کد خبر: ۴۰۶۶۰۳۳

تاریخ: ۰۲ تير ۱۴۰۱ - ۰۰:۰۹

مهم‌ترین رویدادهای معارفی در هفته‌ای که گذشت؛

نگاهی به زندگی مهدوی دامغانی و علی شریعتی

احسان شریعتی، در گفت‌وگو با ایکنا به بیان نکاتی درباره افکار، زندگی و اندیشه‌های قرآنی وی پرداخت و گفت: در دوره معاصر کاری که دکتر شریعتی به طور خاص کرد این بود که قرآن را به صحنه زندگی آورد و این را آموخت که هر جوانی باید یک قرآن داشته باشد و روی آن کار کند. خاطرم هست در سن کودکی یک قرآن داشتم و روی آن کار می‌کردم.

سرویس معارف خبرگزاری ایکنا، در هفته‌ای که گذشت اخبار، گزارشات و مصاحبه‌های مختلفی منتشر کرده است که در ادامه به مرور برخی از مهم‌ترین آنها می‌پردازیم.

رمز نوآوری‌های قرآنی علامه طباطبایی، شهید بهشتی و شهید مطهری چه بود؟

حجت‌الاسلام‌ والمسلمین عباس ایزدپناه، عضو هیئت علمی دانشگاه قم، در گفت‌وگو با ایکنا به بیان نکاتی درباره وضعیت پژوهش‌های قرآنی در کشور پرداخت و گفت: چرا «المیزان» تا این اندازه معروف شد و اعتبار پیدا کرد؟ رمز موفقیت المیزان این است که علامه طباطبایی هم اصالت‌ها را پاس داشت و هم مرد تجدد بود، یعنی هم عالِم به سنت‌ها و هم عالِم به زمانه خودش بود. درباره عالِم به سنت‌ها بودن باید گفت که وی بر تفسیر قرآن به قرآن تأکید می‌کرد، یعنی قرآن باید با خودش در گفت‌وگو باشد و بین آیات قرآن داد و ستد برقرار کنیم. از سوی دیگر تأکید می‌کردند که قرآن باید در گفت‌وگو با سنت و اهل بیت(ع) باشد. اینها برای اصیل بودن بسیار مهم و اساسی است.

وی افزود: علامه طباطبایی در اینجا به مسئله پایان نداد، بلکه اگر به المیزان مراجعه کنیم، با انبوهی از مباحث فلسفی، علمی و تجربی، دانش‌های انسانی و حتی گاهی با مباحث تاریخی از قبیل فسیل شناسی و شرح و تحلیل تاریخ کعبه مواجه می‌شویم. ایشان در زمینه تاریخ کعبه عمیقاً به علوم دانشگاهی و دانش‌هایی که در سطح جهانی در اروپا و غیر اروپا مطرح است توجه می‌کند. آنچه المیزان را تا این اندازه معتبر کرده است، تنها این نیست که علامه طباطبایی تفسیر قرآن به قرآن یا تفسیر قرآن به حدیث انجام داده است، چراکه دیگران هم چنین کاری را انجام داده‌اند، ولی ایشان تأکید بیشتری بر این مورد دارند و از این مباحث درون‌دینی خارج و وارد گود معارف بشری می‌شود.

حوزه، ارتباطات بین‌المللی خود را تقویت کند

آیت‌الله نوری همدانی، در دیدار آیت‌الله اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه با اشاره به گزارش وی از دستاوردهای سفر به اروپا و دیدار با پاپ فرانسیس، از دیدارها و برنامه‌های اثربخش هیئت حوزوی به پنج کشور اروپایی تقدیر و تجلیل کرد و گفت: لازم است کمیته مشترکی از سوی حوزه علمیه و واتیکان معین و نتایج مصوبات سفر پیگیری شود. این مرجع تقلید به موضوع مهدویت و گسترش آن و همچنین منجی‌گرایی در صحنه بین‌الملل اشاره و تأکید کرد: لازم است اخبار آخرالزمانی مورد مطالعه و بازخوانی قرار بگیرد و در حوزه‌های علمیه افرادی متخصص تربیت شوند که به مباحث مهدویت و آخرالزمانی بپردازند؛ چراکه ما امروز بیش از هر زمان دیگر نیاز داریم که نسبت به زمان ظهور آمادگی مضاعف پیدا کنیم.

