کد خبر: ۴۰۳۹۳۵۰

تاریخ: ۰۹ اسفند ۱۴۰۰ - ۱۰:۱۴

امتیازاتی که طلاب با شرکت در نهضت مواسات می‌گیرند

حجت‌الاسلام قاسمی با بیان اینکه فعالیت‌های علمی طلاب در حوزه‌های آموزشی و پژوهشی و ... در پنج سال اخیر در جایزه البرز مورد بررسی قرار می‌گیرد، گفت: این چتر کلی بر همه مباحث ارزشگذاری فعالیت علمی طلاب است. اما درباره فعالیت‌های آموزشی نکاتی در آئین‌نامه جایزه وارد شده است.

به گزارش ایکنا، وبینار «تبیین جایزه البرز 1401 ویژه طلاب» با حضور حیدر ارشدی، مدیرعامل بنیاد فرهنگی البرز  برگزار شد.

آنچه در ادامه می‌آید مشروح سخنان وی در این وبینار است:

اقدام ماندگار مرحوم البرز، تاسیس بنیاد فرهنگی البرز با سرمایه‌ای معادل سرمایه تاسیس یک بانک خصوصی در دهه 40 است، جالب آنکه اگرچه سهم الارث دختران خود را هم هتل لوزان در خیابان ایرانشهر قرار داده بود اما آنها نیز به تاسی از پدر، این هتل را به مجموعه دارایی‌های بنیاد اضافه کردند و پس از آن، مرحوم البرز منزل چندهزار متری خود را در خیابان فلسطین امروزی فروخت و پول آن را هم به بنیاد بخشید و تا زمانی که در ایران بود در یکی از اتاق‌های هتل لوزان زندگی می‌کرد و در خاطراتش ذکر می‌کند: من مانده‌ام و این یک دست کت و شلوار!

ایشان با اینکه از جوانی به بیماری برونشیت مبتلا بود، 15 سال مدیریت بنیاد را عهده‌دار بود و برای این هم هیچ حقوقی دریافت نکرد یعنی در کنار وقف اموال، وجودش را هم وقف بنیاد فرهنگی البرز کرد و برتر از آن هم جسدش را بعد از مرگ وقف دانشگاه تهران کرده بود تا از این مسیر بر بار علمی پزشکی کشور افزوده شود.

سه ماموریت اولیه بنیاد فرهنگی البرز

بنیاد البرز در ابتدا سه کار ویژه را دنبال می‌کرد؛ نخست وام شرافتی که ابداع ایشان بود، چون تحصیلات در دهه 40 پولی بود و بسیاری از مردم از پس هزینه‌های معدود دانشگاه‌های آن زمان بر نمی‌آمدند، مرحوم البرز، وام دانشجویی را با عنوان وام شرافتی ابداع کرد تا دانشجویان بدون ضامن و اعتبار و صرفا با شرافت عنوان دانشجو از این وام استفاده کنند، اما در دهه 50 و به دنبال تغییر شیوه تحصیلات آکادمیک و رایگان شدن آن، مرحوم البرز وام‌ها را در مسیر اشتغال‌زایی و کارآفرینی هدایت کرد تا از مهاجرت نخبگان جلوگیری کند، بدین ترتیب که نفرات برتر دانشگاه‌ها می‌توانستند از این وام بهره‌مند شوند و بعد از یک دوره تنفس پنج‌ساله به بازپرداخت اقدام می‌کردند.

در دست نوشته‌های مرحوم البرز است که از آن رو به چنین حمایت‌هایی از نخبگان، وام گفته می‌شود تا کرامت انسانی جوان ایرانی از بین نرود، اما در شرایط اعطای وام ایشان ذکر کرده بود که اگر فرد در این دوره تنفس پنج‌ساله، ابتکار و خلاقیتی اعمال کرد از بازپرداخت کل وام معاف می‌شود! جالب آنکه اگر وام‌گیرنده در طول سه سال از زمان آغاز بازپرداخت اقدام به تسویه نمی‌کرد، بنابر اسناد بنیاد، آن وام تسویه شده تلقی می‌شد این یعنی نگاه مرحوم البرز در مجموع حمایت از نخبگان و جوانان ایرانی بوده است.

