کد خبر: ۴۰۲۸۰۴۸

تاریخ: ۲۵ دی ۱۴۰۰ - ۰۷:۵۳

از سوی سازمان سمت منتشر شد؛

«پیشگامان مدیریت دولتی»، متنی کلاسیک برای مدیریت دولتی

کتاب «پیشگامان مدیریت دولتی» یکی از متون کلاسیکی است که توسط دو تن از برجسته‌ترین استادان حوزه مدیریت دولتی برای این رشته تدوین شده است. این کتاب برای اولین بار در ایران ترجمه و توسط سازمان سمت منتشر شده است.

به گزارش ایکنا، کتاب «پیشگامان مدیریت دولتی» اثر جی. ام. شفریتز استاد دانشگاه پیتزبورگ و آلبرت سی. هاید پژوهشگر ارشد گروه مدیریت و خط‌مشی دولتی دانشکده امورعمومی دانشگاه امریکا به همت سید محمد مقیمی، امیرحسین عبدالله‌زاده و حسین ایمانی ترجمه و از سوی سازمان سمت در 710 با تیراژ 500 نسخه و قیمت 111 هزار تومان منتشر شد.

مترجمان درباره این کتاب نوشته‌اند: «نخستین چاپ کتاب پیشگامان مدیریت دولتی به سال 1978 بازمی‌گردد و اثر حاضر ترجمه چاپ هشتم کتاب مذکور است که دو تن از صاحب‌نظران مدیریت دولتی، «جی. ام. شفریتز» و «آلبرت سی. هاید» در سال 2017 و در قالب 642 صفحه منتشر کرده‌اند. چاپ‌های پیشین این کتاب تاکنون به زبان‌های چینی و اسپانیایی ترجمه شده‌اند. آثار منتخب در این کتاب، حاصل کار برجسته‌ترین و اثرگذارترین نویسندگان و متخصصان در عرصه مدیریت دولتی‌اند. آثار مذکور دربرگیرنده مباحث و زمینه‌های اصلی ادارة امور عمومی اعم از بوروکراسی، نظریه سازمان، مدیریت منابع انسانی، فرایند بودجه‌ریزی، خط‌مشی عمومی، اجرای خط‌مشی عمومی، ارزیابی خط‌مشی عمومی، روابط درون‌حکومتی و اخلاق خدمت عمومی است. همچنین مباحث به ترتیب زمانی ارائه شده‌اند تا خواننده بتواند سیر تکاملی مباحث و موضوعات را به‌خوبی درک کند.

در ادامه نیز درج می‌کنند: «معمولاً دانشجویان مدیریت مستقیماً به آثار افرادی نظیر تیلور، وبر، فایول، و فالت رجوع نمی‌کنند و با نظریه‌ها، آراء و افکار این صاحب‌نظران برجسته از طریق تفسیرها، برداشت‌ها و تعابیر ارائه‌شده از آن‌ها در سایر کتب درسی و مقالات آشنا می‌شوند. در نتیجه دو اشکال عمده پیش می‌آید؛ اول، مطالب مطرح‌شده در کتب درسی به صورت ساده، خلاصه‌سازی می‌شوند؛ دوم، مطالب مطرح‌شده در مقالات علمی، تعبیر و تفسیر و برداشت‌های شخصی نویسندگان از آراء و نظریات صاحب‌نظران کلاسیک‏اند و ممکن است با سوء تعبیرها و برداشت‌هایی همراه باشند. بنابراین، رجوع به متون کلاسیک و اصیل رشته به درک عمیق مباحث کمک می‌کند. درک مبانی و اصول بنیادین رشته مدیریت دولتی به درک مباحث و موضوعات جدیدتر و معاصر کمک شایانی می‌کند.»

مؤلفان درباره کتاب می‌نویسد: «نیت ما از تدوین و نگارش کتاب حاضر، گردآوری و معرفی برخی از مهم‌ترین و ارزشمندترین آثار و تألیفات گذشته است که برای آیندگان نیز به همان میزان ارزشمندند. سه معیار را برای انتخاب متون در نظر گرفته‌ایم. معیار اول، متن انتخابی باید با مضمون محوری مدیریت دولتی مرتبط می‌بود. متون انتخاب‌شده همگی پس از گذشت سال‌ها از چاپ اول، مرجع یا حتی نقد شده‌اند. لذا طبق معیار اول، متون مهم و ماندگار انتخاب شدند. معیار دوم برجسته بودن متون انتخابی است. متون انتخاب‌شده به گونه‌ای بوده‌اند که بنا به قول مشهور، نقش برجسته‌ای در حوزه رشته مدیریت دولتی داشته‌اند. ممکن نیست که متن کلاسیک ناشناخته مانده باشد. در انتخاب متون، پرسش زیر را به‌منزلة یک قاعدة کلی مدنظر داشته‌ایم، «آیا از دانشجوی مدیریت دولتی انتظار می‌رود که مؤلف مذکور و تفکرات و ایده‌های بنیادین او را بشناسد و بلد باشد؟» اگر پاسخ این سؤال مثبت است، می‌توانیم بگوییم که مؤلف و محتوای اثر وی در جایگاه مضمونی بنیادین در رشته مد نظر قرار گرفته‌اند. البته انتقاد از انتخاب مقالات و اینکه چرا مقاله یا مؤلف خاصی انتخاب شده و دیگری انتخاب نشده، کاملاً قابل انتظار و بدیهی است؛ بنابراین هر انتخابی با انتقاد و چالش‌هایی همراه است. مؤلفان انتخاب‌شده در میان پرارجاع‌ترین و پر تیراژترین دانشگاهیان و متخصصان مدیریت دولتی‌اند. ایده اساسی این کتاب، گردآوری همه آن‌ها تحت یک مجموعه بوده است. سومین و آخرین معیار برای انتخاب متون، خوانابودن و قابلیت فهم متون بود. ما متونی را انتخاب کرده‌ایم که حتی افرادی که پیشینه چندانی در مدیریت دولتی ندارند نیز بتوانند آن‌ها را مطالعه کنند و متوجه شوند.»

