کد خبر: ۴۰۳۰۵۳۵

تاریخ: ۰۳ بهمن ۱۴۰۰ - ۰۸:۴۴

یادداشت

عظمت و افضلیت حضرت فاطمه(س) در قیامت براساس منابع اهل سنّت

آیت‌الله محمدجعفر طبسی، استاد سطح خارج حوزه علمیه در یادداشتی به مناسب سالروز میلاد با سعادت حضرت زهرا(س)، با اشاره به روایتی از حاکم نیشابوری، تأکید کرد: طبق این روایت قلمرو مخاطبان شامل همه انسان‌ها از آغاز تا پایان خلقت می‌شود و حتی تمام انبیاء را در بر می‌گیرد؛ یعنی این روایت دلالت تام بر افضلیت حضرت زهرا(س) دارد.

به گزارش ایکنا، متن یادداشت آیت‌الله محمدجعفر طبسی، استاد سطح خارج حوزه علمیه به شرح زیر است:

احادیثی که از رسول خدا(ص) درباره عظمت و برتری حضرت فاطمه (س) نقل شده به دو دسته تقسیم می‌شود: دسته نخست روایاتی است که به شأن و منزلت ایشان(س) در دنیا اشاره دارد. دسته دوم روایاتی است که جایگاه رفیع آن حضرت را در قیامت ترسیم می‌کند. این بخش از روایات، در منابع روایی اهل تسنّن انعکاس یافته است. شایسته است پیش از نقل روایاتی که دلالت بر آشکار شدن علو و برتری حضرت فاطمه (س) در قیامت می‌کند، به آیاتی از قرآن کریم که به توصیف «آخرت» پرداخته‌اند، اشاره کنیم.

خداوند در سوره «حج» می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ ﴿١﴾ يَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُمْ بِسُكَارَى وَلَكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ» ﴿٢﴾ «ای مردم! از پروردگارتان پروا کنید، بی‌تردید زلزله قیامت، واقعه‌ای بزرگ است. روزی که آن را ببینید [مشاهده خواهید کرد که] هر مادر شیر دهنده‌ای از کودکی که شیرش می‌دهد، بی خبر می‌شود، و هر مادر بارداری فرزند خود را سقط می‌کند، و مردم را مست می‌بینی در حالی که مست نیستند، بلکه عذاب خدا بسیار سخت است.» درسوره «عبس» می‌فرماید: «يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ ﴿۳۴﴾ وَأُمِّهِ وَأَبِيهِ ﴿۳۵﴾ «روزی که هر انسانی از برادر و مادر و پدرش می‌گریزد.»

این گونه تعابیر تکان‌دهنده نشانه شدت و سختی حوادث قیامت است. حال در چنین روز وانفسایی، رونمایی خداوند از جایگاه رفیع و منزلت ویژه حضرت زهرا (س) بسیار تماشایی و شگفت‌انگیز است. در این یادداشت به نقل نمونه‌هایی از روایات می‌پردازیم:

1) چگونگی ورود حضرت زهرا (س) به عرصه قیامت

حاکم‌نیشابوری شافعی مذهب (م405ق) از امیرالمؤمنین علی (ع) این‌گونه نقل می‌کند: «سمعت النّبیّ (ص) یقول: إذا کان یوم القیامة نادی منادٍ مِن وراء الحجاب یا أهل الجمع غضّوا أبصارَکم عن فاطمة بنت محمّد حتّی تمرّ» «زمانی که روز قیامت برپا شود هاتفی از عرش ندا می‌دهد ای اهل محشر! چشمان خود را پایین بیندازید تا اینکه فاطمه (علیها السلام) عبور کند.» (المستدرک علی الصّحیحین، ج 3، ص118، حدیث 4771)

طبق این روایت قلمرو مخاطبان شامل همه انسان‌ها از آغاز تا پایان خلقت می‌شود و حتی تمام انبیاء را در بر می‌گیرد. یعنی این روایت دلالت تام بر افضلیت حضرت زهرا (س) دارد به طوری که هیچ زنی در قیامت به مقام آن حضرت نمی‌رسد. حاکم نیشابوری این روایت را صحیح شمرده است.

