کد خبر: ۴۰۶۵۹۱۸

تاریخ: ۰۷ تير ۱۴۰۱ - ۱۴:۰۶

گزارش ایکنا از نشست جشنواره «آیین سخن»

زبان، پاسدار هویت فرهنگی یک ملت است + فیلم

نشست خبری نخستین جشنواره ملی «آیین سخن» امروز در سالن شهدای رادیو برگزار شد.

به گزارش ایکنا، نشست خبری نخستین جشنواره ملی «آیین سخن» با حضور محمدجعفر محمدزاده؛ مدیرکل رادیو ایران و رئیس شورای گسترش زبان فارسی در معاونت صدا و یدالله گودرزی؛ مدیر گروه رادیو ایران و دبیر ملی آیین سخن ظهر امروز در سالن شهدای رادیو امروز هفت تیر برگزار شد.

در ابتدای جلسه گودرزی در سخنانی بیان کرد: آیین سخن فعالیت خود را به صورت پویش مردمی آغاز کرد. در فروردین امسال دکتر محمدزاده، رئیس شورای پاسداشت زبان فارسی این فعالیت را کلید زدند و از آغاز اردیبهشت فراخوان در سه بخش منتشر شد. بخش حرفه‌ای برنامه‌سازی رادیو، بخش فضای مجازی و بخش مردمی. تمرکز اصلی در نخستین دوره روی بخش حرفه‌ای بود. فراخوان به شبکه‌های ملی، استانی و شهری ارسال شد. تا ۲۵ اردیبهشت روز پاسداشت زبان فارسی و فردوسی ادامه پیدا کرد.

وی افزود: ۲۵۰ برنامه رادیویی در قالب‌های مختلف به دست ما رسید. قالب‌های تصویب شده در رادیو که از شبکه‌های مختلف رادیویی روی آنتن رفت و شامل برنامه‌های گفتار محور، ترکیبی، مستند، ترکیبی و تبلیغی بود. در بخش مجازی، یکی از موارد مدنظر رادیونما بود. پدیده‌ای نوظهور که دو، سه سالی است رادیو در آن فعالیت دارد و عرصه‌ای برای ارتباط تصویری با مخاطبان است. در راستا نیز آثار خوبی هم به دستمان رسید.

گودرزی تأکید کرد: در بخش مردمی از مخاطبان رادیو خواستیم آثارشان را ارسال کنند و از جمله قطعات موسیقی و ویدئوهای کوتاه و در مجموع 54 اثر به دستمان رسید. کار هیئت انتخاب شروع شد و برنامه‌های برگزیده و نامزدها انتخاب شدند. در حوزه داوری از کسانی استفاده کردیم که در حوزه فرهنگ و کار رسانه شناخته شده هستند. این بحث تخصصی است و تاکنون جشنواره‌ای در آن برگزار نشده است. بحث زبان علی‌رغم سادگی ظاهری دارای پیچیدگی‌های بسیار است. وظیفه ذاتی رسانه درست حرف زدن و حرف درست زدن است. اگر رسانه‌ای در این حوزه مشکل داشته باشد باید در جایگاه رسانه تردید کرد چرا که رسانه سعی می‌کند با مخاطب عام حرف بزند.

در ادامه جلسه محمدزاده نیز بیان کرد: همان‌طور که آقای گودرزی گفتند ظاهر جشنواره این است که اردیبهشت شروع شده ولی پشتوانه 5 ساله دارد. در رادیو ایران از دو سال پیش شورای پاسداشت زبان فارسی تشکیل شد و تولیداتی داشتیم که در سطح رادیو پخش می‌شود و دوره‌های آموزشی برای برنامه‌سازان برگزار می‌شد. از جمله دوره پاسداشت زبان فارسی برای مدیران برنامه‌ساز، دوره دوم برای تهیه‌کنندگان و دوره سوم برای گویندگان و گزارشگران رادیو. در این دوره‌ها بیش از آن که بپردازیم به این که چه طور غلط ننویسم و غلط نگوییم بیش‌تر به این پرداختیم که چرا باید زبان فارسی را پاس داشت و ارزش آن در چیست و آیا کاری زیبایی شناسانه است یا اهمیتی بیش از این دارد؟

وی افزود: برای نشان دادن اهمیت این موضوع یکی از بیانات رهبری را می‌خوانم. ایشان می‌فرمایند زبان ملی مهم‌ترین و اصلی‌ترین شاخصه هویت فرهنگی یک ملت است هر چه بر ذهنیت این ملت حاکم باشد تجسم و تبلورش در زبان ملی است. هر ملتی که زبان ملی عاریتی و غیر اصیل داشته باشد نمی‌تواند ادعا کند که فرهنگ ریشه‌دار دارد هر چه زبان ملی ریشه‌دارتر فرهنگ ملی ریشه‌دارتر است و بدون تردید تجسم هویت فرهنگی یک ملت در زبان ملی اوست زبان ملی یک آیینه است. زبان ملی ضعیف و نارس و نارسا قادر نیست که در خودش یک فرهنگ قوی و غنی را بگنجاند. این اهمیت زبان ملی از نگاه شخص اول این کشور است.

