کد خبر: ۴۰۵۶۷۵۳

تاریخ: ۰۴ خرداد ۱۴۰۱ - ۰۹:۳۳

در نشست تخصصی ایکنای قزوین بررسی شد؛

عامل قرآنی نبودن و مهجوریتی که رقم می‌زنیم

نشست تخصصی «دلایل مهجوریت قرآن در جامعه» در ایکنا قزوین برگزار شد و درباره موضوعاتی چون عمل به قرآن از سوی مربیان و والدین، تربیت قرآنی فرزندان، توجه مسئولان در اختصاص بودجه‌های قرآنی و ضرورت احیای جلسات خانگی قرآن مطالبی مطرح شد.

نشست تخصص قرآنی با موضوع «دلایل مهجوریت قرآن در جامعه» با حضور مجید وفاپور، دبیر شورای‌ عالی قرآن استان قزوین و محمدحسین محمدی‌آهویی، مسئول دارالقرآن کریم سازمان تبلیغات اسلامی استان قزوین در  ایکنا برگزار شد.

مجید وفاپور، در ابتدای این میزگرد با اشاره به آیاتی از قرآن گفت: براساس آیه 30 سوره فرقان «وَقالَ الرَّسولُ یا رَبِّ إِنَّ قَومِی اتَّخَذوا هٰذَا القُرآنَ مَهجورًا؛ و پیامبر(ص) عرضه داشت «پروردگارا! قوم من قرآن را رها کردند» اگر همه عالم و آدم جمع شوند و قرآن را تلاوت کنند باز این آیه حذف نخواهد شد چراکه قرآن فرازمانی و فرامکانی است و تا دنیا وجود دارد آیات مورد استفاده قرار خواهند گرفت، لذا عمل نکردن به دستورات این کتاب آسمانی نوعی مهجوریت است.

محمدی آهویی نیز در ادامه بیان کرد: تغییر سبک زندگی مردم از عواقب مهجوریت قرآن است، وقتی قرآن در جامعه مهجور واقع شود، مردم به تهاجم فرهنگی و سبک زندگی غربی روی می‌آورند. قرآن مهجور است چون عده‌ای در عین حال که قرآن می‌خوانند عمل به این کتاب آسمانی را ترک می‌کنند؛ این روزها ما تنها به قرآن نگاه طاقچه‌ای و خنچه عروسی داریم و به آداب قرآن عمل نمی‌کنیم؛ هر چه فاصله قرائت و عمل و به قرآن بیشتر شود قرآن مهجورتر شده و در نهایت تهاجم فرهنگی رخ می‌دهد.

وفاپور اشاره کرد: قرائت قرآن در جامعه به صورت‌های مختلف اتفاق می‌افتد، عده‌ای از مردم با قرآن مأنوس هستند، عده‌ای صرفاً شب‌های آخر هفته قرآن تلاوت می‌کردند، برخی تنها در ماه مبارک رمضان قرآن تلاوت می‌کنند و عده‌ای هم اصلاً قرآن تلاوت نمی‌کنند؛ حال سؤال اینجاست که چرا باید از قرآن کریم دور باشیم؟ براساس حدیثی از حضرت رسول(ص) در روز قیامت می‌گویند بخوان و بالا برو؛ آیت‌الله جوادی آملی گفته‌اند معنای این حدیث خواندن ظاهری نیست بلکه عمل به قرآن است و به اندازه عمل به آیه‌ آیه قرآن ارتقای در رضوان الهی رخ می‌دهد؛ اگر منظور تنها تلاوت قرآن باشد در کشورهای عربی بسیار قرآن می‌خوانند و حفظ می‌کنند ولی می‌بینیم در عمل پشتیبان اسرائیل هستند و به معنای واقعی کلمه به دستورات این کتاب آسمانی عمل نمی‌کنند.

