کد خبر: ۴۰۵۸۰۰۴

تاریخ: ۲۸ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۵:۰۸

صادق واعظ‌زاده:

پیش‌نویس سند الگوی پیشرفت در آستانه تقدیم به مقام معظم رهبری است

یازدهمین نشست الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با حضور رییس و اعضای شورای عالی و هیات رییسه اندیشکده‌های مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت برگزار شد و رییس مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در افتتاحیه این نشست گفت: پیش نویس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت پس از حدود ۱۱ سال اندیشه ورزی و طراحی، در آستانه نهایی شدن برای تقدیم به رهبر معظم انقلاب اسلامی است.

به گزارش ایکنا، صادق واعظ‌زاده در افتتاحیه یازدهمین نشست الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، گفت: پیشرفت بدون اجرای الگو روی نخواهد داد و اجرای الگو بسی دشوارتر از طراحی الگوست، از این رو با توجه به تجربه اجرای اسناد برنامه‌ای کشور، دلنگرانی اندیشه‌ورزان و طراحان الگو برای اجرای الگو قابل درک است و حتی تردید یا بی‌اعتمادی برخی ناظران نسبت به اجرای موفق الگو دور از انتظار نیست.

رییس مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت خاطرنشان کرد: همکاران گرامی نیک می‌دانند تقریباً هر گونه تمهیدی که در مرحله طراحی الگو برای موفقیت آن در مرحله اجرا لازم بود صورت پذیرفت. این تمهیدات شامل مطالعه فراز و فرود پیشرفت ایران در طول تاریخ، آسیب‌شناسی اسناد برنامه‌ای کشور و مشکلات اجرای آنها، شناخت مسائل کشور در همه بخش‌ها، مطالعه مجموعه سیاست‌های کلی نظام، مطالعه تجارب توسعه در دنیا، آینده پژوهی انقلاب اسلامی، ارزیابی درونی پیش نویس الگوی کشور با سنجش شاخص های اساسی که در آغاز طراحی الگو تعیین شده بود، پاسخ به سؤالات اساسی نسبت به پیشرفت و الگوی پیشرفت و شماری اقدامات دیگر. این‌ها غیر از مباحث نظری شامل تهیه مبانی و آرمان‌های الگو بر طبق آموزه‌های اسلامی، مطالعه سنت‌های الهی و مطالعه نظریه‌های توسعه در دنیا بود.

تجربه اجرای ناقص و نادرست اسناد

وی ادامه داد: «پیشرفت» فقط با آماده بودن الگو محقق نمی‌شود، بلکه با کنش اجتماعی بلندمدت بر طبق آن و در مقیاس ملی اجرا می‌شود. هر کنشی به شناخت کافی نیاز دارد. شناخت علتِ کنش است. هر چه شناخت عمیق‌تر باشد، کنش قوی‌تر است. هر کنشگر باید از موضوع و جهت و هدف کنش شناخت کافی داشته باشد. کنش ملی برای پیشرفت به شناخت عمیق گروه بزرگی از کنشگران در لایه‌ها و بخش‌های مختلف در سطح کشور نیازمند است.

وی افزود: بدون شناخت مشترک کنشگران از مبانی، آرمان‌ها، رسالت و افق پیشرفت و شناخت هماهنگ آنان از تدبیرهای پیشرفت، تجربه اجرای ناقص و بعضاً نادرست سیاست‌ها و اسناد برنامه‌ای کشور تکرار خواهد شد. با توجه به شخصیت و موقعیت اجتماعی کنشگران پیشرفت، رسیدن به شناخت عمیق، مشترک و هماهنگ کار ساده‌ای نیست. کسب این شناخت فرآیندی تدریجی است و با آماده شدن ذهن‌ها و اندیشه‌ها در جریانی از تبیین‌ها و همفکری‌ها فراهم می‌شود.

واعظ‌زاده تصریح کرد: با آگاهی قبلی نسبت به ضرورت و اهمیت این شناخت و فرآیند تعاملی آن بود که پیش نویس الگوی پیشرفت، بر خلاف دیگر اسناد ملی، با مشارکت فراگیر و در جریان مباحث گسترده تهیه شد تا گروه بزرگی از شخصیت‌های فکری و علمی، علاوه بر تهیه پیش نویس الگو، برای تبیین الگو نیز آماده شوند. علما و استادان و صاحبنظران زیادی که در این مباحث مشارکت کردند، سرمایه ذی قیمتی برای پیشرفت کشور هستند و در آستانه اجرای الگو، سهم مؤثری در تقسیم کار ملی برای تحقق الگوی  اسلامی ایرانی می توانند داشته باشند.