پس از آخرین بازنگری مرحوم البرز در اساسنامه نباید در سال 56، کلیه وام‌ها حذف شد و کار بنیاد بر جایزه البرز متمرکز شد؛ ایشان بعد از انقلاب موقوفه البرز را به امام خمینی(ره) واگذار کرد و امام راحل هم پای نامه ایشان مرقوم کردند که هیئتی در سازمان اوقاف به این بنیاد رسیدگی کند و از آن زمان به صورت هیئت امنایی و زیر نظر سازمان اوقاف اداره می‌شود.

مرحوم البرز می‌گفت: نه میراث از پدرم بود و نه تجارت نامشروع می‌نمودم و نه وابستگی و قرابت با هزار فامیل داشتم که از قَبِل آن سرمایه بیندوزم آنچه را از ملت به دست آورده بودم سرانجام به طریقی دیگر به ملت بازگرداندم!

ماموریت بنیاد البرز

ماموریت بنیاد فرهنگی البرز صرفاً اشاعه فرهنگ از طریق اعطای جوایز به دانشمندان برگزیده ایرانی در داخل یا خارج از شکور و اعطای جوایز حسن تحصیل به دانش آموختگان از مقاطع راهنمایی به بالا و صاحبان ایده های برتر علمی است که به صورت سالانه آن هم صرفا از محل رقبات موقوفه بنیاد البرز و بدون کمک هر نهاد دولتی و خصوصی اعطا می‌شود.

سه هدف مرحوم البرز در جایزه البرز

سه هدف مدنظر مرحوم البرز برای نفراتی که این جایزه را می‌گیرند عبارتند از: کاهش آلام بشری، ارتقای رفاه زندگی انسانی و اعتلای نام ایران در جامعه جهانی. باسابقه‌ترین جایزه ایرانی با سابقه نیم قرنی، تنها جایزه با پشتوانه سنت حسنه وقف و بدون هر گونه کمک از جانب نهادهای دولتی و خصوصی. شاید مرحوم البرز درصدد بوده مال غیر را وارد مال خود نکند. این جایزه، تنها جایزه غیردولتی است که از شرکت کنندگان هزینه‌ای برای شرکت نمی‌گیرد و می‌تواند عنوان نوبل ایرانی را بگیرد و این چشم انداز مرحوم البرز برای این جایزه بوده است.

افراد مشهوری که موفق به دریافت این جایزه شده اند

چهره‌هایی همچون آیت‌الله صادق آملی لاریجانی، عبداله جاسبی و پرورفسور دانشور؛ پدر علم قلب باز، استاد تجویدی از هنرمندان صنایع دستی، علامه آشتیانی، پروفسور احمدی، حجت الاسلام محمد قمی و ... در میان آنها به چشم می‌خورند. این جایزه در همه شاخه‌های علوم اعم از علوم پزشکی، علوم پایه، علوم انسانی و فنی مهندسی به برندگان اعطا می‌شود.

نحوه معرفی و انتخاب نفرات

در سال‌های گذشته از جانب مراجع ذی‌ربط همچون وزارت علوم و بهداشت و بنیاد نخبگان نفرات برتر به بنیاد معرفی می‌شدند امسال سه برابر ظرفیت معرفی می‌شوند و انتخاب بر اساس هیئت انتخاب برای اولین بار مشخص می‌شوند. عموم علاقمندان واجد شرایط می‌توانند مستقیماً به سامانه جایزه مراجعه کرده و نسبت به ثبت نام اقدام کنند. مهلت ثبت نام از ابتدای بهمن تا نیمه اسفند ماه است و تمدید نمی‌شود چون باید فرصتی برای پالایش و راستی‌آزمایی مستندات ارائه شده داشته باشیم.

