کد خبر: ۴۰۲۱۳۹۱

تاریخ: ۲۵ آذر ۱۴۰۰ - ۱۹:۲۹

دبیر جشنواره فیلم سینما حقیقت:

مستندسازان همیشه در صف اول مواجهه با دشواری‌ها هستند + اسامی برگزیدگان

دبیر جشنواره سینما حقیقت با بیان اینکه مستندسازان همیشه در صف اول مواجهه با چالش‌ها و دشواری‌ها ایستاده‌اند و در این مسیر خطر را به جان می‌خرند، گفت: جلوه‌های فراوانی از این خطرپذیری و احساس مسئولیت را در شرایط همه گیری ویروس کرونا شاهد بوديم و هستيم.

به گزارش ایکنا، آیین اختتامیه پانزدهمین جشنواره بین‌المللی «سینما حقیقت» با حضور محمد مهدی اسماعیلی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمد خزاعی؛ رئیس سازمان سینمایی و جمعی از اهالی سینما امشب 25 آذر در تالار وحدت برگزار شد.

در ابتدای این مراسم که اجرای آن را محمد سلوکی بر عهده داشت، محمد حمیدی‌مقدم، دبیر این دوره جشنواره به سخنرانی پرداخت و گفت: بر این باوریم که نوبت درخشیدن سینمای مستند فرا رسیده است. به همین دلیل با کرونا، از میدان به در نرفتیم. در حالی که بسیاری از فعالیت‌های فرهنگی و رویدادهای هنری به دلیل همه‌گیری کرونا، تاخیر و تعویق و تعطیلی را تجربه کردند، سینمای مستند در تمام صحنه‌ها حاضر و ناظر بود.

وی افزود: هم مستندساز دوربینش را زمین نگذاشت و هم جشنواره با چراغ‌هایی روشن‌تر از همیشه، این تلاش ایثارگرانه را بازتاب داد. وقتی از مستند حرف می‌زنیم از حضور در خط مقدم حرف می‌زنیم. مستندسازان همیشه در صف اول مواجهه با چالش‌ها و دشواری‌ها ایستاده‌اند. آنان در این مسیر خطر را به جان می‌خرند. جلوه‌های فراوانی از این خطرپذیری و احساس مسئولیت را در شرایط همه‌گیری ویروس کرونا شاهد بوديم و هستيم. جامعه به یاری آنها هم درد را شناخت و هم امیدوارانه در مسیر درمان حرکت کرد و جشنواره هم اجازه نداد این مستندها به بایگانی سپرده شوند و برای نمایش آنها تدبیری تازه اندیشید.

وی با اشاره به اینکه با طراحی شیوه نمایش آنلاین تهدید کرونا به فرصت تبدیل شد، بیان کرد: مرور کردن مسیر جشنواره سینما حقیقت در دوران نوین خود، می‌تواند راهگشا و نشان دهنده گام‌هایی باشد که در آینده باید برداریم. در این راستا با بهره‌گیری از همه تجربه‌های پیشین، پوست‌اندازی جریان اصلی سینما حقیقت آغاز شده است. گام‌هایی که در این جشنواره برای استانداردسازی برداشته شده، فرصت‌های برابر و شرایط مناسب‌تری را برای شرکت کنندگان فراهم کرده است. بهینه‌سازی ارایه خدمات به تماشاگران، احترام به مخاطب، بهره‌گیری بهتر از فضای جشنواره، بلیت‌فروشی و پرداخت سهم فروش به فیلمسازان، برای نخستین بار و بسیاری از برنامه‌های مرتبط دیگر در شكل جديد جشنواره انجام شده است.

