کد خبر: ۴۰۲۵۱۱۸

تاریخ: ۱۱ دی ۱۴۰۰ - ۱۴:۳۲

لسانی فشارکی توضیح داد؛

آرامش و باور به قدرت خدا؛ عوامل موفقیت انسان

محمدعلی لسانی فشارکی، استاد پیشکسوت علوم قرآنی با تاکید بر اینکه بهانه‌آوردن و سوءظن از عوامل مهم شکست است، به تبیین عوامل مهم و الفبای موفقیت براساس محتوای سوره مبارکه فتح پرداخت و تاکید کرد: آغاز کارها به نام خدا، آرامش، باور به خدا و عمل صالح، پیمودن صراط مستقیم و دیدن دست خدا در زندگی مهمترین عوامل موفقیت محسوب می‌شوند.

به گزارش ایکنا، محمدعلی لسانی فشارکی، استاد پیشکسوت علوم قرآنی شامگاه 10 دی در نشست علمی «سوره‌شناسی سوره فتح»، باتاکید بر این مطلب که یک سوره تنها یک محور موضوعی ندارد بلکه هر سوره محورهای موضوعی متعدد دارد، گفت: هرقدر تلاوت و تدبر در سور بیشتر شود محورهای بیشتری هم به دست خواهد آمد.

وی افزود: محور موضوعی سوره مبارکه فتح می‌تواند خود حضرت محمد(ص) خاتم پیامبران، باشد یعنی در حقیقت پیامبرشناسی با محوریت خاتم پیامبران؛ در تعیین محور موضوعی روش کار این است که بتوانیم با تلاوت آیاتی از سوره، این محور بودن را توضیح دهیم، در این سوره آیه انتهایی فرموده است: مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ ...؛ یا در آیه 28 فرموده است: هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ، همچنین در آیه 8 فرموده است: إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِيرًا، و همه این آیات مؤید محوریت این سوره با موضوع پیامبر(ص) است.

استاد پیشکسوت علوم قرآنی گفت: با جاسازی که در کل سوره برای نام‌ها و اوصاف الهی آمده است، خداشناسی هم در این سوره محوریت دارد، زیرا بیان شده خدا چگونه علیم و حکیم است. در فتح مکه و قرارداد صلح حدیبیه خدا به صورت عینی و ملموس و نه فلسفی صرف، شناخته می‌شود؛ همچنین محور موضوعی سوره فتح می‌تواند توکل به خدا و بازتاب توکل به خدا که کفایت الهی است باشد، یعنی این سوره می‌تواند سوره توکل به خدا باشد.

لسانی فشارکی بیان کرد: البته ما کلمات توکل و کفایت را در سوره نمی‌بینیم یا مثلا «و من یتوکل ...» در سوره نیست ولی سوره، سوره توکل است زیرا سرتاسر سوره بیانگر مهمترین مرحله زندگی انسان‌ها به رهبری یک انسان مصطفا و برگزیده است که در نهایت منجر به صلح حدیبیه و فتح مکه می‌شود و در تمام این مراحل فقط، توکل رهبر این جامعه و پیروان اوست که کارها را به پیش می‌برد.

وی اضافه کرد: در شرایطی که صحابی بزرگ پیامبر(ص) از ایشان می‌پرسد که ما چه می‌کنیم و کجا می‌رویم و پیامبر(ص) پاسخی نمی‌دهند یعنی دقت کن ببین کجا می‌رویم زیرا من رسول الله هستم و خدا راه را به من نشان داده است، راه برای ایشان مشخص و او سرانجام کار، یعنی فتح مبین را می‌داند و می‌بیند.

فتح قریب مقدمه برای فتح مبین

لسانی فشارکی اظهار کرد: در این سوره دوبار فتح قریب آمده و همین فتح قریب در سوره صف هم بیان شده است که نشان می‌دهد این دوره سوره نزدیکی موضوعی زیادی با همدیگر دارند؛ غالبا مفسران در آیه 21 فتح «وَأُخْرَى لَمْ تَقْدِرُوا عَلَيْهَا قَدْ أَحَاطَ اللَّهُ بِهَا وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرًا» چون سوره‌شناسی و تدبر و تکرار تلاوت در روش آنها کمرنگ است در توضیح معنای این آیه درمانده‌اند در حالی که خداوند با توصیه به توکل راه را به مسلمانان نشان داده است.

