کد خبر: ۴۰۳۹۸۶۰

تاریخ: ۱۱ اسفند ۱۴۰۰ - ۱۶:۲۶

یادداشت

مفهوم‌پردازی مدیریت فرهنگی متمرکز با توجه به بیانات مقام معظم رهبری

رهبر معظم انقلاب می‌فرمایند: یک ستاد مرکزىِ فرهنگی لازم است. باید کسانی بنشینند و فکر کنند. من نمی‌خواهم این تعبیر را خیلی تکرار کنم که بعضی تصوّر کنند به آن صبغه نظامی‌گری داده می‌شود به هیچ وجه مراد این نیست. یک تمرکز مورد نظر است. یک مدیریت متمرکز و هدایت‌کننده لازم است.

حسن بیک محمدلو، مشاور اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، در یادداشتی که در اختیار ایکنا، قرار داده به بررسی مفهوم پردازی مدیریت متمرکز و جامع پرداخته است که در ادامه می‌خوانید:

یکی از موضوعاتی که اخیراً توسط رهبر معظم انقلاب مورد تاکید و مطالبه قرار گرفت مدیریت متمرکز و هدایت بوده است که پس از دستور برای تهیه نقشه راهبردی برای مجموعه صنعت کشور، به عنوان بال دوم و مکمل مورد توجه قرار گرفت. ایشان در دیدار مورد اشاره، فرمودند: «در واقع دو کار اصلی بر عهده مسئولین است که خواهش میکنم جناب آقای مخبر و دوستان به این توجّه کنند: یکی مسئله ایجاد یک نقشه راهبردی برای مجموع صنعت کشور و بخصوص بعضی از صنایع است، یکی هم مدیریّت متمرکز و هدایت. البتّه نظر من را همه میدانند؛ من با دخالت دولت و دستگاههای دولتی در فعّالیّتهای اقتصادی موافق نیستم، امّا با هدایتشان، نظارتشان، کمکشان چرا؛ این باید حتماً انجام بگیرد. بنابراین نقشه راهبردی و مدیریّت جامع یکی از کارهای لازم است»

برای فهم بهتر این فراز از بیانات، لازم است مفهوم مدیریت متمرکز در دیگر بیانات نیز مورد توجه و در گام دوم انقلاب اسلامی، ساختارها و فرآیندها مورد بازنگری قرار گیرد.

الف- مدیریت متمرکز در ارکان حاکمیت

-امّا همه نظرها در این متّفقند که به هرحال تمرکز و ایجاد یک دست قوى و واحد در مدیریّت کشور، نقش خواهد داشت؛ این را نباید دستِکم گرفت. بنده بشدّت امیدوارم به این قضیّه که ان‌شاءالله در سایه مدیریّت واحد [اینها حل شود].آنطورى که خداى متعال تفضّل کرده و احساس شد و مشاهده شد. بیانات در دیدار رئیس و نمایندگان مجلس شوراى اسلامى(24/3/68)

- بنده معتقدم ما از لحاظ مدیریّت هم کمبود نداریم؛ ما انصافاً مدیران خیلی خوبی در کشور داریم. بنده خب سال‌ها تجربه دارم؛ من هم در دولت بودم، هم در بیرون دولت ناظر دولت‌های مختلف بودم؛ ما حقّاً و انصافاً مدیران زبده‌ای داریم؛ هم از لحاظ انگیزه مدیریّتشان خوب است، هم از لحاظ فکر اهل مدیریّتند، هم از لحاظ عمل [اهل] مدیریّتند. ما مدیر کم نداریم؛ ما پیگیری و تمرکز [لازم داریم]، که عمده تمرکز است؛ تمرکز تصمیمگیری، تمرکز فرماندهی، تمرکز اجرا. بیانات در دیدار نوروزی جمعی از مسئولان کشور(18/1/95)

ب - مدیریت متمرکز حوزه‌های علمیه

- حوزه‌های علمیه باید استعدادهای درخشان را جمع آوری و طبقه‌بندی کرده و با تخصصی کردن رشته‌های مختلف علمی، از آن استعدادها استفاده بهینه به عمل آورند. حوزه به مدیریت متمرکز و برخوردار از حمایت مراجع معظم، فضلا و جامعه مدرسین احتیاج دارد و این تشکیلات برای ثمربخش بودن حوزه‌ها امری ضروری است. دیدار طلاب مدرسه فیضیه با رهبر انقلاب(1/12/70)

ج- مدیریت متمرکز در امور فرهنگی

بنابراین در چنین وضعی، مدیریّت فرهنگی لازم است. به تعبیری که من در آن نوشته آوردم، واقعاً یک ستاد مرکزىِ فرهنگی لازم است. باید کسانی بنشینند و فکر کنند. من نمی‌خواهم این تعبیر را خیلی تکرار کنم که بعضی تصوّر کنند به آن صبغه نظامی‌گری داده می‌شود؛ نه. به هیچ وجه مراد این نیست. یک تمرکز مورد نظر است. یک مدیریت متمرکز و هدایت کننده لازم است. این مرکز باید نسبت به همه دستگاه‌های مسئول در زمینه‌های فرهنگی کشور، نقش هدایت کننده و تغذیه کننده داشته باشد. بیانات در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی(20/9/1375)