حمیدی‌مقدم ادامه داد: در چهاردهمین دوره جشنواره سینما حقیقت برای مقابله با تهدید کرونا، با ایجاد سیستم برخط و روشن نگه داشتن چراغ جشنواره، عدالت نمایشی و عدالت فرهنگی تحقق یافت و مخاطبان وسیعی در سراسر کشور توانستند به مخاطبان فیلم‌های جشنواره تبدیل شوند. امسال، جشنواره پانزدهم گام تازه‌ای برداشت و برای نخستین بار یک ضابطه مهم را با هدف اعتبار بخشیدن، به مقررات جشنواره افزود. شرط نخستین نمایش، نتیجه دو سال برنامه‌ریزی است و به مرور همگی با این پدیده همراه شدند. این یعنی هر فیلمی که قصد حضور در بخش مسابقه ملی سینما حقیقت را دارد، باید برای اولین نمایش خود در داخل کشور در جشنواره سینما حقیقت به نمایش درآید. به این ترتیب در واقع، سال تحویل مستندسازی با جشنواره سینما حقیقت آغاز می‌شود.

حمیدی مقدم تاکید کرد: فیلم برای حضور در بخش مسابقه ملی، باید اولین نمایش ملی و بین‌المللی خود را در جشنواره سینما حقیقت تجربه کند. گام بعدی، تلاش برای رسیدن به این جایگاه است که فیلم‌های بخش بین‌الملل جشنواره، اولین نمایش آسیایی یا بین‌المللی خود را در جشنواره سینما حقیقت آغاز کنند.

رئیس مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی با اشاره به اینکه به هر حال این اعتباربخشی به جشنواره باید پله پله طی شود و ما برای تحقق آن مصمم هستیم، گفت: این حرکت طی سه گام طراحی شده که گام اول امسال اجرا شد و گام های بعدی در آینده برداشته خواهند شد. وقتی از مستند حرف می‌زنیم، باید به تنگناهای مالی و دشواری‌های کار در شرایط کرونا هم اشاره کنیم؛ شرایط سخت دو سال گذشته، مستند را نحیف‌تر کرد و کمبودها و کاستی‌ها، از تعداد تولیدات کاست و مستندسازان را ناگزیر کرد با دستان خالی و امکانات محدود به تولید بپردازند. این جاست که حمایت نهادهای فرهنگی در همه سطوح می‌تواند راهگشا باشد و ظرفیت‌های این سینما را تقویت کند. وقتی از مستند حرف می‌زنیم، از یک خانواده گسترده در سراسر ایران حرف می‌زنیم و از مخاطبانی به وسعت دنیا؛ راه‌های نرفته زیادی برای ایجاد ارتباط موثر با مخاطبان جهانی پیش روی ماست. مستندهای ما هنوز تاثیرگذاری کافی در منطقه ندارند و عدم ارتباط با کشورهای همزبان، همسایه و مسلمان ایراد بزرگی است که برای رفع آن باید تلاش کنیم. در فرهنگ ما، همیشه سخت‌کوشی و صلابت و صبر تشویق می‌شود و یاس و ناامیدی پسندیده نیست.

حمیدی‌مقدم اضافه کرد: داشتن جسارت و ذکاوت واکاوی آسیب‌ها در سینمای مستند، یک ارزش ستودنی است، ولی فیلمساز چشم و چراغ جامعه برای رسیدن به یک نقطه امیدبخش و رهیافت واقعی است. سنگین شدن کفه ترازو به سمت تولید مستندهای اجتماعی یکی از دلایلی است که چنین فیلم‌هایی حضور خود را بیشتر به رخ می‌کشند. لازم به ذکر است باید با تفکر راهبردی و جامع‌نگر، سرمایه‌گذاری در زمینه تولید گونه‌های دیگر مستند را تقویت کرد تا طیف متنوعی از گونه‌ها را به مخاطب ارایه کنیم و تصویر جامع‌تری از فرصت‌ها و ظرفیت‌های جامعه ارایه دهیم.

دبیر این دوره از جشنواره سینما حقیقت، با اشاره به جایزه سرباز وطن که با نگاه عمق بخشیدن به الگوی مکتب شهيد سردار حاج قاسم سلیمانی طراحی شده است، تاکید کرد: این جایزه فراتر از پرداختن به دلاوری‌های این شهید بزرگوار در عرصه مقاومت، به همه ستارگان درخشانی می‌پردازد كه در این کهکشان فکری و فرهنگی می‌شود رصد کرد؛ مفاهیم ارزشمندی که جامعه ما و دنیای معاصر به آن نیازمند است. در کنار همکاران تلاش‌گر در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی کوشیدیم با تمام توان جشنواره سینما حقیقت را پیش ببریم. خوشحا‌لیم که با برگزاری جشنواره در دو قالب فیزیکی و برخط، توانستیم تعامل فیلم‌های مستند و مخاطبان را شاهد باشیم. فرصتی که از طریق آن، مستند توانایی خود را به همه نشان داد. هم به مخاطبان مردمی و هم به تصمیم‌گیران و مسئولان گرامی که با توجه به آغاز کار دولت سيزدهم می‌توانند از این قابلیت برای برنامه‌ریزی و تحلیل در سطوح مختلف بهره‌مند شوند.