2) فاطمه (س) نخستین بانویی که وارد بهشت می‌شود: روایتی دیگر از امیرالمؤمنین (ع) از رسول خدا (ص) نقل شده که فرمود: «إنّ أوّل مَن یدخل الجنّة أنا [و أنت]و فاطمة و الحسن و الحسین، قلت: یا رسول الله فمحبّونا؟ قال: مِن ورائکم». «اولین کسی که وارد بهشت می‌شود من [و تو] و حضرت فاطمه (س) و امام حسن و امام حسین علیهما السّلام هستند. گفتم: یا رسول الله پس دوستان ما چطور؟ فرمود: آنها پشت سر شما هستند.» حاکم نیشابوری شافعی مذهب (متوفای 405 ق) در (المستدرک علی الصّحیحین، ج 3، ص 116، حدیث 4766؛ کنزالعمّال، ج12، ص98). حاکم پس از نقل این روایت آن را صحیح می‌شمارد.

3) فاطمه(س) برترین بانوی بهشتی: صحابی جلیل القدر جناب حذیفة بن الیمان از رسول خدا (ص) نقل کرده که فرمود: «نزل من السّماء ملک فاستأذن الله أن یسلّم علیّ لم ینزل قبلها فبشّرنی أنّ فاطمة سیّدة نساء أهل الجنّة» «فرشته‌ای که تاکنون به زمین نیامده بود، از آسمان نازل شد و از درگاه الهی اجازه خواست تا بر من درود فرستد و بشارت دهد که فاطمه (س) بانوی زنان اهل بهشت است».(المستدرک علی الصحیحین، ج3، ص116) ذهبی با حاکم در صحّت این حدیث هم رأی شده است. از این روایت نیز افضلیت و برتری حضرت زهرا (س) بر تمام زنان استفاده می‌شود.

شبیه این روایت با سندی صحیح از عایشه از رسول خدا (ص) نقل شده که آن حضرت (ص) در بیماری منتهی به رحلتشان خطاب به حضرت فاطمه (س) فرمود: «یا فاطمة ألا ترضی أن تکون سیّدة نساء العالمین و سیّدة نساء هذه الأمّة و سیّدة نساء المؤمنین». «آیا راضی نمی‌شوی که برترین زن جهان و بانوی زنان این امّت و سَرور زنان مؤمن باشی؟»(همان، ج3،ص 120) ذهبی این روایت را صحیح شمرده است.

4) فاطمه زهرا (س) همراه با رسول خدا (ص) در قیامت: در بیان مقام و عظمت آن حضرت روایت دیگری از ابوهریره از رسول خدا(ص) نقل شده که فرمود: «قال رسول الله (ص) تبعث الأنبیاء یوم القیامة علی الدوابّ لیوافوا بالمؤمنین من قومهم المحشر و یبعث صالح علی ناقته و أبعث علی البراق و تبعث فاطمة أمامی علی العضباء» «در روز قیامت انبیاء (ع) سوار بر مرکبها هستند تا مؤمنان از قوم خود را در محشر دریافت کنند، و حضرت صالح(ع) سوار بر ناقه‌اش مبعوث می‌شود، و من نیز بر بُراق و فاطمه (س) در پیشاپیش من سوار بر عضباء (نام مرکب حضرت زهرا) محشور می‌شود.»(المستدرک علی الصحیحین، ج3، ص117، ح4770). اینکه حضرت زهرا (س) در پیشاپیش نبیّ خاتم وارد عرصه قیامت می‌شود، نشانه عظمت و منزلت والایی است که خداوند برای آن حضرت(س) قائل شده است.

البته آن بانویی که به نقل حاکم نیشابوری « هرگاه به حضور پيامبر(صلی الله علیه و آله) مى‌‏آمد، رسول خدا به او خوش آمد می‌گفت و به احترامش می‌ایستاد و به سوی او می‌رفت، دستان او را می‌گرفت و می‌بوسید و او را در جاى خود مى‏‌نشانيد.» (و کانت إذا دخل علیه رحّب بها...المستدرک علی الصحیحین، ج3، ص119، ح4775) در قیامت هم چنین جایگاه بی‌نظیری را خواهد داشت. این روایت را ذهبی نیز صحیح دانسته است.

پروردگارا! ما را در قیامت از شفاعت فاطمه زهرا (س) بهره‌مند فرما!