وی اضافه کرد: این نقش، تبیین و فراگیر ساختن شناخت نسبت به الگوی پیشرفت و تعمیق اندیشه پیشرفت با تداوم و تقویت اندیشه‌ورزی است که دو روی یک سکه‌اند. اندیشه پیشرفت مبدأ پیشرفت اجتماعی است و تداوم پیشرفت اجتماعی به تعمیق و نوآوری مستمر در عرصه اندیشه وابسته است. اندیشه‌ورزی نسبت به پیشرفت، عامل بالندگی پیشرفت و پیشگیری از غفلت نسبت به شرایط و رویدادهای جدید است. علاوه بر آن، اندیشه خود یک عرصه پیشرفت است و اهتمام به اندیشه‌ورزی عین پیشرفت است.

رییس مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت افزود: تاریخ اندیشه در اسلام و ایران قله‌های رفیعی را در مقیاس جهانی بخود دیده و گنجینه کم نظیر و بسیار ارزشمندی را که حاوی نظریه‌ها و ایده‌های اساسی و ماندگار است، در اختیار دارد. اما متأسفانه قرن‌هاست که از طراوت و خلاقیت بدور مانده و به جز استثنائاتی چند، در دامنه آن قله‌های دیرین آرمیده و عمدتاً  نظاره‌گر عظمت آنها بوده و بیشتر به درس و بحث و شرح آنها بسنده کرده و جایگاه الهام بخش خویش را در جهان معاصر از دست داده است.

واعظ زاداه ادامه داد: در تقسیم کار ملی برای پیشرفت، توجه به ارکان و نهادهای سیاستگذار و قانونگذار و برنامه ‎‌‎ریز و مجری و ناظر و ارزیاب در نظام جهموری اسلامی ضروری است، اما نباید به تعیین مسئولیت‌های این ارکان و اجزا اکتفا کرد و نقش مردم و شخصیت‌های حقیقی و حقوقی غیر دولتی را که بسی وسیع‌تر و در پیشرفت کشور مؤثرتر است، فراموش کرد. از جمله نباید از عرصه اندیشه و اندیشمندان به عنوان نقش آفرینان این عرصه غفلت نمود. تقسیم کار در این عرصه، بر خلاف بخشهای حاکمیتی، مستلزم برنامه و اجرای رسمی نیست. اما به حمایت و ترغیب و استقبال و فضای مناسب و تسهیل ارتباطات بین‌المللی نیاز دارد که بعضا کار دولت به معنی وسیع آن است.

وی تصریح کرد: در آستانه آغاز پیشرفت در عرصه عمل، ضروری است که پیشرفت در عرصه اندیشه نیز با بهره‌برداری از منابع اسلامی و میراث گرانقدر فرهنگ اسلامی ایرانی و با آگاهی کافی از اندیشه‌ها و نیازهای دیگران درجهان در ترازی نوین و با عطف نظر به مسائل امروز بشر احیا شود. تکاپوی اولیه در این عرصه در موضوع پیشرفت حدود یک دهه است که آغاز شده و ادامه دارد و راه درازی تا رسیدن به حد مطلوب دارد. در سال جاری نیز اندیشکده‌های پیشرفت برنامه مدونی را برای تقویت اندیشه‌ورزی در موضوع پیشرفت آغاز کرده‌اند تا گامی باشد برای پیشرفت در عرصه اندیشه.

وی خاطرنشان کرد: خوشبختانه علاوه بر متخصصان رشته‌های علمی، شماری از سیاستگذاران و قانونگذاران و برنامه‌ریزان کشور نیز در نقد و پیشنهاد برای ارتقای الگو نقش ارزنده‌ای ایفا کردند که خود در تبیین و گسترش شناخت نسبت الگو نیز می‌توانند ایفای نقش کنند. عمده مخاطبان تبیین الگو، کارگزاران با تجربه نظام سیاستگذاری و قانونگذاری و برنامه‌ریزی‌اند و لذا مخاطب فعال خواهند بود و با ارائه اطلاعات وسیع و تشریح تجارب انباشته خود زمینه تعمیق اندیشه پیشرفت معطوف به عمل را ان‌شاءالله فراهم خواهند کرد.

