کد خبر: ۴۰۲۵۳۰۷

تاریخ: ۱۲ دی ۱۴۰۰ - ۱۰:۰۳

حجت‌الاسلام جوادی آملی:

فاطمیه بدون روح توحید معنا ندارد/ فلاسفه معرفت‌شناس ما خفته‌اند

حجت‌الاسلام مرتضی جوادی آملی با تاکید بر اینکه امام جهان را زیر سایه توحید می‌دید و تلاش کرد تا معرفت بشر را از حس فراتر ببرد، گفت: الان توحید در جامعه ما مظلوم است؛ ما مراسم برای ائمه(ع) داریم و باید باشد، ولی در جامعه، کسی تولیت توحید را برعهده ندارد. اگر دهه فاطمیه و حسنیه و حسینیه و ایام دیگر داریم، اینها زمانی می‌توانند معنا داشته باشند که توحید معنا داشته باشد.

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی، رئیس بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسرا، شامگاه 11 دی در نشست «بازخوانی نامه حضرت امام خمینی به گورباچف»، گفت: اتحاد جماهیر شوروی کشوری با پیشینه بسیار طولانی به لحاظ فکری  و فرهنگی، صاحب مکتبی بود که توانست 70 سال جهان را به خود مشغول کند و شخصیت‌های بزرگی هم به مکتب کمونیست پیوستند. کتاب‌هایی که در این 70 سال درباره کمونیست نوشته و جمع کردند از 1400 سال اسلام بیشتر بود.

رئیس بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء افزود: جهان غرب گرچه به لحاظ قهر و غلبه صنعتی بر آنها چیرگی داشت ولی به لحاظ فکری، نظام شوروی برتر بود؛ آیت‌الله بهشتی که وزنه علمی و دینی بودند در احتجاجات با پیروان کمونیست قرار داشتند و خود این نشان می‌دهد که این تفکر چقدر غلبه داشته است. البته تمدن غرب در نهایت به خاطر جذابیت‌ها، غلبه فکری هم یافت.

جوادی آملی با اشاره به نامه امام به گورباچف، افزود: معرفت استوار عرفانی و فلسفی امام خمینی(ره) در نامه به گورباچف مشهود بود و نشان دادند اسلام به لحاظ معرفتی فاخرتر و برتر است. جهت دیگر نامه غیر از مسائل معرفتی و فکری، باور عمیق امام به برتری اندیشه اسلام بود لذا با قاطعیت تمام و بدون اضطراب نامه را ارسال کردند. در این نامه هم باور قطعی و هم انسجام معرفتی وجود دارد و ذره‌ای اضطراب در نامه نیست؛ ایشان فرمودند که اسلام می‌تواند همه مشکلات شما را حل کند.

جوادی آملی با بیان اینکه امام به حق جهان را در سایه توحید می‌دید، اظهار کرد: امام به قدرتمندترین قدرت جهانی یعنی اتحاد شوروی در نهایت احترام و زیست مسالمت‌آمیز همسایگانی، راه اسلام را معرفی و از شخصیت علمی  دعوت کرد که بیایید در مباحث علمی بیشتر بیندیشیم. امام قصد داشتند افق‌های ناشناخته برای شرق و غرب باز کنند و دعوت کردند تیزهوشان شما بیایند و درباره نگاه نو به هستی گفت‌وگو کنیم.

باور عمیق امام به توحید

استاد حوزه قم اضافه کرد: باید این جریان از جایگاه نبوتی و امامتی مدنظر قرار بگیرد؛ امام اگر یک حاکم و رهبری معمولی بود نمی‌توانست با این قدرت با دنیا سخن بگوید. البته دانشمندان و عالمان شوروی از این پیام استقبال نکردند و دورتر از این بودند که بتوانند لبّ پیام امام را درک کنند و البته در درون کشور هم این پیام با بی‌مهری روبرو شده است که بخشی از آن ناشی از علو و شان این نامه است زیرا مطالب فلسفی و عرفانی عمیقی در آن است و اینکه بتوان از این جایگاه جهان را به صلح دعوت کرد ایمان فوق‌العاده قوی می‌خواهد که امام داشت، امام فرمود اگر خدا از مظلومیت در اجتماع انسانی بیرون بیاید مسائل حل خواهد شد.

استاد حوزه علمیه تصریح کرد: متاسفانه بعد از 30 سال هنوز در هیچ سطحی از جامعه ما این باور عمیقی که امام داشت وجود ندارد. خدایی که امام می‌دید می‌تواند حلّال همه مشکلات باشد. ایشان همه مسائل را به توحیدی بر می‌گرداند که در عرصه سیاسی و اجتماعی ظهور و حضور دارد؛ الان توحید در جامعه ما مظلوم است در صورتی که ما مراسم برای ائمه(ع) داریم و باید باشد، اهل بیت(ع) و بزرگان دینی عزت و شرف و مفاخر ما هستند ولی در جامعه، کسی تولیت توحید را برعهده ندارد. اگر دهه فاطمیه و حسنیه و حسینیه و ایام دیگر داریم پس جای توحید کجاست؟ اینها زمانی می‌توانند معنا داشته باشند که توحید معنا داشته باشد.

وی با بیان اینکه گورباچف دو رویکرد عمده در نظر گرفت؛ یکی باز کردن افق سیاسی در کشور و دیگری برداشتن محدودیت‌های نظام سیاسی و اصلاحات اقتصادی، تصریح کرد: امروز هم این  جهت باید در همه کشورها از جمله کشور ما لحاظ شود یعنی هم فضای اقتصادی و هم فضای سیاسی باید از تراکم و انباشت ثروت و قدرت خالی شود.

تلاش امام برای تغییر معرفت حسی به شهودی

رئیس بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء با اشاره به عمق فلسفی نامه امام، گفت: اتفاق ناگوار و شوم این است که جهان بشری به حد حس تنزل کرد و بشر فقط معرفت را به حس و ماده منحصر کرده است و امام متعرض این مسئله شدند و به لحاظ فطری و فکری و فلسفی به این بحث ورود یافتند. امام معتقد بود جامعه‌ای که فقط معرفت را در مدار حس می‌بیند هیچ وقت نمی‌تواند به توحید فکر کند و اگر دین‌زدائی و خدازدائی می‌کند چون معرفت او فراتر از حس و تجربه نیست، در صورتی که امام قصد داشت تا سطح معرفت بشری را به توحید و شهود معنوی ارتقاء دهد.

رئیس بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء تصریح کرد: متاسفانه جامعه ما هم از این معرفت فاصله گرفته و معرفت حسی غلبه یافته است و فلاسفه معرفت‌شناس ما خفته‌اند. اگر جامعه به لحاظ معرفتی دچار انحراف شود می‌تواند به خطرات بزرگی مبتلا شود.