم گفته بودم که علمی و فرهنگی یک مکتب است نه یک انتشارات؛ زیرا کسانی با این انتشارات همکاری کرده‌اند که تحولی در حوزه‌ی نشر ایجاد کردند. ما هم سعی کردیم‌ میراث‌دار برای آنان خوبی باشیم و چاپ کتاب‌های علمی و دانشگاهی در شأن این انتشارات حفظ شود.

او در ادامه درباره‌ی تجدید چاپ کتاب «تخت جمشید» توضیح داد: کتاب «تخت جمشید» در دهه‌ی ۴۰ برآیند هنر نشر ما بود و اکنون هم در بازچاپ آن همین کار را کردیم‌، اما عکس‌های این کتاب کاملاً عوض و از دانشگاه شیکاگو دوباره گرفته شده است. این پروژه برای ما پروژه‌ی عظیمی بود و سعی کردیم کتاب را احیا کنیم. هانری برگسون می‌گوید «انسان چیزی نیست جز خاطراتش» و جامعه‌شناسان این جمله را بسط می‌دهند که ملت چیزی نیست جز خاطراتش.

این معاون فرهنگی درباره‌ی اهداف این پروژه عنوان کرد: ما دو هدف داشتیم؛ اینکه علم و هنر کتاب‌آرایی این کتاب دوباره نمایان شود، هنری که هرمز وحید پایه‌گذار آن بود و از طرفی پاسداشت علم پشت تخت جمشید هم برای ما مهم بود. اگر ستون‌های تخت جمشید بعد از ۲۵۰۰ سال تکان نخورده است دلایل علمی محکم دارد و دوم اینکه سعی کردیم کتاب‌هایی چاپ کنیم که به من ایرانی امروز اعتمادبه‌نفس بدهد که درگذشته چنین دانش و توانمندی‌ای داشتم.

مستند کردن تجربیات مدیران سازمان تأمین اجتماعی

علی حیدری نائب رئیس هیئت‌مدیره‌ سازمان تأمین اجتماعی آخرین سخنران این مراسم بود و طی سخنانی عنوان کرد: در اظهار تاریخچه‌ ارتباط سازمان تأمین اجتماعی و انتشارات علمی و فرهنگی باید گفت که یکی از مشکلات کشور ما رویکردی‌ است که دولت‌ها در چند دهه‌ گذشته داشته‌اند و آنان وظیفه مأموریتی و ذاتی خود یعنی فرهنگ‌سازی و تولید کتاب را تعریفی صنعت-بازار کرده‌اند و رویکرد تجاری رویش حاکم شده است. اواخر دهه‌ 70 دولت تصمیم گرفت که 51 درصد سهام انتشارات علمی و فرهنگی را واگذار کند که در آن مقطع مدیران انتشارات و سازمان صلاح‌دیدند که در مجموعه‌ای از شرکت‌ها که دولت به سازمان برای بحث تهاتر بدهی‌ها واگذار می‌کند، این 51 درصد را دریافت کنند و در این سال‌ها سازمان از این جهت برای انتشارات هزینه کرده است، درحالی که این هزینه‌ها ماهیتاً در موضوع گفتمان‌سازی فرهنگی وظیفه دولت‌ها است.

او ادامه داد: در اوایل فعالیت هیئت‌مدیره‌ جدید هم دولت تصمیم گرفت که آن 49 درصد سهام را بفروشد که مجدد هیئت‌مدیره‌ سازمان تصویب کرد که آن 49 درصد باقی را هم خریداری کند و سهام‌دار صد درصد شود.

حیدری در پایان درباره این پروژه خاطرنشان کرد: کشور ما حدود یک‌ سده بیمه‌گری اجتماعی را در تاریخ خود در ساحت مدرن وارداتی دارد، اما در تاریخ باستانی ایران توزیع ریسک و بحث بیمه نمونه‌هایی داشته است. مثلاً در شواهد به‌جای مانده از الواح گلی تخت جمشید هم از نوعی بیمه و دستمزد برای کارگران تخت‌ جمشید نام برده شده است. به این ترتیب سازمان تأمین اجتماعی در کشور ما حدود یک سده فعالیت داشته است. همان‌طور که بزرگان ما در عرصه‌ی فرهنگ، علم و هنر فوت کرده‌اند، مدیران سازمان تأمین اجتماعی هم که تجربه و علم استواری داشتند، متأسفانه در این چند سال دار فانی را وداع گفتند و از این باب لازم بود که دانش ضمنی، تجربیات و مهارت آن‌ها در این زمینه مستند شود و سازمان را به یک سازمان یادگیرنده تبدیل کند.

در پایان مراسم نیز با حضور افرادی مانند مرتضی امیری اسفندقه، محمدجواد حق‌شناس، احمد سمیعی گیلانی، فریدون عموزاده خلیلی، علی صدر، فرهنگ رجایی، مصطفی رحماندوست، فیروز مهجور، محمدرضا کارگر، خانواده‌ی هرمز وحید و داریوش شایگان و... از کتاب‌ها و رویدادها رونمایی شد.