دستورالعمل‌های ضروری برای هر یک از گروه‌هایی که می‌توانند در این جایزه شرکت کنند، در سایت جایزه تصریح شده و هر نفر در یکی از گرایش‌ها می‌تواند شرکت کند. مراسم تقدیر از برندگان جایزه هم اردیبهشت سال 1401 برگزار و جوایز به صورت نقدی اعطا می‌شود. سال گذشته به هفت نفر از طلاب این جایزه به مبلغ 35 میلیون تومان تعلق گرفت و امسال هم سهیمه طلاب همین تعداد است و قطعاً میزان جایزه افزایش می یابد.

بنابر این گزارش آنچه در ادامه می‌آید مشروح سخنان حجت‌الاسلام والمسلمین قاسمی؛ عضو کارگروه تدوین آیین نامه جایزه البرز 1401 است:

فعالیت‌های علمی طلاب در حوزه‌های آموزشی و پژوهشی و ... در پنج سال اخیر مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ این چتر کلی بر همه مباحث ارزشگذاری فعالیت علمی طلاب است. اما درباره فعالیت‌های آموزشی نکاتی در آئین نامه وارد شده است. درباره معدل تحصیلی، معدل آخرین مقطع لحاظ می‌شود هم برای طلاب سطح دو و هم سطوح سه و چهار اما حداقل و حداکثر امتیازی لحاظ شده است.

علاوه بر این، تدریس در حوزه و دانشگاه حتی بدون کد استادی هم در صورت ارائه گواهی تدریس در سطح دو بین 5 تا 50 امتیاز، سطح سه 60 امتیاز و سطح چهار و بالاتر 65 و 70 لحاظ می‌شود. برای تدریس در دانشگاه هم این مسئله صادق است.

درباره شرکت در المپیادهای حوزوی و دانشگاهی، بر اساس رتبه کسب شده از 8 تا 20 امتیاز به شرکت کنندگان اعطاء می‌شود. البته مرکز نخبگان حوزه تا سال گذشته این رصد را انجام می داد و امسال بنیاد البرز خود مستقلا ورود کرده اما از استعلامات حوزوی برای بررسی صحت مدارک و مستندات بارگذاری شده هم استفاده و مصاحبه‌ای هم اینچنین انجام می‌شود.

فعالیت های پژوهشی؛

اگر عموم طلاب تا سطح چهار (برنامه استادان و فضلای سطوح بالاتر حوزه متفاوت است) دارای کتاب سال جمهوری اسلامی باشند تا 10 امتیاز، اگر تالیف داشته باشند هشت امتیاز و در تصحیح و ترجمه پنج امتیاز می‌گیرند. در مقالات علمی پژوهشی نیز در صورتی که در راستای نیات واقف باشد تا هفت امتیاز و برای مقالات علمی ترویجی هم تا سه و نیم امتیاز در نظر گرفته شده است. مقالاتی که هم جزء وظایف طلبگی به حساب می‌آید تا یک و نیم امتیاز می‌توانند کسب کنند.

برای پایان‌نامه سطح سه، تا چهار امتیاز و پایان نامه سطح چهار تا شش امتیاز در نظر گرفته شده است. همچنین، کرسی‌های آزاداندیشی با ملزومات خاص آن تا هشت امتیاز و کرسی‌های نقد تا شش امتیاز و کرسی‌های نوآوری که مرزهای علم را جابجا می‌کند به ویژه در عرصه علوم انسانی و ارتباط آن با علوم جهانی، حداکثر تا سه امتیاز می‌گیرند چون بحث نوآوری مستقل دیده شده است.

اگر طلاب در رویدادهای معتبر حوزوی همچون جشنواره علامه حلّی رتبه 1 تا 3 را کسب کرده باشند بین 4 تا 6 امتیاز و در بخش مقالات 2 تا 4 امتیاز می‌گیرند به کتاب سال حوزه هم تا هفت امتیاز اعطا می‌شود. امتیازهای تبلیغی هم به دلیل نیات واقف دیده شده و شاید این بحث باعث شود طلاب فعال در عرصه علمی رویکردهای تبلیغی را هم دنبال کنند. در این بخش، هر روز تبلیغ سه‌دهم درصد امتیاز دارد. البته تبلیغ سقفی دارد و امتیاز از آن بالاتر نمی رود. هر 10 جلسه مشاوره هم سه امتیاز دارد.