{$sepehr_media_2543478_400_300}

این مدیر رادیویی تأکید کرد: وقتی از پاسداشت زبان ملی در جشنواره صحبت می‌کنیم به دنبال چه هستیم؟ به دنبال پاسداشت فرهنگ آن ملت چون این فرهنگ در زبان آن ملت تجلی پیدا می‌کند. پس پاسداشت زبان، پاسداشت فرهنگ است و پاسداشت فرهنگ یعنی نگهبانی از هویت یک ملت. زبان علاوه بر کارکرد فرهنگ کارکرد ضبط و وصل دارد. زبان فارسی یک ملت را به هم پیوند داده است. ممکن است در همین جمع گویش‌های مختلف داشته باشیم اما چه چیزی به هم پیوندمان داده است؟ زبان فارسی. این پیونددهنده امروز یک ملت و بخش دوم کارکرد ارتباطی زبان پیوند یک ملت با گذشته خود است ما از چه طریقی با تاریخ، اساطیر شعر و ادبیات پیوند داریم با هزار سال پیش چه طور ارتباط می‌گیریم با شاهنامه فردوسی چه طور ارتباط می‌گیریم چه طور از احوال قرن‌ها و سده‌های اولیه مطلع می‌شویم؟ پس پاسداشت زبان فارسی یعنی پاسداشت فرهنگ یعنی پاسداشت ارتباط یک ملت با هم.

وی تأکید کرد: آن‌هایی که بحث می‌کنند؛ اولین جایی را که نشانه گرفته‌اند فرهنگ و سپس ارتباط امروز یک ملت با یکدیگر و سپس ارتباط آن ملت با گذشته‌اش است. همان‌طور که در عنوان «ویژه پاسداشت زبان، خط و ادبیات فارسی» می‌بینید رسانه موظف به حفظ شان زبان است که یک بخش آن شامل درست گفتن و درست نوشتن است و بخش دیگر این که مانع از هجوم واژه‌های بیگانه به زبان شویم و این مسئله‌ای نیست که فقط ما با آن مواجه باشیم. بخش دیگر حفظ ساختار زبان و نظام آوایی آن است و از دیگر موارد این شان حفظ خط فارسی است.  تولید موسیقی فاخر و ارزشمند یکی از مواردی است که می‌تواند به حفظ زبان کمک کند. این‌ها کار رسانه است، هم رسانه دیداری و شنیداری و هم رسانه‌های مکتوب.

وی با بیان اینکه جشنواره «آیین سخن» گامی است برای این رسیدن به اهداف گفت: این رویداد یک آرایش رسانه‌ای است هم برای ارزیابی وضعیت و هم برای بهبود آن. بحث پاسداشت زبان فارسی با جشنواره‌های دیگر متفاوت است. اگر کسی دغدغه ایران و فرهنگ ایران دارد باید بدانیم که به زبان فارسی اهمیت دهیم. چشم‌انداز روبه‌جلو است. 5 سال پیش با یک پویش آغاز کردیم و هر سال یک قدم روبه‌جلو برداشتیم و امیدواریم بخش‌های دیگر هم حضور پیدا کنند.

محمدزاده بیان کرد: نامزدان اعلام شده شامل برنامه‌های پخش شده در سال 1400 بودند، بنابراین برنامه‌سازی ویژه‌ای برای آن نکرده‌ایم و از اتفاقی که روی آنتن افتاده نمونه برداشته‌ایم و به ساختار توجه کرده‌ایم. نوآوری در موضوع و ساخت برنامه، بخش دیگر بود و این که یک برنامه‌ساز به چه میزان از پشتوانه پژوهشی استفاده کرده است، تازگی و جذابیت و این که آیا حرفی که می‌زند نو است یا بارها گفته شده و در نهایت ارزش یک برنامه به این است که چه قدر ارزش محتوایی دارد و توانسته است در پاسداشت زبان فارسی کمک کند. داوران ما تشخیص داده‌اند که این برنامه زبان فارسی را پاسداشت داشته است.

مدیر رادیو ایران تأکید کرد: هر کس دغدغه زبان پارسی را دارد باید برای حفظ و نگهداری آن بکوشد. زبانی که جغرافیایی آن بسیار وسیع است. درباره زبان فارسی باید این نکته را هم بگویم این زبان روایتگر هنر و ادبیات است، برای همین هم برخی از سلاطین و چهره‌های مهم کشورهای دیگر به زبان فارسی شعر گفته‌اند.