کد خبر: ۴۰۳۱۱۷۱

تاریخ: ۰۵ بهمن ۱۴۰۰ - ۰۷:۵۳

کارکرد المان‌سازی شهری در حفظ هویت فرهنگی/ شهرکرد المان قرآنی ندارد

رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر شهرکرد گفت: هویت‌بخشی به فضای شهری، ایجاد تصاویر ذهنی در مخاطبان، انتقال پیام‌های ارزشمند و کلیدی، انتقال فرهنگ و حفظ هویت فرهنگی و تاریخی از کارکردهای اصلی المان‌های شهری هستند.

ماشاالله ایزدی، رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر شهرکرد در گفت‌وگو با ایکنا از چهارمحال‌وبختیاری در تشریح جایگاه و کارکرد المان‌های شهری در شهرسازی امروز، اظهار کرد: المان به سازه‌هایی متشکل از منحنی‌ها و برش‌ها و فرم‌های مختلف گفته می‌شود که حجم منظمی را تشکیل می‌دهند و با تلفیقی از هنر، صنعت و معماری مفهومی خاص را به مخاطبان عرضه کرده و آنان را جذب و به تفکر و اندیشه دعوت می‌کنند.

وی با ذکر اینکه المان‌ها می‌توانند بیانگر مفاهیم خاصی در ساحت‌های گوناگون فرهنگی و علمی، اجتماهی، مذهبی، سیاسی و غیره باشند، ادامه داد: هویت‌بخشی به فضای شهری، ایجاد تصاویر ذهنی در مخاطبان، انتقال پیام‌های ارزشمند و کلیدی، انتقال فرهنگ و حفظ هویت فرهنگی و تاریخی و غیره از کارکردهای اصلی المان‌ها هستند؛ ضرورت توجه به مسئله فرهنگ و هویت و حفظ و حراست از آن، اهمیت المان‌های شهری را که هویت‌بخش و انتقال‌دهنده فرهنگ هستند، مشخص می‌کند.

این مدرس دانشگاه در استان در خصوص ضرورت توجه شهرسازان به ایجاد المان‌ها و آثار قرآنی در فضاسازی شهرها، تصریح کرد: آیات نورانی قرآن دستورالعمل زندگی و نسخه نجات‌بخش بشر است که از جانب خداوند بر پیامبر نور و رحمت نازل شده و نقشه راه انسان برای نیل به کمال و سعادت را به زیبایی و روشنی ترسیم کرده است. لذا المان‌های قرآنی عاملی برای فضاسازی اعتقادی و دینی و کمک به تعمیق هویت دینی و قرآنی در جامعه و ارتقادهنده زیبایی ظاهری و معنوی شهر هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.

بیشتر بخوانید:

فضاسازی قرآنی شهرها؛ راهکاری برای مهجوریت‌زدایی از قرآن

ایزدی با اشاره به هجمه وسیع دشمن در راستای مخدوش ساختن هویت ملی، بومی، دینی و فرهنگی جامعه ایرانی و اسلامی، تأکید کرد: در چنین فضایی، توجه به ایجاد آثار و المان‌های دینی و قرآنی و فرهنگی در سطح شهرها و در معرض دید عموم قرار دادن هویت دینی و فرهنگی بخشی از تهدیدات دشمن را بی‌اثر خواهد کرد. در واقع‌، المان‌های شهری ارکان هویت شهر و هویت‌بخش و هویت‌ساز هستند و آحاد بینندگان را، اعم از شهروندان و مسافران و توریست‌ها، تحت تأثیر قرار می‌دهند و وادار به تفکر و تعقل می‌کنند.

عضو شورای شهر شهرکرد بیان کرد: هر چقدر المان‌های شهری دقیق‌تر، شاخص‌تر، زیباتر و اصولی‌تر ساخته شوند و به‌صورت کارشناسی شده و با تدبیر ایجاد شده و برخاسته از باورهای اعتقادی و فرهنگی باشند، درجه تأثیرگذاری بیشتری خواهند داشت و حتی به نمادی از تاریخ و فرهنگ و تمدن یک قوم و ملت و کشور تبدیل می‌شوند که نمونه‌های فراوانی از این المان‌ها را می‌توان مثال زد. المان‌ها مانند چراغی هستند که گذشته تاریخی یک ملت را به نمایش می‌گذارند و نکات مهمی چون نحوه تفکر، هنر و سلیقه گذشتگان، امنیت جامعه و ایجاد بستر برای نقش‌آفرینی و بالندگی هنر و فرهنگ را مشخص می‌کنند.

