کد خبر: ۴۰۶۳۵۱۰

تاریخ: ۲۱ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۶:۱۰

علیرضا رامروز تشریح کرد:

رهنمودهای حسابداری اسلامی در حوزه‌های اقتصادی

مسئول کمیته حسابداری و حسابرسی اسلامی انجمن مالی اسلامی گفت: ما در حوزه‌های اقتصادی به رهنمودهای حسابداری اسلامی نیاز داریم که عقود مالی اسلامی یکی از این حوزه‌هاست و این زمینه به رهنمود حسابداری خاص خود نیاز دارد.

به گزارش خبرنگار ایکنا، دومین پیش‌نشست همایش ملی تعاون و حکمرانی مردمی با عنوان «بانکداری مردمی» به همت اندیشکده تعاون امروز، 21 خرداد در خبرگزاری ایکنا برگزار شد.

علیرضا رامروز، مسئول کمیته حسابداری و حسابرسی اسلامی انجمن مالی اسلامی در این نشست گفت: من معتقدم حسابداری اسلامی داریم، چون در بدنه حسابداری و ذات حسابداری می‌توانید مواردی را پیدا کنید که ابهام فقهی دارد و صرفاً معاملات اسلامی نیست.

وی اضافه کرد: کشورهایی که در این حوزه کار می‌کنند، در سطح جهانی دارای دو رویکرد هستند که متأسفانه ما جزء اعضای این رویکردها هم نیستیم. مالزی پرچم‌دار یک رویکرد است و قائل بر این است که استانداردهای مجزا نمی‌خواهد، لذا معتقد است باید زمینه برای همکاری با بنیاد استانداردهای گزارشگری مالی بین‌المللی (IFRS) فراهم شود و اگر رهنمودی نیاز است آن را در استانداردها بگنجانند. همچنین مالزی برای پوشش بحث حسابداری اسلامی ساختار حسابداری خود را تغییر داد و رهنمود مجزا درباره زکات ارائه کرد، درصورتی‌که در IFRS درباره زکات موضوعی مطرح نشده اما مالزی رهنمودی را به آن افزود.

مسئول کمیته حسابداری و حسابرسی اسلامی انجمن مالی اسلامی گفت: رویکرد دوم هم این است که طرفدارانش خواستار مجموعه مجزا هستند که سردمدار آن هیئت حسابرسی و بازنگری مؤسسات مالی اسلامی یا  (AAOIFI) است که از سال 1991 در بحرین شروع به فعالیت کرده است و متأسفانه از حسابداری ایران کسی در آن حضور ندارد.

استاد دانشگاه گفت: هیئت حسابرسی و بازنگری مؤسسات مالی اسلامی یا (AAOIFI)، در حسابداری صورت‌های مالی نهادهای مالی اسلامی را الزامی می‌داند که در حسابداری مرسوم نیست، مانند زکات و صورت مالی منابع و مصارف وجوه قرض‌الحسنه.

رامروز بیان کرد: هیئت حسابرسی و بازنگری مؤسسات مالی اسلامی 15 عضو دارد که هشت عضو آن از بانک‌های مرکزی هستند و این نشان می‌دهد که ذینفع باید پای کار باشد. اما در کشور ما چون می‌گویند حسابداری حوزه تخصصی است کسی آنچنان دخالتی نکند، ولی این نشان می‌دهد که ذینفع اصلی باید پای کار باشد. ما در حوزه‌های اقتصادی به رهنمودهای حسابداری اسلامی نیاز داریم که عقود مالی اسلامی یکی از این حوزه‌هاست و این زمینه به رهنمود حسابداری خاص خود نیاز دارد.