استاد خارج فقه حوزه علمیه قم تصریح کرد: باید در حوزه درس‌های تحلیلی، خارج و تخصصی در خصوص مهدویت مطرح و فرهنگ و آموزه‌ها و گفتمان مهدویت در مجامع بین‌المللی مطرح شود. این مسئولیت امروز حوزه و دنیای اسلام است که معارف اهل بیت(ع) را به جهان معرفی کنند، حوزه باید ارتباط خود را در عرصه بین‌المللی تقویت کند و تعاملات با مراکز علمی دنیای اسلام و الازهر مصر پیگیری شود.

نقد مدر‌ک‌گرایی طلاب در الهی‌نامه حجت‌الاسلام محدثی

حجت‌الاسلام والمسلمین جواد محدثی، استاد حوزه علمیه و نویسنده الهی‌نامه، در نشست علمی «جایگاه الهی‌نامه‌نویسی در ادبیات دینی»، به موضوعات مختلفی از جمله خدشه بر مدرک‌گرایی در حوزه علمیه و معرفی فقاهت به عنوان شعله فتنه‌سوز تا پیاده‌شدن دین سمحه و سهله پرداخت. وی در این نشست گفت: الهی‌نامه‌ها به خاطر اینکه مضامین اخلاقی، عرفانی دارند و نثر آنها شاعرانه است و معمولا بین مخاطبان و علاقه‌مندان به اخلاق و عرفان و ادبیات جایگاه ویژه دارد. کم نبودند عالمان و شاعرانی که در این وادی وارد شده‌اند و گاهی در قالب شعر و مناجات و گاهی فقط مناجات‌نامه؛ که به نمونه‌های آن از خواجه عبدالله و علامه حسن‌زاده آملی اشاره شده است.

جواد محدثی اظهار کرد: بنده با توجه به علاقه‌ای که به این مضامین و ادبیات داشتم از دوره نوجوانی وارد این عرصه شدم و در کنار تجربیات مختلف نگارشی به خصوص نثرهای ادبی با درون‌مایه دینی از قبیل «گامی در مسیر»، «بیا اینگونه باشیم» و «برادر پاسدارم سلام» در وادی الهی‌نامه نویسی هم تجربه‌ای دارم و الهی‌نامه بنده محصول چند دوره و زمینه است.

نقش صلح حدیبیه و صلح امام حسن(ع) در پیشبرد اهداف اسلام

آیت‌الله سیدمصطفی محقق‌داماد، عضو فرهنگستان علوم در نشست مطبوعاتی ششمین همایش سالانه انجمن علمی مطالعات صلح ایران گفت: مطالعه در ادیان ابراهیمی ما را به این نتیجه می‌رساند که هدف اصلی ادیان الهی، صلح و آرامش و دوستی میان بشریت بوده است و اگر بخواهیم رسالت انبیا در این جهان را خلاصه کنیم، بعد از توحید، ایجاد صلح و دوستی است. حتی می‌توان گفت این دو مطلب به یکدیگر مرتبط است یعنی توحید با صلح انسان‌ها ارتباط دارد.