استحکام و ماندگاری سازه؛ اصل مهم در المان‌سازی

ایزدی بداعت و زیبایی و توجه به جنس سازه را از مقوله‌های مهم در ساخت آثار و نمادها و المان‌های شهری دانست و توضیح داد: نمادهای ملی و مذهبی فراوانی در قالب سازه‌های گوناگون اعم از پل، کاخ، مسجد، گنبد و گلدسته، سنگ‌نوشته، کتیبه و غیره وجود دارد که پس از گذشت ده‌ها قرن در برابر حوادث طبیعی گوناگون تاب آورده و همچنان زیبا و پابرجا هستند و با به نمایش گذاشتن هنرهای اصیل از قبیل خوشنویسی، معماری، تذهیب، نقاشی، کاشی‌کاری و غیره هویت ایرانی و اسلامی را به ما یادآوری می‌کنند، لذا استحکام و مانایی المان‌ها اهمیت فراوانی دارد که هم هنرمندان و خالقان و هم مسئولان امر باید به این نکته توجه داشته باشند.

وی با تأکید بر اینکه عدم توجه به ماندگاری سازه‌ها و المان‌های شهری باعث تحمیل هزینه هنگفت بر بیت‌المال می‌شود، بیان کرد: بداعت، ظرافت، دقت در ساخت المان از دیگر مقوله‌هایی است که باید مورد توجه قرار گیرد، تقلید و کپی‌کاری در المان‌سازی نیز زیبنده نیست.

ایزدی با تصریح اینکه هیچ المان قرآنی در شهرکرد وجود ندارد، گفت: کارهای انجام نشده فراوانی در این شهر وجود دارد که باید ساماندهی شوند؛ تندیس مشاهیر و چهره‌های شاخص، نمادها و آثار ملی، مذهبی، دینی و قرآنی در شهر وجود ندارد و اگر هم باشد پیوست فرهنگی ندارند. گزینش و نمایش آیات و روایاتی که بار معنایی عمیق دارند باید در جهت تقویت و اشاعه صفات و سجایای پسندیده مانند امر به معروف و نهی از منکر، سبک زندگی اسلامی، شیوه‌های تحکیم بنیان خانواده، مباحث ناظر به فقه بازار، احترام به پدر و مادر، اطاعت از ولی‌امر، خودباوری، دشمن‌شناسی و دشمن‌ستیزی، روحیه ایثار و فداکاری و شهادت، ادای دین به مقام شهدا و مباحثی از این دست بوده و در المان‌سازی شهری مورد تأکید و توجه قرار گیرد.

رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر شهرکرد در خصوص اقدامات این شورا در راستای المان‌سازی شهری به‌ویژه در ساحت مضامین دینی و قرآنی، تصریح کرد: حرکت ما برای این مهم آغاز شده و جلسات منظمی با اهالی فن و هنر، مجسمه‌سازان و پیکره‌تراشان، دانشگاهیان و فرهیختگان و صاحبان اندیشه جهت رایزنی و رسیدن به یک الگوی واحد برگزار شده است. همچنین فضا برای بهره‌گیری از ظرفیت نهادهایی چون اوقاف و امور خیریه، فرهنگ و ارشاد و تبلیغات اسلامی استان، حوزه علمیه، جامعه هنری و غیره فراهم است و از ایده‌ها و نظرات این مجموعه‌ها و آحاد مردم استقبال می‌کنیم. سازمان فرهنگی شهرداری در مجتمع لاله واقع در چهارراه دروازه فارسان نیز پیگیر این موضوع بوده و با همکاری و هم‌اندیشی در پی رسیدن به یک مدل فاخر هستیم تا بتوان با استفاده از ظرفیت‌های موجود و یا فراخوان هنرمندان طرح‌ها را عملیاتی کنیم.