-امروز در این کشور تعداد زیادی نیروی فرهنگی وجود دارد که منتظر یک اشاره‌اند تا به میدان بیایند و کار و تلاش کنند. درختانی هستند که باید آبیاری شوند و میوه فرهنگی بدهند. البته این کارها می‌شود. عناصر و افراد فرهنگی و خیلی از شما که اینجا تشریف دارید - شخصاً یا در دستگاه خودتان - کارهای باارزشی در این زمینه می‌کنید؛ اما اگر در این زمینه یک مدیریّت و هدایت متمرکز وجود داشته باشد، پیشرفت و بُرد کار مضاعف و به مراتب بیشتر خواهد شد. بیانات در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی(20/9/1375)

د- مدیریت متمرکز در موضوع حج

- همه تلاش‌ها باید متوجه این مهم باشد که حج را آنچنان که شایسته آن است، بشناسیم و از منافع حج با توجه به ظرفیت بالایی که دارد، برخوردار شویم، بنا بر این هدایت کلی حج از طرف فرد عالمی که نماینده رهبری و نظام است و نیز گنجاندن مسئله حج در یک مدیریت متمرکز و صحیح از طرف دولت اسلامی، نشانه قدرشناسی از حج است که منافع مهمی نیز بر آن مترتب می‌شود. دیدار کارگزاران حج با رهبر انقلاب(10/1/79)

ه- مدیریت متمرکز در امور نخبگان

- ایشان با تاکید بر پیگیری مطالبی که نخبگان جوان دانشگاهی و علمی در این دیدار بیان کردند، ایده مدیریت متمرکز امور نخبگان را ایده خوبی ارزیابی کرده و افزودند: دستگاهی که دولت برای این مسئله، ایجاد می‌کند لازم است بدست نخبگان اداره شود. دیدار جمعی از نخبگان جوان با رهبر انقلاب(21/11/82)

و- مدیریت متمرکز در امور اقتصادی

- یک حرفی اینجا گفته شد، قبلاً هم با من مطرح شده، که تمرکز در تصمیم‌گیری‌های اقتصادىِ قوهی مجریه لازم است. البته من این را کاملاً قبول دارم؛ یعنی بلاشک در تصمیم‌گیری‌های کلان، در مسائل اساسی - که فعلاً اساسی تر از همه، مسائل اقتصادی است؛ و بخصوص آنچه که مربوط به معیشت مردم است و فشارهایی که دشمن می‌خواهد بر مردم وارد کند - باید تمرکز در تصمیم‌گیری باشد؛ منتها توجه کنید که این تمرکز در تصمیم‌گیری، معنایش تمرکز تصمیم‌گیری در دولت است؛ یعنی همه افرادی که در بخش‌های مختلف دولت با آقای رئیس جمهور همکاری می‌کنند، باید مسئولیت مشترک احساس کنند - یعنی هماهنگی کنند - در دولت، همه با هم تصمیم بگیرند. در این زمینه، مسئله مسئولیت مشترک را واقعاً باید در دولت جدی گرفت. هر کاری که یک وزارتخانه‌ای انجام می‌دهد، همه وزرا و مسئولینی که دور میز هیئت دولت می‌نشینند، باید احساس کنند که در این تصمیم‌گیری یا در این اقدام، سهیم و شریکند. اگر این شد، آن وقت کارها با هماهنگی پیش می‌رود؛ نه اختلاف در عملکرد، نه اختلاف در فهم مسائل، نه اختلاف در آمارها، پیش نمی‌آید. بیانات در دیدار رئیس جمهوری و اعضای هیأت دولت(2/6/91)

ز- مدیریت متمرکز در بحران‌ها

- مهمترین اولویت کنونی، مسئله تأمین مسکن زلزله زدگان و بازسازی مناطق تخریب شده و آسیب دیده است که باید با پشتیبانی دستگاه‌های مختلف نظامی و غیرنظامی و با مدیریت متمرکز و کار جهادی و با سرعت عمل لازم، انجام گیرد .جلسه رسیدگی به مشکلات زلزله زدگان با حضور رهبر انقلاب(29/8/96)

با مرور بیانات اشاره شده می توان نکات زیر را مورد توجه قرار داد:
1- ضریب تاثیر تصمیمات در حوزه‌های مختلف درصورت ایجاد تمرکز افزایش قابل توجهی خواهد داشت.
2- مدیریت متمرکز به معنای دخالت کامل دولت و دیگر قوا در اموری نیست که آحاد مردم می‌توانند آن را برعهده بگیرند، بلکه معنای تمرکز، کاهش تشریفات زائد اداری و بوروکراتیک و هدایت جامع و یکپارچه است.
3- مدیریت متمرکز و هدایت، باعث ارائه آمار متقن و قابل اتکا و یکپارچه از جانب دستگاه‌های مسئول خواهد بود.
4- ایجاد تمرکز، سرعت و کیفیت تولید خصوصاً در بخش اقتصادی را ارتقا خواهد بخشید و فرآیند کسب و کار را تسهیل خواهد نمود.
5- حرکت به سمت تنظیم‌گری و واگذاری امور تصدی‌گرایانه، زمینه‌ساز حکمرانی مردمی در بخش‌های مختلف خواهد بود.