او با اشاره به اینکه مستند، به حمایت‌های جدید در همه حوزه‌ها در تمام کشور چشم دوخته است تا به عنوان یک سند ملی مورد حمایت قرار گیرد و بتواند آثار فاخر بیشتری به تولید برساند، گفت: بی‌یاری مستند، بسیاری از چهره‌های ارزشمند، حرف‌های دلنشین و اقدامات اساسی در متن وقایع روزمره گم می‌شوند.

پس از صحبت‌های محمد حمیدی‌مقدم، کلیپی مرتبط با آثار بخش بین‌الملل جشنواره پخش شد و مجری برنامه از معرفی برگزیدگان بخش‌های مختلف مسابقه بین‌الملل در ادامه مراسم خبر داد.

در ادامه مراسم محمد خزاعی نیز در سخنانی گفت: خوشحالم که امشب در خدمت شما هستم؛ مهمان ویژه امشب سرکار خانم زینب سلیمانی است. مهم‌ترین بحث فرهنگی دولت سیزدهم به ویژه در زمینه سینما، گفتمان جدیدی است که روی آن کار می‌کنیم؛ گفتمان انقلابی و نهضت تولید محتوا در کشور و مضامینی که در ماه‌های آینده بر اساس سیاست‌ها و راهبردهایی که به ما ابلاغ شده در دستور کار قرار می‌دهیم؛ اما این، به معنای ایجاد محدودیت برای سینماگران نیست. بلکه امیدواریم کمک کننده باشیم تا شرایط بهتری برای تولید و عرضه فیلم‌ها فراهم شود.

خزایی افزود: در این 60 روز در جلساتی که با مستندسازان داشتم متوجه شدم که مهم‌ترین بحث‌شان، عرضه و اکران مستندها بود. می‌گفتند در جشنواره سینما حقیقت یا تلویزیون، تنها برخی آثار نمایش داده می‌شوند و پلتفرم‌ها هم هزینه اندکی برای پخش فیلم‌ها در اختیارشان قرار می‌دهند. باید با صنوف و برنامه‌سازان برنامه مدونی تهیه کنیم و به راهکاری برسیم که سینمای مستند بهتر دیده شود و پخش آنها منحصر به جشنواره سینماحقیقت و جشنواره‌های خارجی نشود. در همین راستا، برنامه جامع اکران را تدوین کرده‌ایم تا دغدغه سینماگران مستند را رفع کنیم.
وی درباره بودجه سینما نیز چنین توضیح داد: با حمایت خوبی که وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام داده‌اند و برنامه‌هایی که در دست پیگیری داریم می‌خواهم این نوید را بدهم با اینکه بودجه سینما هیچ افزایشی نداشته اما سال بعد، سال جهش تولید خواهد بود و این قول را می‌دهم که حداقل بودجه مستند در بخش تولید به صورت چشم‌گیری افزایش پیدا کند. در این مدت 60 روز (دوره ریاست سازمان سینمایی) بیش از 500 نفر را ملاقات کردم که شامل سینماگران و دست اندرکاران تولید بوده و همگی از شرایط موجود ناراضی بودند. یک نفر را ندیدم که گله نداشته باشد. با یک بررسی اجمالی درباره دغدغه و اضطراب آنها دیدم که ریشه آن در تساهل و تسامح دوستان ما در سازمان سینمایی بوده است اما قول می‌دهیم که در دوره جدید، در تولید محتوا عزمی راسخ‌تر خواهیم داشت.