وی با بیان اینکه این سوره، سوره موفقیت است زیرا با نصر الهی، فتح مبین صورت گرفت، اضافه کرد: این سوره 29 آیه دارد و تعداد حروف عربی هم به همین تعداد است که انسان را به الفبای موفقیت منتقل می‌کند یعنی می‌توانیم از ابتدا تا انتهای سوره فتح را طوری بخوانیم که الفبای موفقیت را در اختیار ما قرار ‌دهد. البته مهم در الفبا این است که بتوانیم با آن متن تولید کنیم ولو اینکه تعداد حروف بیشتر و کمتر باشد.

لسانی فشارکی تصریح کرد: مگر می‌شود الفبایی که با نام خداوند شروع نشود متن خوبی برای موفقیت تولید کند؟ پس اولین حرف الفبای موفقیت بر اساس این سوره، آغاز کار به نام خداوند است؛ اگر انسان دنبال موفقیت به غیر نام خداوند است از همان ابتدا بداند، ابتر است. حرف دیگر الفبای موفقیت این است که خدا به من وعده داده و حتما به آن عمل خواهد کرد و آن فتح مبین است «إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا»؛ مخاطب این فتح هر انسانی می‌تواند باشد. انسان اگر در مسیر این فتح مبین قرار بگیرد، گذشته‌های او جبران، آینده برنامه‌ریزی و طراحی و نعمت خدا بر انسان تکمیل خواهد شد و نصرت الهی برای او خواهد آمد.

آرامش و باور به قدرت خدا؛ عوامل موفقیت

استاد پیشکسوت علوم قرآنی اضافه کرد: حرف بعدی موفقیت «هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ السَّكِينَةَ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ لِيَزْدَادُوا إِيمَانًا مَعَ إِيمَانِهِمْ وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا» است؛ یعنی موفقیت نیازمند آرامش قلبی است و این آرامش قلبی را فقط خدا می‌تواند بدهد و جای دیگری نباید دنبال آن برویم زیرا پیدا نخواهد شد؛ همچنین حرف بعدی موفقیت این است که باور کنیم وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ؛ یعنی خدا واقعا خداست و همه آسمان‌ها و زمین و هر چه در آن است لشکریان خدا هستند و خدایی که چنین وعده‌ای را داده است علیم و حکیم است و همه چیز را در نظر می‌گیرد.

وی افزود: حرف بعدی موفقیت هم ایمان به خداست یعنی اگر انسان مؤمن باشد به میزان ایمانش، موفقیت خواهد داشت و اگر منافق باشد به همان میزان از موفقیت دور خواهد شد.

لسانی فشارکی اظهار کرد: حرف بعدی موفقیت، رسیدن به فوز عظیم است که همان رستگاری بزرگ است نه فقط رستگاری، البته مشروط به ایمان است. «لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَيُكَفِّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَكَانَ ذَلِكَ عِنْدَ اللَّهِ فَوْزًا عَظِيمًا» حرف بعدی الفبای موفقیت در این سوره نیازمندی به تعلیمات شاهد و مبشر و نذیر یعنی پیامبر(ص) است؛ «إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِدًا وَ مُبَشِّرًا وَنَذِيرًا» انسان برای موفقیت به انسان برگزیده از سوی خدا محتاج است و باید حرمت او را رعایت کند نه به عنوان تشریفات. انسانی موفق است که هم  در دنیا و هم در آخرت موفق باشد.

رضایت انسان از خدا و خدا از انسان نشانه موفقیت است

وی افزود: حرف بعدی موفقیت، دیدن دست خدا در زندگی است «إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا»، ما هرقدر دست خدا را در زندگی بیشتر ببینیم موفقیت ما هم بیشتر خواهد شد؛ بهانه آوردن برای کوشش و فعالیت نکردن و مطرح کردن دلهر‌ه‌ها و دلواپسی‌ها باعث خط کشیدن دور موفقیت می‌شود، تا جایی که به آیه «بَلْ ظَنَنْتُمْ أَنْ لَنْ يَنْقَلِبَ الرَّسُولُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَى أَهْلِيهِمْ أَبَدًا وَزُيِّنَ ذَلِكَ فِي قُلُوبِكُمْ وَظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَكُنْتُمْ قَوْمًا بُورًا» می‌رسد، «بور» زمین بایر و به درد نخور است که ثمری از آن انتظار نمی‌رود و البته می‌توان آن را قابل استفاده کرد. کسانی که همیشه منفی‌بافی می‌کنند و ظن سوء «ظن السوء» دارند حکم قوم بور و زمین‌های بایر را دارند.

