کد خبر: ۴۰۴۱۹۱۳

تاریخ: ۱۹ اسفند ۱۴۰۰ - ۱۴:۵۷

استاد دانشگاه تربیت مدرس تبیین کرد؛

تحقق آرمانشهر اسلامی با رسیدگی به یتیمان و فقرا

استاد دانشگاه تربیت مدرس تأکید کرد: از دید خانم بنت الشاطی، اولین گام تحقق آرمانشهر اسلامی، بازگرداندن آزادی و کرامت انسان‌ها و گام بعدی، اطعام فقرا، یتیمان و مساکین است.

به گزارش ایکنا، کبری روشنفکر، استاد دانشگاه تربیت مدرس، امروز 19 اسفندماه در سخنانی در اولین همایش بین‌المللی تفسیر اجتماعی در جهان اسلام که از سوی دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، به موضوع «تفسیر اجتماعی و نگاه زنانه با بررسی موردی التفسیر البیانی للقرآن الکریم» پرداخت و گفت: خانم بنت الشاطی، نویسنده تفسیر البیانی للقرآن معتقد است قرآن می‌تواند راه حل برای ارتباطات بین فردی انسان‌ها و رابطه انسان با خود، خدا و طبیعت ارائه دهد؛ وی ید طولائی در عرصه تفسیر ادبی دارد و به عنوان یک زن مسلمان وارد حیطه‌هایی به تبعیت از خولی(همسر وی و شاگرد غیرمستقیم عبده) شده است و سعی کرده در تفسیر بیانی، به تحلیل موضوعات مرتبط با زنان بپردازد.

وی افزود: وی استاد دانشگاه‌های مصر بودند و در دوره بازنشستگی به مغرب رفت و به تدریس مباحث خود پرداخت؛ وی نگاه ویژه‌ای به حوزه زنان صدر اسلام داشته و آثار زیادی هم در  این زمینه نوشته است. وی در تفسیر بیانی خود چندین سوره را بررسی کرده است.

استاد دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد: در مقدمه این تفسیر آورده است که چاپ این کتاب در سال 1962 به همراه دو کتاب دیگر بود که منجر به دریافت درجه دکتری در دانشگاه او شد. او می‌گوید من در مطالعات تکمیلی به مطالعه روشمند در آیات قرآن پرداختم تا اسرار مخفی زبان برای یافتن راه‌ حل‌های قطعی بسیاری از مسائل ملی و اجتماعی را در زندگی معاصر به دست آورم.

روشنفکر گفت: وی تأکید دارد که از ادبیات قرآن می‌توان به حل مسائل ملی و  اجتماعی پرداخت و در این راستا هم هفت کتاب منتشر کرد؛ در بحث روش هم گفته است که ما به سیاق و روح متن ملزم هستیم و به اقوال مفسران هم توجه داریم. وی همچنین آورده است که در هر کجا نظر مفسران با متن و عقل در تعارض نبود، مورد قبول ماست و هر چه که مربوط به اسرائیلیات و چالش‌های مذهبی مختلف است وارد نمی‌شویم و علاقه‌ای به ورود به مباحث تأویلی هم نداریم.

تفسیر شاطی از واژه ساهره

استاد دانشگاه تربیت مدرس بیان کرد: وی معتقد است که برخی در تفاسیر عصری چیزی را بر قرآن بار کرده‌اند که در ظرفیت قرآن نیست، مثلا در صفحه 141 جلد یک تفسیر بیانی در تفسیر سوره نازعات به آیه «فَإِذَا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ» اشاره کرده و اقوال برخی مفسران را آورده است از جمله اینکه برخی به مکان زمین و شکل زمین توجه کرده‌اند ولی او معتقد است خداوند در این آیه دنبال بیان موقعیت و رنگ و شکل زمین نیست بلکه ساهره توصیف صحنه محشر و جهنم است که خواب را از چشم می‌رباید و این از دلالت لغوی«سهر» به معنای بی خوابی در شب به راحتی بر می‌آید.

روشنفکر اظهار کرد: وی ادامه داده است که واژه «سهر» در قرآن فقط در همین آیه آمده و چگونه ممکن است از آن معانی مانند نقره و سرزمین‌هایی مانند شام و حجاز و زمین هفتم و ... را بتوان فهمید و اساساً کجای قرآن وقتی از غیب و آخرت صحبت می‌کند اشاره به مکان جهنم دارد که مفسران بخواهند اشاره به بیت المقدس و کوهی در شام و ...  داشته باشند.؟ اینها همان اسرائیلیاتی است که دامنگیر تفسیر شده است.

استاد دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه وی در مباحث خود به تفاسیر معتبر ارجاع داده ولی در نهایت نظر ادبی خود را آورده است، اظهار کرد: مثلا وی در تفسیر سوره مبارکه ضحی آورده است که اصلاح امت در مرحله اول توجه در آیات این سوره هست لذا محمل آیات، رسالت پیامبر(ص) در دستگیری از افراد فقیر و در راه مانده را گوشزد کرده است.

تصویر آرمانشهر اسلامی در سوره بلد

روشنفکر تصریح کرد: وی در ادامه گفته است در هر سه آیه آخر سوره ابتدا به نهی از قهر یتیم سپس نهی از  راندن نیازمندان  و در نهایت به بیان نعمت الهی پرداخته است؛ او از قول فخررازی آورده که بیان نعمت الهی در ادامه  ذکر دو دستور قبلی است  زیرا او(پیامبر) بی نیاز و آن دو(فقیر و یتیم) محتاج هستند و مقدم داشتن حق محتاج بر دارا ضروری است.

استاد دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به نظر وی درباره سوره بلد گفت: وی در این سوره بر روی واژگانی چون «کبد»، «بلد» و ... تمرکز کرده است؛ وقتی صحبت از کَبَد می‌کند، آن را مبارزه با عقباتی می‌داند که در آیات بعدی مورد اشاره هست؛ در حقیقت وی به تحقق گام‌های رسیدن به آرمانشهر پرداخته است. گام اول؛ رقبه است یعنی خدا انسان را کریم آفریده ولی برخی، انسان‌ها را به بردگی می‌برند و آزادی آنان را سلب می‌کنند پس اولین گام بازگرداندن آزادی و کرامت انسان‌ها و گام بعدی رسیدن به آرمانشهر، اطعام فقرا و یتیمان و مساکین است.