مهجوریت قرآن در تخصیص بودجه

آهویی مطرح کرد: در تخصیص‌های بودجه‌ای کشور نیز قرآن مهجور واقع شده، مثل اینکه پولی داشته باشیم و بخواهیم کلاس فوتبال و قرآن برگزار کنیم و بگوییم ۸۰ درصد برای فوتبال و ۲۰ درصد برای قرآن اعتبار اختصاص می‌دهیم؛ متأسفانه این رویکرد در مسئولان پیشین نیز حاکم بود و اختصاص بودجه به قرآن در هشت سال گذشته کم‌رنگ شد بر همین اساس بودجه مؤسسات قرآنی سال به سال افول کرد و ضعیف‌تر شد.

مسئول دارالقرآن کریم سازمان تبلیغات اسلامی استان قزوین تصریح کرد: قرآن از جانب مردم متدین مهجور نیست اما در بحث تخصیص اعتبارات از دید مسئولین امر در بحث بودجه‌گذاری محروم واقع شده است اگر بودجه خوبی برای قرآن داشته باشیم، معلمین خوبی برای مدارس تربیت خواند شد. اگر اعتبار کافی وجود داشته باشد، فضای مناسبی در اختیار محافل قرآنی قرار خواهد گرفت و به تبع آن از مهجوریت قرآن کریم در سایر بخش‌ها نظیر ترتیل، تفسیر و تدبر کاسته می‌شود. بیشتر مسائل به دلیل کمبود مسائل بودجه‌ای است بنابراین اهالی قرآن باید اهتمام لازم را داشته باشند.

ارتباط مشکلات جامعه و دوری از قرآن

وفاپور در ادامه گفت: قرآن دستورالعمل زندگی ماست و در کنار آن نعمت اهل بیت(ع) قرار دارد که متأسفانه در سال‌های اخیر از این 2 نعمت خدادادی دور شدیم و سبک زندگی ما تغییر کرده است؛ در سال‌های اخیر در جامعه تجملات افزایش یافته، ازدواج‌ها به تأخیر افتاده، طلاق‌ها افزایش پیدا کرده و مشکلات معیشتی نیز مزید بر علت شده است تا از سبک زندگی اسلامی فاصله بگیریم؛ تمام این مشکلات به دلیل دوری از قرآن و عترت است.

آهویی در ادامه خاطرنشان کرد: عده‌ای جدایی دین از سیاست را مطرح می‌کنند درصورتی‌که رویکرد پیامبر اسلام(ص) در صدر اسلام پیوستگی دین و سیاست بود؛  اگر دقت کنیم می‌بینیم که امروز استکبار جهانی نیز تلاش می‌کند که قرآن فقط در حد قرائت باقی بماند است اما قرآن آمده تا اسلام حاکمیت پیدا کند.

وفاپور اظهار کرد: حاکمیت، مربیان و والدین هر یک وظایفی را بر عهده دارند البته نقش والدین ویژه است حضرت علی(ع) در خصوص حقوق فرزند بر والدین فرمودند «حق فرزند بر پدر این است که نام نیکویی برایش انتخاب کند و او را نیکو تربیت نماید و قرآن را به او یاد بدهد». در سال‌های دور قرآن را در مکتب‌خانه‌ها آموزش می‌دادند و این مسئله در خانواده مهم بود اما امروزه والدین یادگیری زبان انگلیسی را مهم‌تر از قرآن می‌دانند. عده‌ای از والدین هنگامی که فرزندانشان سرکش می‌شوند می‌گویند نمی‌دانیم که چه کردیم این بلا بر سر ما آمده، باید به آن‌ها بگوییم این والدین هیچ اقدامی برای پیوند بین فرزند با دین، مسجد و قرآن انجام ندادند که اگر انجام می‌دادند قطعاً در تربیت آنان تأثیرگذار بود.

