کد خبر: ۴۰۳۹۶۳۶

تاریخ: ۱۰ اسفند ۱۴۰۰ - ۱۱:۰۲

آغاز عصر ارزش‌های اخلاقی با بعثت حضرت رسول (ص)

استاد دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) گفت: خداوند متعال با نزول اولین آیه «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ» تاریخ را به ۲ قسمت تقسیم می‌کند؛ قبل از نزول این آیه عصر جاهلیت اما بعد از آن عصر قلم و خواندن است؛ خداوند می‌خواهد به پیامبر بگوید عصر جاهلیت، تعصبات فکری، قومی و قبلیه‌ای به پایان رسیده و عصر ارزش‌های اخلاقی آغاز شده است.

داود معماری، استاد دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، در گفت‌وگو با ایکنا از قزوین، اظهار کرد: خداوند متعال با نزول اولین آیه «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ» تاریخ را به ۲ قسمت تقسیم می‌کند؛ قبل از نزول این آیه عصر جاهلیت و نماد آن شمشیر بود و خون‌ریزی، نزاع، تعصبات فکری قبیله‌ای، تکیه بر خرافات و خشونت در جامعه حاکم بود اما عصر بعد از بعثت عصر قلم و خواندن است و در اولین آیه نازل شده بدان تأکید شده است.

وی ادامه داد: خداوند متعال با نزول آیه «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ» می‌خواهد به پیامبر بگوید عصر جاهلیت، تعصبات فکری، قومی و قبلیه‌ای به پایان رسیده و عصر ارزش‌های اخلاقی آغاز شده است و باید به دور از شرک، بت‌پرستی و تعصبات، جامعه‌ای را بنا کند تا مردم را به سعادت دنیوی و کمالات برسند.

این استاد علوم قرآن و حدیث خاطرنشان کرد: از آیت‌الله بهجت بسیار سوال می‌کردند که چه کنیم تا در سیر و سلوک و اخلاق به موفقیت برسیم وی می‌گفت شما به آنچه که می‌دانید عمل کنید. این نکته‌ای ساده و در عین حال بسیار دقیق است؛ کمتر کسی است که به آموزه‌های قرآن و پیامبر آشنا نباشد افراد در دوران کودکی در مدرسه، خانه، هیئت، مسجد و پای منابر تمام نکات ریز و درشت را شنیدند اما نکته مهم عمل کردن و پایبندی به این مسائل است.

وی تصریح کرد: خداوند متعال در ارتباط با مباحث اخلاقی می‌گوید غیبت نکنید، بدگمان نباشید، در فضائل اخلاق به پدر ومادر نیکی کنید و یا به دنبال علم و دانش بروید. تمامی این نکات را بارها و بارها شنیده‌ایم اما مشکل ما ندانستن نیست بلکه به تعبیر قرآن کریم است مشکل ما در عمل نکردن است؛ اگر سعی کنیم نهضتی راه بیفتد تا هر کس به آنچه که می‌داند عمل کند جامعه ما متحول می‌شود.

آموزه‌های پیامبر را عینیت ببخشیم

معماری خاطرنشان کرد: بسیاری از کارهایی که انجام نمی‌دهیم به‌خاطر ندانستن نیست بلکه به‌خاطر عدم پایبندی است و پایبندی به لقمه حلال و اجتناب از لقمه حرام ازجمله آن‌هاست. خانواده کوچکترین جامعه است بنابراین والدین باید به‌جای تعالیم نظری تعالیم عملی داشته باشند برای مثال اول خودشان امانتدار باشند تا آن را به فرزندانشان بیاموزند. به عنوان معلم، روحانی و استاد بیش از آنچه که سخن می‌گوییم باید عمل کنیم اگر می‌خواهیم آموزه‌های پیامبر (ص) را عینیت ببخشیم مهم‌ترین مولفه عمل کردن است چون مشکل ما در ندانستن نیست.

استاد دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) بیان کرد: مطالب بسیاری گفته و با تکرار شعاری شده است و همین موجب بی‌میلی در جوانان می‌شود؛ باید دینمداری را بیش از سخن در عمل نشان دهیم و به آموزه‌های قرآن و پیامبر (ص) عینیت ببخشیم و آن‌ها را در قالب رمان، فیلم، سریال و تئاتر به جوانان عرضه کنیم چون این‌گونه توفیق بیشتری خواهیم داشت.

معماری با اشاره به دستاورد بعثت گفت: خداوند متعال با انتخاب پیامبران می‌خواست قید و بندهای عقاید ناصواب و خرافات را از ذهن مردم باز کند و پیامبران بار سنگین شرک و کفر را از دوش مردم بردارند تا مردم با روشن‌بینی و بصیرت‌دهی نسبت به مبدأ جهان هستی خداباور شوند و در عین حال به آخرت توجه داشته باشند.

وی اشاره کرد: از طرفی پیامبران تلاش کردند تا انسان‌ها خودشان را مانند سایر موجودات در نظر نگیرند و خود را اشرف مخلوقات بدانند. پیامبران آمدند تا به بشریت بصیرت دهند و بگویند موجود ارزشمندی هستند و خداوند متعال آنان را عبث و بیهوده نیافریده بلکه آنان گل سرسبد جهان هستی هستند و جهان آفریده شده تا انسان به کمال برسد.

این دکترای علوم قرآن و حدیث اظهار کرد: قرآن کریم می‌فرماید همه پیامبران را فرستادیم تا مردم به قسط رفتار کنند؛ «قسط» به این معناست که از نظر فردی به اعتدال برسیم و انسان متعادل باشیم و به همه جنبه‌های سعادت دنیوی و اخروی توجه کنیم و مانند خوارج نهروان از آن سوی بام نیفتیم بلکه مانند علی (ع) در همه رفتارها متعادل باشیم.

وی افزود: از نظر اجتماعی نیز «قسط» به معنای عدالت اجتماعی است و همه ثروت‌ها، قدرت‌ها‌ و فرصت‌ها در جامعه عادلانه تقسیم شود و بر اساس شایستگی امکان پیشرفت وجود داشته باشد و رانت‌خواری و تبعیض بین مردم حاکم نباشد.

معماری در پایان یادآور شد: پیامبر آمد تا مکارم اخلاق را بین مردم احیا کند و مکارم اخلاق، اخلاقی است که با آن به اعتدال فردی، عدالت اجتماعی و سعادت دنیوی و اخروی برسیم که ویژگی همه ادیان اسلامی است. باید تلاش کنیم با سنت و سیره پیامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) آشنا شویم و در عمل شبیه آنان باشیم.