تاثیر فعالیت های تبلیغی

تفاوت مباحث تبلیغی با پژوهشی، در بخش پژوهش کتاب‌هایی در سطح ملی مدنظر است اما در بخش تبلیغی کتب کاربردی می‌توانند تا شش امتیاز را هم بگیرند. حضور در رسانه و شبکه‌های سراسری و استانی صداوسیما هم امتیاز خود را دارد همچنین است تبلیغ در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی با چندهزار مخاطب و دنبال‌کننده. انجام فعالیت‌های هنری و نرم افزاری در این فضا نیز به ازای هر اثر و محصول چون در راستای نیات واقف است نیز امتیازات خاص خود را می‌گیرند. برگزیده شدن در رقابت‌های معتبر ملی و بین‌المللی و استانی، مدیریت‌های فرهنگی تبلیغی مثل مدیریت مسجد در هر سه سال بررسی می‌شود، تاسیس موسسات فرهنگی و هنری و قرآن و عترت فعال، تشکیل کارگاه‌های مختلف، مدیریت سازمان‌ها، مدیریت گروه‌های تبلیغی حداکثر تا سه سال نیز بر اساس نیات مرحوم واقف در آیین نامه جدید لحاظ شده است. البته فعالیت‌های دیگر هم لحاظ شده مثل فعالیت‌های ورزشی حداکثر تا 15 امتیاز چون برخی طلاب در ورزش‌های به ویژه رزمی صاحب مدال‌های استانی، ملی یا بین‌المللی هستند و تایید آن هم بر عهده ادارات ورزشی حوزه علمیه است.

انجام فعالیت‌های عام‌المنفعه، کمک به مناطق محروم، فعالیت‌های جهادی که اتفاقات ارزنده‌ای را رقم زده و حتی مردم را به دین علاقمند کرده است، به ازای هر سال در سطح ملی تا پنج امتیاز و در سطح استانی تا سه امتیاز می‌گیرد.

همچنین مشارکت اجتماعی در بحران‌ها و حوادث، مشارکت در فعالیت‌های خیریه و رسیدگی به محرومان (البته بسیاری از طلاب در این عرصه‌ها فعال هستند اما علاقه‌ای به دریافت جایزه و شرکت در رویدادها ندارند)، تاسیس و سازماندهی گروه‌های امدادی و جهادی و ... هم امتیاز خاص خود را دارند و تا سه برابر ظرفیت به مراکز حوزوی معرفی می‌شوند تا نهایتا طلاب برتر مشخص شوند.

بنیاد فرهنگی البرز برای حمایت از عموم طلاب برنامه هایی دارد که امید است در سال‌های آتی این حمایت ها به منصه ظهور برسد.

پرسش و پاسخ

در ادامه این جلسه پرسش و پاسخ انجام شد که در ادامه می‌آید:

• اگر طلبه‌ای هم در حوزه و هم در دانشگاه تحصیل کرده برای آنکه اجحافی در حقش نشود، این تحصیل در دانشگاه هم برایش لحاظ می‌شود؛ علاوه بر این، در موضوع ثبت اختراع هم اگر طلبه‌ای موفق به ثبت شده باشد که مورد تایید نهادهای رسمی است، امتیاز خاص خود را می‌گیرد.

فعالیت های تدریسی سقف دارد و اینگونه نیست که از سقف معدل آموزشی بالا بزند اما سقف آموزشی چون جایزه علمی است، کمی چربش دارد.

مقرر است و صحبت شده، شرکت کنندگان در جایزه البرز را از طریق رایزنی با بنیاد نخبگان مرتبط کنیم تا از تسهیلات بهره‌مند شوند.

در بخش تسلط طلاب به زبان های خارجی، انگلیسی و عربی و دارا بودن مدرک معتبر این زبان‌ها است.