محمد خزاعی متذکر شد: سینمای ایران متعلق به ده هزار نفر است، نمی‌توانیم بگوییم که همه امکانات و تجهیزات در اختیار ۲۰ـ ۳۰ نفر باشد. دوران پدر خواندگی در سینمای ایران تمام شده است، اکنون سینمای ما به پدری نیاز دارد که خوب بشنود و خوب عمل کند و عدالت را رعایت کند. امروز در سینمای ایران قوانین حکم‌فرماست، دوران تلفن زدن و سفارش کردن تمام شده است، حداقل تا زمانی که من در سازمان سینمایی باشم بر مبنای قانون جلو می‌رویم. در سازمان سینمایی به روی همه افراد با هر اندیشه‌ای باز است، همه می‌توانند مشکلات را با ما در میان بگذارند و ما تمام تلاش خود را برای حل چالش‌های پیش روی فیلمسازان انجام می‌دهیم. این ماموریتی است که دولت به ما داده و باید آن را انجام دهیم.

خزایی درباره فیلمسازان شهرستانی و دغدغه‌هایشان گفت: نگران چشمان منتظر فیلمسازان شهرستان‌ها هستیم که چشم دوختند تا شرایط برای ساخت فیلم آنها بهتر شود. نگران هنرمندان بدون رانتی هستم که درهای مختلف را به روی خود بسته می‌بینند. من نگران خانواده‌های ارجمند همکاران و سینماگران هستم که به سختی روزگار می‌گذرانند و مشکل کار و معیشت دارند. عزیزان، بزرگواران، من به عنوان یک عضو کوچک این خانواده بزرگ، مثل شما نگران بسیاری از مسائل هستم و دغدغه سینما و مردم را دارم. ولی مطمئنم که آینده و افق پیش رو بسیار روشن و امیدوارکننده است.اگر همه افرادی که دلشان برای سینما می‌تپد در کنار هم همدل و یکپارچه و محکم بایستند و برای تولید محتوای انقلابی و مردمی و توسعه عدالت فرهنگی در مناطق کشور تلاش کنیم.

رئیس سازمان سینمایی در انتها با اشاره به حضور خانواده سردار شهید حاج قاسم سلیمانی و تشکر از حضور آنها با ذکر خاطره‌ای گفت: امروز که خانواده سردار شهید حاج قاسم سلیمانی در کنار ما هستند خوب است که خاطره‌ای تعریف کنم. فیلمسازی در حال برگشت به شهر خود بود و خواست سر خاک حاج قاسم برود. او در این حین مردم روستایی را می‌بیند و پیش آنها می‌رود. از آنها اسم روستایشان را می‌پرسد که پیرمردی در بین آنها می‌گوید: اسم روستای ما حاج قاسم سلیمانی است. علت را جویا می‌شود که می‌گویند ما از اشرار بودیم، حاج قاسم ما را ساماندهی کرد و در روستایی اسکان داد. اما حال که او از دنیا رفته، هیچکس حالی از ما نمی‌پرسد. از آنها مشکل‌شان را می‌پرسد. مشکل‌شان بی آبی بود که با بچه‌های جهادی مشکل را حل کردند. این نشان می‌دهد که شهدا در بین ما زنده هستند.

نتایج بخش مسابقه بین‌الملل

جایزه بهترین فیلم کوتاه:
فیلم «یک سال در تبعید»، به کارگردانی مالاز اوستا از ترکیه

جایزه بهترین فیلم نیمه بلند:

فیلم «یک تصویر، دو برداشت»، به کارگردانی ساناز سهرابی از کانادا

جایزه ویژه هیئت داوران:

(با تقدیر از فیلم «سارا جان») فیلم «در جریان کلمات»، به کارگردانی الیان استر بوتس از هلند

جایزه بهترین فیلم بلند:

اهدای جایزه به صورت مشترک به فیلم‌های:

فیلم «بچه‌های اعجوبه» به کارگردانی احمد نکترکوپور

فیلم «چهره‌پرداز» به کارگردانی جعفر نجفی از ایران

جایزه ویژه هیات داوران:

فیلم «استخوان‌های شکسته» به کارگردانی علی‌رضا معماریانی از ایران

جایزه معاونت اجتماعی ناجا؛ ناجی هنر:

با حضور سردار مهدی حاجیان، معاون اجتماعی ناجا از فیلم برگزیده ناجا تقدیر شد. جایزه این بخش به فیلم «هیچکس منتظرت نیست» به کارگردانی محسن اسلام‌زاده رسید. همچنین در ادامه از خانم سپیده علیزاده مدیرعامل موسسه هدایت نور سپید که این فیلم درباره فعالیت‌های اوست تقدیر شد.