لسانی فشارکی بیان کرد: براساس آیه «لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحًا قَرِيبًا» اگر می‌خواهی راضی باشی باید خدا از تو راضی باشد و به گونه‌ای زندگی کنی که حداقل خودت احساس کنی خدا از تو راضی است و نشانه مهم آن این است که به درستی و با عقلانیت و نه تخیل از کار خودت راضی باشی. کسی که از خودش ناراضی است از موفقیت هم دورتر خواهد شد.

وی با اشاره به آیه «وَعَدَكُمُ اللَّهُ مَغَانِمَ كَثِيرَةً تَأْخُذُونَهَا فَعَجَّلَ لَكُمْ هَذِهِ وَكَفَّ أَيْدِيَ النَّاسِ عَنْكُمْ وَلِتَكُونَ آيَةً لِلْمُؤْمِنِينَ وَ يَهْدِيَكُمْ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا»، گفت: مسیر موفقیت باید صراط مستقیم باشد و دست‌انداز نداشته باشد و در سرتاسر قرآن این مسیر مشخص شده است. اصلا یکی از نام‌های خود قرآن، صراط مستقیم است که پیامبر(ص) از جانب خدا این صراط را آورده است.

وی اضافه کرد: وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرًا، هم حرف دیگر در موفقیت است، یعنی دائما نگویید می‌توانم و نمی‌توانم، قرار نیست ما بتوانیم بلکه قرار است خدا بتواند و خدا هم قطعا می‌تواند. وقتی خدا می‌تواند و به همه نظر مثبت دارد پس من هم می‌توانم البته نه منهای خدا بلکه به پشتوانه خدا. من می‌توانم دروغ بزرگی است ولی چون خدا می‌تواند و او به ما وعده موفقیت داده پس من هم با تکیه به او می‌توانم موفق شوم و اگر این را باور نکنیم و به خدا اعتماد و تکیه نداشته باشیم، به شرک خواهیم افتاد.

لسانی فشارکی اظهار کرد: الفبای دیگر موفقیت این است که اگر خدا را به حساب می‌آوریم نه اینکه برای دیگران ارزشی قائل نیستیم بلکه دیگران در برابر خدا چیزی نیستند، نباید اینها را در عرض هم قرار دهیم بلکه یکی از لشکریان خدا قلوب و اراده دیگران است و باید آنها را همراه کنیم. اگر انسان در مسیر الهی قدم بردارد همه در جهت خیر تو حرف زده و قدم برخواهند داشت.

هدایت در مسیر الهی

وی افزود: الفبای بعدی در آیه «لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُءُوسَكُمْ وَمُقَصِّرِينَ لَا تَخَافُونَ فَعَلِمَ مَا لَمْ تَعْلَمُوا فَجَعَلَ مِنْ دُونِ ذَلِكَ فَتْحًا قَرِيبًا؛ اگر در مسیر صحیح موفقیت باشید خدا تو را در قالب رؤیا حمایت کرده و مسیر آینده را نشان می‌دهد، گاهی این کار در رؤیای صادقه و گاهی در بیداری این تنبه و توجه به انسان داده می‌شود و وقتی مسیر درست است چشم‌انداز آن هم خواهد آمد. آمنین؛ امنیت هم از الفبای مهم در موفقیت است، امنیت به وجود آوردنی و حفظ کردنی است. فَعَلِمَ مَا لَمْ تَعْلَمُوا؛ بنا نیست تو همه چیز را بدانی و جزئیات مسیر موفقیت را بدانی و کافی است که خدا می‌داند و تو را هدایت می‌کند.

لسانی فشارکی گفت: اگر کسی در مسیر موفقیت دنبال ذکر می‌گردد بهترین ذکر «یا رئوف» یعنی خدای مهربان است؛ وقتی انسان این تعبیر را تکرار کند هم خدای رئوف، هم پیامبر و هم امام رئوف را صدا می‌زند.

وی اضافه کرد: آخرین الفبای این سوره هم این است که وعده خدا حتما قابل تحقق است؛ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا؛ مهمترین الفبای موفقیت هم ایمان و عمل صالح است؛ هر کسی که به موفقیت برسد در گرو ایمان و عمل صالح است، عمل صالح هم کار بجا و هر کاری را بجا انجام دادن است. همیشه وقتی اجر عظیم خدا به انسان عطا شود خواهیم دید قابل مقایسه با ایمان و عمل ما نیست. اجر عظیم دوبار در سوره فتح تکرار شده که در واقع همان مغفرت ابتدای سوره هم می‌تواند باشد.