کتاب در پنج بخش اصلی به زیور طبع آراسته شده است: بخش اول، حاوی آثاری برجسته از دوران باستان تا دهه 1920 است. مصری‌ها، بابلی‌ها، رومی‌ها، چینی‌ها و یونانی‌های باستان مبدع فنونی بدیع در عرصة مدیریت و اداره بوده‌اند. فنون مدیریتی کنونی در سبک مدیریتی اسکندر کبیر، خطوط مونتاژ در زرادخانه‌های ونیز، نظریه‌های رهبری نیکولو ماکیاولی، نظریه تقسیم کار آدام اسمیت، ادعای رابرت اوون مبنی بر اهمیت یکسان انسان‌ها با ماشین‌ها و ابزارها و نیز ادعای چارلز بابیج مبنی بر وجود اصول مدیریت ریشه دارد.

بخش دوم مشتمل بر آثاری فاخر از دهه 1930 تا اواخر دهه 1950 است. وقوع جنگ سرد و بحران‌های مالی بر حکمرانی در امریکا تأثیر گذاشت و نقش حکومت را در مواجهه با این‌گونه بحران‌ها تغییر داد؛ به گونه‌ای که اقدامات فعال جای اقدامات واکنشی را گرفتند. همچنین سازمان‌های دولتی با موضوعات و چالش‌هایی جدید اعم از تمرکز، سنجش کارایی و اقدامات اجتماعی مواجه شدند. در این دوران، هم آیندة حکومت و هم آیندة مدیریت دولتی با عدم اطمینان‌هایی همراه بود.

بخش سوم دربرگیرنده آثار مهم و برجسته از دهة 1960 تا اواخر دهة 1970 است. در این دو دهه، تغییرات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی گسترده‌ای در امریکا رخ داد و تصورات خوش‌بینانه‌ای درخصوص سیطره رهبری سیاسی و اقتصادی امریکا بر جهان وجود داشت. پشتوانه این خوش‌بینی، وجود نهادها و سازمان‌های دولتی گسترده‌ای بود که بر توانمندی‌های اداری و نوآوری‌های فنی خود اتکا کرده بودند. دوایت والدو دهه 1960 را اوج «دوران فنی علمی» می‌نامد. کِنِدی در سال 1961، سفر به کره ماه تا ده سال آینده را هدف ملی تعیین کرد که ناسا در سال 1969، این شاهکار مهندسی و مدیریت دولتی را رقم زد.

بخش چهارم کتاب حاضر، شامل آثار دهه‌های 1980 و 1990 است. دهه 1980 شاهد تحولاتی سریع در ارزش‌های اقتصادی و سیاسی امریکا بود. با آغاز دوره ریاست‌جمهوری رونالد ریگان، مفاهیم جدیدی همچون نئوفدرالیسم یا فدرالیسم نوین، تجدید نظر در نقش‌آفرینی بخش عمومی و بخش خصوصی و خصوصی‌سازی مطرح شد. در این راستا و همسو با هدف کاهش مالیات و هزینه‌های عمومی، فشار روزافزونی بر برون‌سپاری اقدامات دولتی و اتکا بر بخش خصوصی اعمال می‌شد. اواخر قرن بیستم با تحولات مهمی همراه بود که از جمله آن‌ها می‌توان به پایان جنگ سرد، فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، فرو ریختن دیوار برلین، ظهور اقتصادهای بازار آزاد و اتحادیه اروپا اشاره کرد.

بخش پنجم این کتاب نیز شامل آثار مربوط به دهه آغازین قرن بیست‌ویکم است. از جمله چالش‌ها و موضوعات تأثیرگذار در این دوره بر مدیریت دولتی می‌توان به جهانی‌شدن، بازارمحوری، فناوری، محیط ‌زیست پایدار، گرم شدن زمین و کمبود منابع طبیعی اشاره کرد که عوامل محیطی مؤثر بر مدیریت دولتی محسوب می‌شوند.

در پشت جلد این کتاب درج شده است: «کتاب متون اصیل مدیریت دولتی، یک اثر فاخر و منحصربه‌فرد است که در مقایسه با سایر کتب موجود در حوزه مدیریت دولتی، قلمرو گسترده‌ای از نظریه‌ها و مباحث اصلی و تأثیرگذار در مدیریت دولتی را شامل می‌شود و برای دانشجویان، استادان و پژوهشگران این رشته و نیز مدیران و کارکنان سازمان‌های دولتی مفید است.»