جایزه شبکه مستند:

در ادامه برنامه با حضور محسن یزدی مدیر شبکه مستند سیما، جایزه این بخش به فیلم «تفنگ برادرم» به کارگردانی کامران جاهدی اهدا شد.

پس از آن، با پخش کلیپ سربخش جایزه شهید آوینی و وله معرفی داوران، از برگزیدگان این بخش تقدیر شد. محمدعلی فارسی، مصطفی رزاق کریمی و ستار کاکایی هیئت داوران این بخش را تشکیل می‌دهند.

جایزه شهید آوینی:

تندیس برنزی شهید آوینی، دیپلم افتخار و مبلغ 200 میلیون ریال به کامران جاهدی کارگردان فیلم «تفنگ برادرم» اهدا شد.
تندیس نقره‌ای شهید آوینی، دیپلم افتخار و مبلغ 250 میلیون ریال به مهدی قربان‌پور کارگردان فیلم «روزهای ناتمام» داده شد.

تندیس طلایی و دیپلم افتخار و مبلغ 300 میلیون ریال به محمد سلیمی‌راد کارگردان فیلم «سرباز شماره صفر» تقدیم شد.

جایزه ویژه دبیر بخش آوینی به فیلم‌های؛ «آن مرد» به کارگردانی «مهدی حجت‌پناه» و «راکال» به کارگردانی «احمد ابراهیمی» اهدا شد.

جوایز مسابقه ملی:

بهترین صدا:

مستند «بی‎بی جان» با صدابرداری: میثم حسنلو و صدا گذاری: بامداد افشار

بهترین موسیقی:

مستند «تکیه دولت»: مهدی محمود خانی و «ماجرای سال آخر»: یونس اسکندری

بهترین فیلمبردار:

مستند «قلعه برقرار» / فرشاد فداییان - فراز فداییان

بهترین پژوهشگر:

مستند «زندگی در آرشیو» / برهان احمدی

بهترین نویسنده گفتار متن یا گوینده:

مستند «دبستان پارسی» / نویسنده گفتار متن: حسن نقاشی و گوینده: هادی اسفندیاری

بهترین تدوین:

مستند «احتضار» / حجت طاهری - عبدالخالق طاهری

بهترین کارگردانی فیلم مستند کوتاه:

مستند «برگ» / حمید جعفری

بهترین کارگردانی فیلم مستند نیمه بلند:

مستند «قلعه برقرار» / فرشاد فداییان

جایزه ویژه هیئت داوران: به دو فیلم؛ مستند «خروج ممنوع» ساخته علی همراز و مستند «آن شب» به کارگردانی مینا قاسمی‌زواره اهدا شد.

جایزه سرباز وطن:

جایزه این بخش ضمن تقدیر از «مومن مومنی» شخصیت مستند «روزهای ناتمام» به فیلم زیر اهدا شد: مستند «آورتین» به کارگردانی حسن وزیرزاده اهدا شد.

بهترین کارگردانی فیلم مستند بلند:

مستند «دبستان پارسی» ساخته حسن نقاشی

بهترین فیلم جشنواره (ویژه تهیه‌کننده):

مستند «قلعه برقرار» به تهیه‌کنندگی فرشاد فداییان و الهه نوبخت

جایزه ویژه دبیر جشنواره: «محمد صیاد» عکاس و سوژه مستند «آقای صیاد را ول کنید» و مستند «بوی مادر بوی دریا» به کارگردانی محمدرضا محمدپور اهدا شد.

جایزه تماشاگران (ویژه سرمایه‌گذار):

مستند «بی‌بی جان» ساخته نرگس جودکی و ایمان پاکنهاد