وی تشریح ادامه داد: در این سال‌ها تنها به مقوله حفظ و تربیت و پرورش حافظ و قاری پرداختیم درصورتی‌که در کنار آن باید اصول دیگر این کتاب آسمانی مانند مفاهیم قرآن و آشنایی با این مفاهیم را مدنظر قرار دهیم و یکی از مهم‌ترین وظایف مربیان قرآنی این است که عامل به قرآن باشند و به آنچه که می‌گویند عمل کنند. در جلد 67 بحارالانوار آمده است «کُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِغَیْرِ أَلْسِنَتِکُمْ» بر اساس این سخن باید مردم را با عمل به قرآن دعوت کنیم وقتی که یک مربی به والدین خود احسان کند به آیه «وبِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً» عمل کرده است؛ اما اگر خود مربی به این آیه عمل نکند نمی‌تواند آن را به قرآن‌آموزان خود منتقل کند. راهکار کاهش مشکلات جامعه امروز این است که والدین به تربیت قرآنی روی آورند مربیان و والدین عمل‌کننده به آیات قرآنی که تدریس می‌کنند نیز باشند.

احیای جلسات خانگی قرآن

آهویی در ادامه خاطرنشان کرد: باید مانند گذشته جلسات سنتی قرآن کریم را احیا کنیم این جلسات تا پیش از شیوع کرونا کاهش پیدا کرده بود، باید با ایجاد انگیزه و برگزاری مسابقات متنوع، نوجوانان و جوانان را به برگزاری جلسات سنتی ترغیب کرده و این جلسات را احیا کنیم که این جلسات شامل جلسات مسجدی و خانگی است. عده‌ای حتی در روخوانی قرآن ضعف دارند، این نقاط ضعف باید برطرف شود و در عین حال که قرآن را می‌آموزیم باید نکات معارفی را به‌صورت کوتاه به جوانان ارائه دهیم تا بتوانیم جلسات سنتی و خانگی قرآن را احیا و این کتاب آسمانی را از مهجوریت خارج کنیم.

مسئول دارالقرآن کریم قزوین بیان کرد: هر چقدر برای زمینه‌سازی ظهور تلاش کنیم از مهجوریت قرآن کم خواهیم کرد؛ آیا امروز همه بسترها برای ظهور آماده است آیا حاضریم گوشی خود را خدمت حضرت صاحب‌الأمر(عج) بدهیم اگر با این فکر راه برویم قطعاً قرآن از محدودیت خارج خواهد شد و با معارف و آموزه‌های قرآنی می‌توانیم زندگی بهتر را رقم بزنیم.

وی افزود: در نگاه مردم، جمع کردن مباحث اعتقادی و دینی نسبت به مسائل غیردینی دشوار است؛ این روزها در فضای مجازی دچار شبیخون فرهنگی شدیم این فضا ما را به غفلت وامی‌دارد؛ دشمن با فضای مجازی به جوامع اسلامی نفوذ کرده و به هدف خود رسیده است که باید با اقدامات فرهنگی آسیب‌شناسی کرده و پاسخ درخور داشته باشیم، البته وضعیت این‌گونه نیست که بگوییم همه داشته‌های فرهنگی ما به یغما رفته است اما نباید سهل‌انگاری کنیم.

یاد خدا را فراموش نکنیم

وفاپور نیز بیان کرد: هرجا که یاد خدا را فراموش کنیم شیطان جایگزین می‌شود، امروز تمام شیاطین دست به دست هم داده‌اند و در پیچ تاریخی دنیا قرار داریم، مقام معظم رهبری واژه ابلیس را برای استکبار جهانی به کار بردند و این بدان معناست که تمام شیاطین با تمام امکانات گسترده تبلیغاتی و فضای مجازی ورود پیدا کردند. در گذشته‌های دور بعد از افطار مردم برای خواندن نماز و جلسات قرآنی دسته دسته به مساجد می‌رفتند. از نیمه‌های دوم دهه ۷۰ با پخش سریال‌های تلویزیونی مردم در پای تلویزیون نشستند و مساجد خالی شد؛ امروز شبکه‌های ماهواره‌ای و فضای مجازی به هر نحوه مردم را از دین و قرآن دور کرده‌اند؛ چرا فقط در ماه رمضان باید سریال‌هایی بسازیم که جذابیت داشته باشد، چرا سریال‌های پرمحتوا و با معنویت در تمام طول سال ساخته و پخش نمی‌شود؟ تمام این‌ها باعث شده که مردم در سایر ایام از دین و قرآن فاصله بگیرند.