آیت‌الله محقق داماد درباره اهمیت صلح حدیبیه در پیشبرد اهداف اسلام گفت: اگر صلح حدیبیه نبود اسلام هم نبود. یکی از زیباترین چهره‌های دیپلماسی پیامبر(ص) صلح حدیبیه است. اگر کسی بخواهد دیپلماسی پیامبر(ص) را مطالعه کند باید از صلح حدیبیه آغاز کند. جالب اینکه در قرآن کریم از این صلح با تعبیر فتح مبین یاد کرده است. اساسا هنر رسول الله(ص) در این بود که با صلح حدیبیه توانست جلوی جنگ را بگیرد و مقدمه آینده اسلام همین صلح بود. اگر شما متن این صلحنامه را بخوانید متوجه می‌شوید چقدر هنرمندانه و براساس دیپلماسی نوشته شده است. همانطور که صلح حدیبیه مقدمه آینده اسلام بود، صلح امام حسن(ع) هم مقدمه حفظ تشیع و شکل‌گیری جریان عاشورا و مکتب امام باقر(ع) و امام صادق(ع) بود.

روایت ظریف از دلدادگی مهدوی دامغانی به اهل بیت(ع)

محمدجواد ظریف، وزیر پیشین امور خارجه در مراسم بزرگداشت احمد مهدوی دامغانی گفت: در چند سالی که در نیویورک بودم همیشه سایه مرحوم مهدوی بر سر ما بود. اگر مراسمی بود حضور پیدا می‌کردند، اگر جمع دانشوران ایرانی بود حضور پیدا می‌کردند. دکتر مهدوی همراه با دو بزرگ دیگر یعنی مرحوم فضل الله رضا و استاد فرشچیان مشوق تلاش‌هایی بودند که برای جمع کردن ایرانی‌ها در آمریکا صورت می‌گرفت. تعدادی از دوستان من در فاصله سال‌های ۷۱ تا ۸۰ از کلاس درس استاد استفاده می‌کردند و استاد برای برخی از علاقه‌مندان، خارج از محیط دانشگاهی کلاس درس می‌گذاشتند گرچه صحبت عادی استاد هم درس بود یعنی وقتی در جلسه‌ای حضور داشتند حضور ایشان درس بود. چه بهتر بود قدر ایشان را در زمان حیاتش بیشتر می‌دانستیم.

ظریف با بیان اینکه استاد مهدوی دامغانی ارادت عجیبی به اهل بیت(ع) داشت، خاطره‌ای از این ارادت نقل کرد: بعد از اینکه روابط ما با عراق عادی شد هر وقت مرا می‌دید می‌گفت جواد جان، مرا کربلا نمی‌بری؟ نهایتا سال گذشته موفق شدند به عتبات مشرف شوند و به محضر آیت‌الله سیستانی هم رسیدند. هم زیارت عتبات کردند، هم به دیدار رفیق قدیمی و هم‌مباحثه قدیمی‌شان رفتند.

حاصل دعوت اجتماعی و زندگی شریعتی با قرآن چه بود

احسان شریعتی، به مناسبت چهل و پنجمین سالگرد رحلت دکتر علی شریعتی در گفت‌وگو با ایکنا به بیان نکاتی درباره افکار، زندگی و اندیشه‌های قرآنی وی پرداخت و گفت: در دوره معاصر کاری که دکتر شریعتی به طور خاص کرد این بود که قرآن را به صحنه زندگی آورد و این را آموخت که هر جوانی باید یک قرآن داشته باشد و روی آن کار کند. خاطرم هست در سن کودکی یک قرآن داشتم و روی آن کار می‌کردم. یک روز دکتر شریعتی آمد و گفت چکار می‌کنی؟ گفتم روی قرآن کار می‌کنم. خیلی خندید گفت از همین اول با قرآن شروع کردی؟

وحدت می‌تواند مشکلات جهان اسلام را برطرف کند

اسحاق مدنی، عضو شورای عالی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی گفت: اگر ما بخواهیم مذهب خود را تقویت کرده اما اسلام را شکست دهیم آنگاه مذهبی هم باقی نمی‌ماند بلکه شیعه و سنی زمانی زنده ‌هستند که اسلام زنده باشد در غیر این‌صورت هر دو آسیب خواهند دید. وحدت موضوعی اساسی است که می‌تواند مشکلاتی که برای جهان اسلام به وجود آمده را برطرف کند.