ایزدی در خصوص تأثیر قابل توجه تابلونوشت‌ها و جملات کوتاه و کلیدی بر واداشتن انسان به تعقل و تفکر، تصریح کرد: گاه یک جمله می‌تواند انسان را متحول کند و مسیر زندگی او را تغییر دهد یا او را به اندیشه و تفکر وادارد که به تصریح امام معصوم(ع)، یک ساعت تفکر برابر با هفتاد سال عبادت است. این موضوع برای شهر شهرکرد در دستور کار قرار دارد و جلساتی با مسئولان مراکز علمی و دانشگاهی، مدارس، روابط عمومی‌ها و مسئولان فرهنگی ادارات و دستگاه‌ها پیش‌بینی می‌شود تا نقشه راهی برای ایجاد نوسازی و تحول فرهنگی در مجامع علمی و آموزشی و محیط کاری ادارات تعریف و مشخص شود و این مهم در اتاق فکر کمیسیون فرهنگی شورای شهر پیگیری و دنبال می‌شود. یک تابلونوشت تأثیرگذار علاوه بر داشتن یک متن خوب و تأثیرگذار، باید دارای رنگ و جلا و طراحی هنرمندانه و جذابی باشد که نگاه هر بیننده را به خود جلب کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور استان با اشاره به طرح شهرداری شهرکرد مبنی بر ساماندهی و یکسان‌سازی تابلوهای شهری، گفت: در کنار توجهی که باید به تابلونوشت‌های حاوی مضامین قرآنی و روایی و جملات تأثیرگذار و جذاب داشت، این اقدام شهرداری نیز در راستای زیباسازی شهر کلید خورده است چرا که در بسیاری از نقاط شهر به‌ویژه سر در فروشگاه‌ها و مغازه‌ها شاهد اوضاع نابسامان تابلونوشت‌ها و تبلیغات و آلودگی بصری، همچنین سدمعبرها هستیم که امیدواریم با ساماندهی این مقوله شاهد شهری زیباتر باشیم. از مردم خوش‌سلیقه و کسبه نیز انتظار می‌رود که علاوه بر همکاری با نهادهای ذیربط، در جهت زیباسازی شهر یاری‌گر ما باشند.

زیبایی شهرکرد در گرو همیاری مردم است

ایزدی با تصریح اینکه زیبایی شهر و حل معضلات و مشکلات در گرو همکاری و همیاری مردم است، تأکید کرد: رعایت حقوق شهروندی و پرهیز از ایجاد مشکلات برای دیگران و ایجاد خدشه در زیبایی شهر حائز اهمیت بوده و حل معضلات شهر امری نیست که توسط این یا آن نهاد به‌تنهایی پیگیری و انجام شود بلکه آحاد جامعه در این راستا مسئولند. ساخت‌وسازهای بی‌رویه، حصر پارکینگ، آسیب به فضاهای شهری، درختان و گلکاری‌ها و تأسیسات شهری و غیره از مشکلات شهر است که با احساس مسئولیت شهروندان رفع می‌شوند.

رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر شهرکرد با ابراز تاسف از نبود پیوست فرهنگی برای ساختمان‌سازی شهری، بیان کرد: امروز بیشتر ساختمان‌ها نمای زیبایی نداشته و شهرکرد شب و روز زیبایی ندارد یعنی نورپردازی‌ها در شهر در جهت زیباسازی شهر نیست. در آپارتمان‌‌سازی بسیاری از بایدها و نبایدها رعایت نمی‌شود، در بسیاری از مجتمع‌های تجاری و اداری و مجموعه‌ها هیچگونه پیش‌بینی برای پخش اذان و اقامه نماز اتخاذ نشده است.

ایزدی با تأکید بر اینکه لحاظ کردن مقوله فرهنگی در فرآیند شهرسازی بسیار مهم است، ادامه داد: دین اسلام یک دین مبتنی بر فرهنگ و انقلاب اسلامی یک انقلاب فرهنگی است و اگرچه مسئله اقتصاد و معیشت اولویت اول است اما حل مسئله اقتصاد نیز از مجرای فرهنگی عبور می‌کند.

رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر شهرکرد با تصریح اینکه شهرک‌های جدیدی که ساخته می‌شوند باید پیوست فرهنگی داشته باشند، افزود: این مهم در شهرک منظریه مغفول مانده است و جای بسیاری از زیرساخت‌های شهری و فرهنگی اعم از خیابان‌های اصولی و دارای شکل هندسی استاندارد، پارک، سالن ورزشی، درمانگاه مجهز، کتابخانه و غیره در این منطقه خالی و در حاشیه است؛ گویی بنیانگذاران این شهرک در خواب غفلت به سر می‌برند. همچنین شهرک صنعتی فناوران شهرکرد با این جمعیت عظیم یک سرویس بهداشتی یا مسجد ندارد حال آنکه مسجد این منطقه بدون گنبد و گلدسته رها شده و مطالبه‌گری برای پیگیری کار و تکمیل آن وجود نداشته است تا جایی که بعد از ۱۵ سال که از آغاز ساخت مسجد می‌گذرد، این ساختمان رها و فرسوده شده و باید تخریب شود؛ همه مسئولان و نخبگان باید در این راستا ادای دین کنند و دغدغه‌مند و پاسخگو باشند و بار مسئولیت را به دوش دیگری محول نکنند.