دبیر شورای‌ عالی قرآن استان قزوین گفت: در بسیاری از مواقع تصمیمات دولت‌ها در شرایط مختلف و اعمال برخی سیاست‌ها را شاهد بودیم برای نمونه دولت قبل، روی سند ۲۰۳۰ تأکید داشت این‌ها ضرباتی بود که دولت‌ها به بدنه جامعه و مردم وارد کردند که امیدواریم دولت سیزدهم این کاستی‌های فرهنگی را جبران کند.

وی با بیان اینکه مسجد سنگر است، ادامه داد: همیشه جنگ بین حق و باطل وجود داشته است، سنگر وظیفه حفاظت موجودیت و حمله را دارد، امروز این حمله شامل حمله به افکار و مباحث شیطانی است. جهاد تبیین پیش‌دستی کردن در این حمله است چراکه دشمن به حمله ترکیبی دست زده است و تنها یک بخش را مورد هدف قرار نداده است بلکه همه‌جانبه حمله می‌کند که در این بین مساجد می‌توانند نقش اساسی داشته باشند، بهتر است شهرداری‌ها، سازمان‌های فرهنگی و ارزشی ابتدا تعریف‌های جامع و کاملی بر اساس وضعیت فرهنگی فعلی جامعه ارائه کرده و جهادی عمل کنند.

خاکریزها را به مسجد بیاوریم

آهویی اظهار کرد: در دستگاه‌های فرهنگی باید اقدامات نوین و جدیدی ارائه شود، باید خاکریزها را به مسجد بیاوریم و مساجد و مدارس را تقویت کنیم. امروز یکی از مطالبات جامعه قرآنی این است که به مسجد-مدرسه‌ها توجه شود و برای آن‌ها که در این مدارس تحصیل می‌کنند یک گام تحصیلی در نظر بگیرند و با آموزش‌وپرورش هماهنگ باشد؛ آن‌ها که دوره تربیت مربی قرآن را می‌گذراند باید بتوانند به‌عنوان معلم قرآنی جذب آموزش‌وپرورش شوند اگر سیاست‌هایی نظیر این را تصویب کنیم شاهد تحول در حوزه قرآنی خواهیم بود.

وفاپور نیز افزود: نمی‌توانیم قرآن را از مهجوریت خارج کنیم مگر اینکه از خودمان شروع کنیم؛ هرچه از قرآن دور شویم خودمان مهجور خواهیم ماند. خداوند از روح خود به جسم ما دمیده است و ما نماینده تام‌الأختیار خداوند روی زمین هستیم، بسیاری از انسان‌ها به کمال رسیدند چراکه به قرآن نزدیک شدند و خود را از محدودیت خارج کردند اگر فاصله ما با قرآن بیشتر شود محدودیت ما افزایش پیدا خواهد کرد. دوری از قرآن محدودیت انسان را سبب می‌شود.

آهویی نیز در پایان مطرح کرد: اگر بخواهیم به تعالی برسیم باید در مقابل قرآن زانو بزنیم و خود را شاگرد قرآن بدانیم؛ امام خمینی(ره) گفتند از اینکه تمام خود را برای قرآن سر نکردند تأسف می‌خورم؛ به حوزه و دانشگاه سفارش شده است تا در همه رشته‌ها قرآن را مقصد اعلای خود قرار دهند.