وی در پاسخ به پرسش امکان شکل‌گیری حسابداری عقود در حسابداری اسلامی گفت: اینکه ما حسابداری عقود اسلامی می‌خواهیم یا نه، به اسناد بالادستی حسابداری بازمی‌گردد و بستگی دارد دیدگاه‌ها به حسابداری اسلامی چه باشد. حسابداری عقود اسلامی نیازمند زیربناست و اینکه باید مشخص شود هدف چیست؟ چه گروه‌هایی استفاده‌کننده هستند؟ صورت‌های مالی مورد نظر ما کدامند؟ عناصر صورت‌های مالی کدامند؟ در ایران از نظر اسلامی و عقود درباره تمامی این موارد فکر نشده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد درباره افشاگری داوطلبانه شرکت‌ها گفت: شرکت‌های زمانی به سمت افشاگری داوطلبانه سوق پیدا می‌کنند که بازار رقابتی شود تا مردم قانع شوند که سهام این شرکت را خریداری کنند و شرکت برای اینکه خود را خوب جلوه دهد باید دست به افشاگری داوطلبانه بزند و مردم هم محصول یا سهام شرکتی را خواهند خرید که آن شرکت برای اجتماع کاری انجام می‌دهد.

رامروز بیان کرد: ساده‌انگاری در زمینه حسابداری نوعی ایراد محسوب می‌شود؛ حسابداری پیامد اقتصادی دارد و نباید آن را رها کرد.

وی متذکر شد: افشای داوطلبانه می‌تواند توجهات را جلب کند و باید به شرکتی که این اقدام را انجام می‎دهد توجه کرد و به آن امتیازاتی را داد و طرح‌های بسیاری در حوزه تشویق افشاگری داوطلبانه وجود دارد و نباید با آنهایی که افشا می‌کنند برخورد شود.

مسئول کمیته حسابداری و حسابرسی اسلامی انجمن مالی اسلامی درباره مسئولیت اجتماعی بانک‌ها به جز افشای اطلاعات در نظام بانکداری اسلامی گفت: در اینجا بحث وظیفه حسابداری مطرح می‌شود و هرچه هم راهکار تدوین کنیم و دستورالعمل صادر شود، در آخر باید بدنه حسابداری آن را اجرا کند؛ یعنی حتماً باید مطمئن شویم که حسابداری بانک‌ها در راستای افشای اطلاعت و عمل به مسئولیت‌های اجتماعی گام برمی‌دارد و اگر آن را رها کنیم مطمئناً IFRS را اجرا خواهد کرد. حسابرسی و پایش تقلب مالی در حوزه بررسی عملکرد بانک‌ها در عمل به مسئولیت‌های اجتماعی بسیار حائز اهمیت است.

رامروز با اشاره به نقش حسابرس در کشف تقلب گفت: حسابرس اصلاً نباید تقلب کشف کند و این یک تلقی اشتباهی است که می‌گوییم باید حسابرس تقلب کشف کند. تنها چهار درصد از تقلب‌های مالی در سطح جهان را حسابرس‌ها کشف کرده‌اند، اما در کشور ما فرض براین است که حسابرس تفلب کشف می‌کند.

وی بیان کرد: کشف تقلب ابزارهای مخصوص خود را دارد، اما وقتی پاداش مدیر را منوط به سود می‌کنیم به دنبال این است تا سود را آنطورکه می‌خواهد نشان دهد، لذا تا وقتی مدیر از مالک جداست بحث تقلب هم مطرح خواهد بود.

مسئول کمیته حسابداری و حسابرسی اسلامی انجمن مالی اسلامی متذکر شد: به محض اینکه رویه حسابداری را منتشر می‌کنیم و مدیر شروع به گزارشگری می‌کند، باید بررسی تقلب را شروع کنیم و هرچه روش جدید کشف شود، سال آینده روش جدیدتر ابداع خواهد شد و اصلاً این‌طور نیست که بگوییم روش‌ها را کشف کرده‌ام و تمام، بلکه مانند نبرد خیر و شر است که ادامه دارد و لذا بحث کشف تقلب باید مستمر ادامه داشته باشد.

رامروز اضافه کرد: وقتی درباره کشف تقلب سخن گفته می‌شود، یعنی دقیقاً مانند این است که درباره شفافیت، حفاظت از منافع سهامداران و سپرده‌گذاران سخن گفته می‌شود، اما وقتی کشف تقلب رها شود بسیاری از فسادها رخ خواهد داد.

وی سوت‌زنی مالی را یک امر مهم و ضروری در شفافیت مالی شرکت‌ها و بانک‌ها توصیف کرد و گفت: در حوزه سوت‌زنی مالی باید جوایز مالی برای سوت‌زن‌ها در نظر گرفته شود تا فرد سوت‌زن نسبت به آینده خود بعد از افشای فساد و تقلب امیدوار باشد.