رفتن به مرحله عمل، چالش جدی

در ادامه این مراسم هادی اکبرزاده، گفت: الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت پس از یک دهه تلاش با وقفه به مرحله پایان طراحی و آغاز فرایند اجرا، نزدیک شده است. این سند محصول مشارکت جمعی بالغ بر ۱۵ هزار پژوهشگر و صاحبنظر حوزه و دانشگاه و شخصیت‌های راهبردی کشور است که در قالب‌هایی چون برگزاری ۲۵۰۰ نشست تخصصی و جلسات هم اندیشی و اندیشه‌ورزانه، ۱۰ کنفرانس سالانه با پذیرش حدود ۲۰۰۰ مقاله علمی، تولید بیش از ۱۰۰ هزار صفحه متن علمی مدون، برگزاری ۱۳ کنگره پیشگامان پیشرفت با مشارکت هزاران جوان دانشجو و طلبه و بهره‌گیری از بیش از ۵ هزار نقد و نظر و پیشنهاد در جهت تکمیل و ارتقای پیش نویس‌های سند الگو به انجام رسید و اینک به مرحله حساسی رسیده است. مرحله گذر از حوزه نظر و ورود به وادی عمل و پیاده سازی تدابیر که صاحبنظران اجرای آنها را برای پیشرفت کشور ضروری دانسته‌اند.

معاون مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، ادامه داد: عبور موفق از مرز نظر و رفتن به مرحله عمل، چالش جدی سیاست‌ها و برنامه‌ها به خصوص سند الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت است به خصوص که تجربه اجرا نشدن کامل بسیاری از سیاست‌ها و برنامه‌های مصوب در سابقه و کارنامه نظام اجرایی کشور وجود دارد.

وی  ضمانت اجرای سند الگوی پیشرفت را مهمترین چالش پیش رو دانست و گفت: برای عبور از این مرحله پیچیده که به عنوان نقطه عطف در فرایند پیشرفت کشور محسوب می‌شود همفکری عمیق علمی و تخصصی و مشارکت اندیشمندان و تمهیدات مربوطه باید در اجرا و تقسیم کار اجرای سند الگوی پیشرفت مورد توجه جدی مسئولان قرار بگیرد.

اکبرزاده خاطرنشان کرد: کنفرانس یازدهم در سه زیرمحور الزامات کلی، اجرای تدابیر، پایش و ارزیابی برگزار شد. بخش الزامات کلی ناظر به پرداختن به مفاهیم مهم و کلانس اتکه در سند الگو مورد تاکید قرار گرفته است نظیر تحول در نظام برنامه‌ریزی و تصمیم گیری کشور، مشورت نظام‌مند تخبگانی در تصمیم‌سازی‌ها و مشارکت فعال مردم در اداره کشور از مهمترین‌هاست.

اکبرزاده ادامه داد: مباحث مربوط به الزامات اجرای تدابیر، پیامدها و موانع پیش روی هر تدبیر و راهکارهای غلبه بر آنها در زیرمحور اجرای تدابیر قرار دارد همچنین مباحث مربوط به شاخص‌ها و ساز و کارهای پایش و ارزیابی میزان تحقق افق ذیل محور پایش و ارزیابی قرار دارد.

معاون مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در ادامه از ارسال ۱۴۵ مقاله به یازدهمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت خبر داد و افزود: از میان مقالات ارسال شده ۸۶ مقاله پیشرفته شده که ۵۶ مقاله شفاهی و ۳۰ مقاله به صورت پوستر می باشد. در کنفرانس امروز ۱۰ میزگرد تخصصی به صورت حضوری و مجازی برگزار شد. میزگردها عمدتا به صورت حضوری با دسترسی مجازی و دیگر نشست‌ها به صورت مجازی با دسترسی حضور انجام می‌شود.

وی در ادامه افزود: به کنفرانس یازدهم ۴۰۳رساله دکترا ارسال شد که ۱۶ رساله به عنوان رساله‌های منتخب برگزیده شد و از میان آنها ۷ رساله شایسته تقدیر شدند همچنین دانشگاه‌های شایسته تقدیر شامل دانشگاه‌های تهران، یزد، سمنان و زابل، علامه طباطبایی، تربیت مدرس، علم و صنعت ایران، صنعتی اصفهان، شهید بهشتی، خوارزمی و پژوهشگاه حوزه و دانشگاه هستند.

اکبرزاده سپس با طرح این پرسش که«پس از ابلاغ سند الگو فرایند تقسیم کار ملی اجرای سند الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت چگونه شکل خواهد گرفت؟»  از محمدسعید جبل عاملی و حجت الاسلام والمسلمین سیدحسین میرمعزی، روسای اندیشکده‌های آمایش و عدالت خواست تا پاسخ دهند که آنان نیز به صورت مفصل پاسخ دادند.